وازووازوستومی

وازووازوستومی عمل جراحی است که با رفع انسداددرمسیرلوله های منی بر یا وازودفران،باروری برگردانده میشود.

مردانیکه اقدام به بستن لوله های خود می کنند باید آنرا دائمی تلقی کنند. بستن لوله های منی بر در مردان یکی از روشهای مطمئن، ساده و مقرون به صرفه جهت جلوگیری از باردار شدن همسر است. عمل جراحی برگرداندن وازکتومی مشکل، پرهزینه، و با میزان موفقیت اندک است.

البته اصطلاح لوله های منی بر اصطلاح اشتباه است چون این لوله ها منی را حمل نمی کنند بلکه اسپرم را منتقل می کنند. معمولا در این عمل یک تکه کوچک از لوله منی بر برداشته می شود. باز کردن لوله های منی بر بسته شده (برگرداندن وازکتومی) با عمل بستن آنها چند فرق اساسی دارد: یک عمل جراحی تمام عیار است که نیاز به حدود ۲ ساعت بیهوشی دارد، عمل جراحی بسیار پیچیده و مشکلی است و هزینه آن زیاد است. هزینه بستن لوله های منی بر در آمریکا ۳۰۰ دلار و هزینه باز کردن آنها ۲۰ هزار دلار می باشد. موفقیت این عمل اندک است، بنابراین مردانیکه اقدام به بستن لوله های منی بر می کنند باید آنرا یک عمل دائمی تلقی کنند. بعد از باز کردن لوله های منی بر ممکن است که تعدادی اسپرم در مایع منی ظاهر شوند، ولی آنها معمولا برای یک حاملگی طبیعی کفایت نمی کنند.

چه زمانی عمل جراحی وازووازوستومی انجام میشود ؟

حدود ۶ درصد مردانیکه جهت جلوگیری از حاملگی همسرشان اقدام به بستن لوله های خود می کنند، و یا رفع انسداد مادرزادی یا انسدادهایی که بدنبال اعمال جراحی قبلی کشاله ران وبیضه در وازودفران ایجاد می شود ، درخواست باز کردن لوله های خود را دارند، ولی باید خاطر نشان ساخت که این عمل مشکل، پرهزینه، و با میزان موفقیت اندک است. تمام مردانیکه اقدام به بستن لوله های خود می کنند باید آنرا دائمی تلقی کنند. بستن لوله های منی بر در مردان یکی از روشهای مطمئن، ساده و مقرون به صرفه جهت جلوگیری از باردار شدن همسر است که در آن لوله های منی بر در محل خروج از بیضه قطع و دو انتهای آنها مسدود می شوند.

طریقه انجام عمل جراحی وازووازوستومی :

برای انجام این عمل معمولا دو روش وجود دارد. هر دو روش باید با میکروسکوپ انجام شود. اسپرم توسط یک لوله ای بنام اپیدیدیم از بیضه منتقل می شود که آن در انتها به لوله منی بر تبدیل می شود. برای باز کردن لوله های منی بر یا دو انتهای آنها را به هم متصل می کنند که در اصطلاح به آن وازووازوستومی (Vasovasostomy) گفته می شود و یا اینکه یک انتهای لوله منی بر قطع شده به اپیدیدیم متصل می شود که به آن وازواپیدیدیموستومی (Vasoepdidimostomy) می گویند. جراح هنگام عمل تصمیم می گیرد که کدام روش را انجام دهد. در عملهائیکه از میکروسکوپ استفاده نمی شود، میزان موفقیت ۵۰-۴۰ درصد است. موفقیت یعنی ظاهر شدن اسپرم در مایع منی که آن با تعداد طبیعی اسپرم در مایع منی خیلی تفاوت دارد. حالت طبیعی باید هر میلی لیتر از مایع منی حداقل دارای ۲۰ میلیون اسپرم باشد. هر قدر از زمان بسته شدن لوله ها بیشتر بگذرد شانس موفقیت کمتر است. در بسیاری از مقالات میزان موفقیت عمل وازووازوستومی را ۹۰-۸۰ درصد ذکر کرده اند، معمولا کلینیکهائی که این عمل را انجام می دهند برای جلب مشتری آمار اغوا کننده ارائه می دهند. هنگام عمل جراحی چند نکته است که به جراح کمک می کند که عمل جراحی به چه میزان موفقیت آمیز خواهد بود. وقتی دو انتهای بسته شده لوله های منی بر پیدا شده و آزاد می شوند در انتهائی که به بیضه وصل است باید یک مایع کدر محلول در آب وجود داشته باشد و اگر این مایع را زیر میکروسکوپ بررسی کنیم باید حاوی اسپرم باشد. اگر مایع غلیظ، سفید و به قوام خمیر دندان باشد، میزان موفقیت کم خواهد بود.

یکی از عوامل مهم موفقیت، فرد و مرکزی است که این عمل توسط وی و یا در آن انجام می شود. برای انجام این عمل یک فرد با تجربه و مرکزی که بطور دائم این عمل را انجام می دهد، بهتر است. برای قضاوت در مورد موفقیت عمل جراحی حداقل سه ماه وقت لازم است. در عمل وازواپیدیدیموستومی معمولا مدت زمان بیشتری لازم است تا اسپرم در منی ظاهر شود. مدت زمان متوسط از باز کردن لوله ها (برگرداندن وازکتومی) تا اتفاق افتادن حاملگی معمولا ۱۲ ماه است. حتی پس از حامله شدن همسر، امکان اینکه دوباره لوله های منی باز شده، بسته شوند وجود دارد. این در ۱۰ درصد موارد اتفاق می افتد. بنابراین اگر پس از عمل اسپرم در منی ظاهر شد، زوجها نباید حاملگی را به تاخیر بیندازند.

بطور کلی میزان موفقیت عمل باز کردن لوله های منی بر (برگرداندن وازکتومی) به موارد زیر بستگی دارد:

• مدت زمانی که از بسته شدن لوله های منی بر می گذرد
• سن همسر
• وجود آنتی بادی (پادتن) بر علیه اسپرم
• روشی که قبلا با آن لوله های منی بر بسته شده اند
• روشی که برای باز کردن لوله های منی بر بکار می رود
• وجود همزمان سایر مشکلات تولید مثل در مردان مثل واریکوسل
• میزان سلامتی همسر
• تبحر فردی که اینکار را انجام می دهد

و هرچه از زمان وازکتومی کمتر گذشته باشد

 عوارض بعد عمل وازووازوستومی

این عمل معمولا تحت بیهوشی عمومی،با برشی در بیضه ویا گاها در کشاله ران آغاز میشود،سپس محل انسداددرلوله وازودفران مشخص شده وبا نخ های ظریف وبصورت میکروسکوپی یا با استفاده ازعدسی های چشمی با بزرگنمایی بزرگ،پیوند مجدد در لوله های منی بر انجام می گیرد.گاها این عمل بسیار پیچیده بوده ونیاز به ساعت ها وقت وتکنیک بسیار بالا میکروسکوپی می باشد.

خونریزی،عفونت بعد عمل،تشکیل برجستگی در ناحیه بعد عمل بنام گرانولوما،تنگی محل عمل که باعث کاهش تعداد اسپرم وحرکت اسپرم می گردد

میزان موفقیت وازووازوستومی

احتمال موفقیت بعد عمل وازووازوستومی وحامله شدن همسر در حدود ۵۲%می باشد

توصیه های بعد عمل وازووازوستومی

تا۴۸ ساعت استراحت مطلق

تعویض پانسمان یک روز در میان

استحمام بعد ۴۸ ساعت

عدم نزدیکی تا ۴ هفته

اجتناب از فعالیت سنگین تاچندماه

پوشیدن لباس زیر تنگ وچسبان حداقل تا ۶ هفته بعد عمل

انجام آزمایش اسپرم ۱و۳و۶ ماه بعد عمل وسپس هر ۶ ماه

منبع : کیلینیک اورولوژی و ۷سیب

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک