پروستات

پروستات غده‌ای است که در زیر مثانه قرار داشته و مجرای دفع ادرار را در بر گرفته است. این غده عضلانی به اندازه‌ یک گردو بوده و از طریق ترشح مایعی به هنگام انزال، تغذیه اسپرم را بر عهده دارد. این غده فقط در آقایان مشاهده می‌گردد و عمدتاً آقایان تا قبل از بروز اختلالی در آن، از وجود این غده بی‌اطلاع هستند. مهمترین اختلالاتی که ممکن است در پروستات به وجود آید عبارتند از:

۱ سرطان پروستات(به عنوان دومین سرطان کشنده بعد از سرطان ریه در آقایان)

۲ـ بزرگ شدن(تورم و یا تومورغیرسرطانی) پروستات معروف به هیپرپلازیایاهیپرتروفی پروستات

۳ـ التهاب پروستات (Prostatitis)

تشخیص سرطان پروستات

علاوه بر معاینه فیزیکی سالیانه شامل آزمایش خون، ادرار و احتمالاً تست های آزمایشگاهی دیگر، مشاوره با پزشک برای اقدامات زیر توصیه می شود:

۱٫ معاینه از راه مقعد به وسیله انگشت (digital rectal examination; DRE): توصیه می شود این معاینه سالی یکبار (بعد از سن ۵۰ سالگی) در آقایان انجام شود. افرادی که در گروه های پرخطر قرار دارند (مثل آمریکایی های آفریقایی تبار یا افراد دارای سابقه فامیلی قوی سرطان پروستات) باید با پزشک خود درباره شروع این معاینه از سن پایین تر مشورت کنند.

۲٫آزمایش PSA (آنتی ژن اختصاصی پروستات؛ antigen prostate-specific) و PAP (اسید فسفاتاز پروستات، prostatic acid phosphate): معمولاً سالی یکبار (بعد از سن ۵۰ سالگی) باید انجام شود. افرادی که در گروه های پرخطر قرار دارند (مثل آمریکایی های آفریقایی تبار یا افراد دارای سابقه فامیلی قوی سرطان پروستات) باید با پزشک خود درباره انجام این آزمایش ها در سن پایین تر مشورت کنند.

چنانچه نتایج DRE یا PSA غیر طبیعی بود، ممکن است پزشک، تکرار آنها یا سونوگرافی و آزمایش های دیگری را درخواست نماید. این آزمایش ها عبارتند از:

۱٫ سونوگرافی از راه رکتوم (tracsrectal ultrasound; TRUS) در این آزمایش از اکوهای امواج صدا برای تهیه تصویر از پروستات به منظور مشاهده موارد غیر طبیعی، مانند بزرگی غده، ندول ها (گره ها)ی موجود در پروستات، نفوذ از تومور کپسول غده و /یا تهاجم به کیسه های مِنَوی استفاده می شود. همچنین TRUS برای هدایت نمونه برداری (بیوپسی) سوزنی پروستات و یا هدایت میله های نیتروژن در سرما جراحی (کرایوسرجری، cryosurgery) مورد استفاده قرار می گیرد.

۲٫ اسکن توموگرافی کامپیوتری (CT scan یا CAT scan): عبارت است از روش تصویربرداری تشخیصی که در آن از ترکیبی از پروتوهای X و فناوری رایانه ای برای تهیه تصاویر مقطعی افقی و عمودی از بدن استفاده می شود. با این روش تصاویر جزئیات هر بخش از بدن، شامل استخوان ها، عضلات، چربی و اعضا نشان داده می شود. در CT اسکن، جزئیات بیش از رادیوگرافی با اشعه X نشان داده می شوند.

علائم بزرگی پروستات

سوزش ادرار.
مشکل در ادرار کردن، تمایل به دفعات متعدد ادرار و ادرار قطره ای همراه با تأخیر.
نیاز مدام به ادرار کردن، جهش متناوب ادرار، جهش ضعیف، قطرات همراه با تأخیر و تمایل به ادرار در تمام طول شب.PSA   (آنتی ژن مخصوص پروستات) باعث تشخیص یک آدنوم پروستاتی نمی‌شود.این آنتی ژن برای تشخیص سرطان مفید است اما برای تشخیص آدنوم هیچ کارایی ندارد.
با این حال، در عمل اگر کسی مشکوک به آدنوم باشد از PSA  برای او استفاده می‌شود. این آزمایش برای تشخیص احتمالی سرطان پروستات انجام می‌شود. در واقع، برای اطمینان خاطر بیمار صورت می‌گیرد.

علائم بزرگ‌شدن پروستات

پروستاتی که بزرگ شده‌است می‌تواند به قسمت خروجی مثانه و به ابتدای پیشابراه فشار وارد کند. این اتفاق منجر به ایجاد مشکلاتی در ادرار کردن می‌شود. جریان ادرار آهسته‌شده و تکرر ادرار ایجاد می‌شود که به خصوص بیشتر در شبها رخ می‌دهد. ممکن است احتباس ادراری روی دهد. مشکلات جدی‌تری مانند عفونت مجاری ادراری و یا انسداد کامل پیشابراه و آسیب به کلیه‌ها نیز در مواردی ممکن است ایجاد شود.

این بیماری بسیار شایع است. نیمی‌از مردانی که بالای ۵۰ سال دارند علائمی‌از بزرگی پروستات را نشان می‌دهند اما ۱۰% آنان به مداخلات دارویی و جراحی نیاز پیدا می‌کنند. بزرگی پروستات با معایناتی که پزشک انجام می‌دهد تشخیص داده می‌شود.

این بیماری کاملا خوش‌خیم است و ارتباطی با سرطان پروستات ندارد.

به یاد داشته باشید که برای مشکلات مربوط به پروستات درمان های بسیاری وجود دارد و از این رو حتماً باید به پزشک مراجعه نمایید تا با معاینه پروستات و انجام آزمایش خون و اسکن پروستات، علت و درمان این مشکلات مشخص شوند. چنان چه تنها مشکلات خفیفی وجود دارند، ممکن است تنها با تغییر شیوه زندگی، مثلاً خوردن غذای کم چرب و خوردن مقادیری گوجه فرنگی و غذاهای حاوی سویا و نخوردن کافئین و الکل برطرف شوند و در صورتی که مشکلات بیشتری در کار باشند، پزشک با تجویز دارو می تواند اندازه پروستات را کوچک تر کند تا علایم از بین بروند.

چنانچه علایم، علیرغم درمان های مزبور ادامه داشته باشند یاغده پروستات بسیار بزرگ باشد میتوان با جراحی به درمان آن پرداخت.B2درد پروستات (پروستالژی)* درد پروستات(پروستالژیprostatalgia ) که به آنprostatodynia هم گفته می شود عبارتست از دردی که بدون وجود شواهد التهاب پروستات(افزایش تعداد گلبول های سفید خون) باشد و آزمایش کشت ادرار بیمار نیز منفی باشد و این درد، توأم با علایم و نشانه های التهاب پروستات(پروستاتیت) احساس شود. معمولاً بیماران مبتلا به پروستاتالژی علی رغم وجود نشانه ها، دچار عفونت پروستات نیستند و نباید تحت درمان با آنتی بیوتیک قرار بگیرند.

منبع : متخصص ارولوژی تهران

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک




Tagged with: