وظایف پروستات

غده پروستات ترشحاتی قلیایی و شیری رنگ را در خود ذخیره و ترشح می‌کند که معمولا ۲۵ تا ۳۰ درصد حجم منی را به همراه سلول‌های اسپرم و مایع کیسه‌های منی‌ تشکیل می‌دهد.
در یک مرد سالم پروستات اندکی بزرگ‌تر از یک گردو است؛ در جلو و اندکی پایین‌تر از مثانه قرار دارد و پیشابراه را درست در زیر مثانه احاطه می‌کند و می‌توان در حین معاینه مقعدی آن را لمس کرد. پیشابراه درون پروستات با نام «پیشابراه پروستاتی» با دو مجرای انزالی به هم می‌پیوندد.

اسپرم درون بیضه‌ها تولید می‌شود و بعد وارد مجاری پیچ‌درپیچی روی بیضه به نام اپیدیدم می‌شود و در آنجا بالغ می‌‌شود. سپس از طریق دو مجرای کوچک عضلانی به نام «واز دفرانس» پس از پیچیدن به دور مثانه به کیسه‌های منی می‌رسد. در هنگام انزال عضلات جدار کیسه‌های منی و نیز پروستات منقبض می‌شوند و محتوای خود را به درون دو مجرای انزالی می‌ریزند.

این دو مجرای انزالی با عبور از میان پروستات به پیشابراه پروستاتی می‌ریزند و نهایتا این محتویات طریق آلت تناسلی از بدن خارج شود. مایع منی هم اسپرم را تغذیه می‌کند و هم خاصیت قلیایی آن اسپرم را در محیط اسیدی واژن زن حفاظت می‌کند.

پروستات از هزاران غده کوچک تولیدکننده مایع منی تشکیل شده است. به طور خاص پروستات یک غده برون‌ریز است. از این لحاظ به آن یک غده برون‌ریز می‌گویند که مواد ترشحی آن از راه مجاری‌ به بیرون از بدن می‌ریزد. غده‌های عرقی نمونه دیگری از غدد برون‌ریز هستند.

مایعی که پروستات تولید می‌کند یک سوم مایع منی را تشکیل می‌دهد.‌ مایعی که اسپرم را حمل و آ‌ن را تغذیه می‌کند. این مایع تولید شده به همراه اسپرم در کیسه‌های منی ذخیره می‌شود. کیسه‌های منی (وزیکول سمینال) در میان راست روده و مثانه و چسبیده به مثانه قرار دارند و به مجاری انزالی باز می‌شوند.

ترشحات کیسه منی غنی از فروکتوز (یک قند به عنوان منبع انرژی اسپرم)،‌ پروستاگلاندین‌ها (شکلی از اسیدهای چرب) و پروتئین‌ها هستند که باعث می‌شوند مایع منی در واژن زن منعقد شود. ترشحات پروستات غنی از کلسیم، روی، ویتامین C (اسید سیتریک)، اسید فسفاتاز، آلبومین و آنتی‌ژن اختصاصی پروستات (PSA) هستند. ترشحات پروستات دارای بالاترین غلظت سیترات (ویتامین C) نسبت به هر بافت بدنی دیگر در انسان هستند. شاید این غلظت بالا نقشی در تولید مثل داشته باشد. روی (زینک) نیز در غلظت‌های بالا در ترشحات پروستات یافت می‌شود. زینک یک ماده ضد عفونی‌کننده شناخته شده‌ است و دانشمندان معتقدند نقشی در مقابله با عفونت‌های باکتریایی پروستات داشته باشد.

علل بیماری پروستات

ناتوانی جنسی در مردان انواع مختلف دارد. این ناتوانی اگر در رابطه با ابتلاء به مرضی نباشد یا این که از لحاظ ژنتیکی، ارثی نباشد، بیشتر جنبه روانی و حالات روحی دارد. ناتوانی جنسی در مرد عبارت است از عدم توانایی نزدیکی به همسر خود.

اگر مردی وارد مرحله برانگیختگی شود، بدون اینکه سایر مراحل رابطه زناشویی را کامل کند، پروستات مایع منی تولید می‌کند ولی این مایع خارج نمی‌شود. ممکن است بعدا مقداری از این مایع، خودبه‌خود یا هنگام ادرار خارج شود. پروستات از نظر آناتومی بر بستر راست روده که مدفوع در آن جمع می‌شود، قرار دارد. حین اجابت مزاج به آن فشار وارد می‌شود و باز مقداری مایع منی ممکن است از مجرای ادرار خارج شود. افرادی که دچار یبوست شدید هستند، ممکن است حتی بدون برانگیختگی نیز دچار خروج منی از مجرای ادراری حین اجابت مزاج شوند. ما در حال نشسته، در حقیقت روی پروستات خود می‌نشینیم. نشستن طولانی‌مدت ممکن است باعث خروج مایع منی از مجرا قبل از خروج ادرار شود.

پروستات به مثانه بسیار نزدیک است و گردن مثانه به پروستات باز می‌شود. هنگام ادرار مثانه منقبض می‌شود تا محتویات خود را خالی کند. وقتی آخرین قطرات ادرار از مثانه خارج می‌‌شود، در حقیقت پروستات چلانده می‌شود و اگر به علت التهاب، عفونت یا برانگیختگی جنسی دچار تورم و احتقان شده باشد، چلانده شدن آن ممکن است باعث خروج مقداری مایع منی در انتهای ادرار شود. اگر علت احتقان پروستات، التهاب یا عفونت پروستات باشد، بیمار ممکن است همراه با خروج مایع منی از مجرا در ناحیه بیضه‌ها، کشاله ران، کمر و مقعد احساس درد کند.

این علائم گاهی با سوزش و تکرر ادرار نیز همراه هستند ولی گاهی بیمارانی که به التهاب یا عفونت پروستات مبتلا شده‌اند، فقط ترشح از مجرا دارند. این نوع ترشحات معمولا به دنبال انزال یا اجتناب از برانگیختگی بدون رابطه زناشویی قطع می‌شوند. برای برطرف کردن احتقان پروستات، نشستن در وان گرم به مدت ۱۵-۱۰ دقیقه در روز خیلی موثر است.

هنگام انزال، مایع تولید شده در غده پروستات و کیسه‌های منوی وارد قسمت خلفی مجرای مرد می‌شوند و سپس از طریق دو لوله، اسپرم تولید شده در بیضه‌ها نیز به مجرای خلفی می‌رود و جمعا مایع منی را تشکیل می‌دهد. این مایع منی از طریق مجرای ادراری به بیرون دفع می‌شود. در مردانی که می‌خواهند دیگر صاحب فرزند نشوند، این لوله‌ها را با جراحی قطع می‌کنند. این‌گونه افراد مایع منی بدون اسپرم خواهند داشت. حجم مایع منی در مردان معمولا بین ۶-۲ میلی‌لیتر متفاوت است و هر قدر تعداد نزدیکی‌ها بیشتر باشد، از حجم آن کاسته می‌شود، چون فرصتی برای تولید آن وجود ندارد. برای کامل شدن فرآیند یک رابطه زناشویی طبیعی، باید تمامی مراحل چرخه جنسی کامل شوند. این مراحل به ترتیب عبارتند از: مرحله برانگیختگی، مرحله کفه یا همان تداوم تحریک جنسی، مرحله انزال و بالاخره مرحله فروکش.

علت بزرگ شدن پروستات

تاکنون علت بزرگ شدن پروستات مشخص نشده است.
علایم این بیماری به علت فشار پروستات بر مجرای ادراری ایجاد می‌شوند. کاهش فشار و قطع و وصل شدن جریان ادرار، تاخیر در شروع ادرار، نیاز به تخلیه مکرر ادرار و احساس باقی ماندن ادرار در مثانه و تکرر ادرار در روز و شب از جمله علایم بیماری پروستات است. بیمارانی که این علایم را دارند باید به متخصص اورولوژی مراجعه کرده تا تحت معاینه و بررسی قرار گیرند.

در صورت عدم درمان، بزرگی خوش خیم پروستات می‌تواند عوارضی نظیر انسداد کامل راه خروج ادرار، خونریزی ادراری، تشکیل سنگ مثانه، عفونت‌های ادراری، نارسایی کلیه و از کار افتادن مثانه را به دنبال داشته باشد.

بهتر است بدانید بزرگی خوش خیم پروستات علت سرطان پروستات نیست. اما احتمال دارد بزرگی خوش خیم و بدخیم پروستات با هم وجود داشته باشند. بنابراین لازم است در تمام بیمارانی که با علام بزرگی خوش خیم پروستات مراجعه می‌کنند آزمایش PSA خون و معاینه انجام شود.

علائم بزرگی پروستات

سوزش ادرار.
مشکل در ادرار کردن، تمایل به دفعات متعدد ادرار و ادرار قطره ای همراه با تأخیر.
نیاز مدام به ادرار کردن، جهش متناوب ادرار، جهش ضعیف، قطرات همراه با تأخیر و تمایل به ادرار در تمام طول شب. PSA   (آنتی ژن مخصوص پروستات) باعث تشخیص یک آدنوم پروستاتی نمی‌شود.این آنتی ژن برای تشخیص سرطان مفید است اما برای تشخیص آدنوم هیچ کارایی ندارد.
با این حال، در عمل اگر کسی مشکوک به آدنوم باشد از PSA  برای او استفاده می‌شود. این آزمایش برای تشخیص احتمالی سرطان پروستات انجام می‌شود. در واقع، برای اطمینان خاطر بیمار صورت می‌گیرد.

افزایش حجم پروستات  ربطی به گروه مردان در معرض خطر ندارد.به علتی هنوز ناشناخته، پروستات تمام مردان با افزایش سن، از ۴۰ سال به بعد، حجم بیشتری پیدا می‌کند. این پدیده ای طبیعی است. در عوض، تمام مردان دچار مشکل در ادرار کردن نمی‌شود، و زمانی که این مشکل پیش می‌آید، آنها این موضوع را خیلی جدی نمی‌گیرند.

عوارض درمان جراحی آدنوم پروستات ممکن است عوارض جانبی داشته باشد انزال پَسرو
مشکلات نعوظ
انزال پسرو به سمت جلو نمی‌رود، به سمت مثانه خواهد رفت. بنابراین باعث باروری خواهد شد. این تنها اثر جانبی جنسی جراحی است. سیستم نعوظ دچار مشکلی نخواهد شد. پروستات سرطانی رایج بین مردان بالای ۵۰ سال است و دومین علت مرگ بر اثر سرطان بعد از سرطان ریه محسوب می‌شود.

منبع : متخصص پروستات تهران

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک