post_image

پروستاتیت باکتریال (عفونی) حاد، یک عفونت باکتریال‌ حاد پروستات به شمار می‌رود. بیماران نوعا به صورت سرپایی یا به بخش اورژانس مراجعه می‌کنند. این مشکل در صورتی که درمان نشود، می‌تواند به سپسیس یا ایجاد آبسه پروستات بینجامد. شیوع و بروز پروستاتیت باکتریال حاد به طور کامل مشخص نیست. بنا به تعریف باید ارگانیسم را در کشت شناسایی نمود. شایع‌ترین ارگانیسمی که جدا می‌شود، اشریشیا کولی است ولی دیگر ارگانیسم‌های گرم منفی مثل کلبسیلا، پروتئوس و پسودومونا و گونه‌های آنتروکوک‌های گرم‌مثبت نیز غالبا جدا می‌گردند. سایر ارگانیسم‌های گرم مثبت که بسیاری از آنها فلور طبیعی پوست را تشکیل می‌دهند نیز از بیماران مشکوک به پروستاتیت باکتریال جدا شده‌اند و باید به طور متناسب درمان شوند. مردان زیر ۳۵ سال دارای فعالیت جنسی و مردان مسن‌‌تری که رفتارهای جنسی پرخطر دارند، باید از نظر نایسریا گنوره و کلامیدیا تراکوماتیس مورد آزمون قرار گیرند.

علائم پروستاتیت عفونی حاد

تشخیص پروستاتیت باکتریال حاد غالبا تنها مبتنی بر علایم است. علایم ادراری ممکن است تحریکی (مثل تکرر ادرار، احساس فوریت ادرار یا سوزش ادرار) یا انسدادی (مثل تاخیر، جریان نامناسب یا منقطع ادرار، نیاز به زور زدن برای ادرار کردن یا تخلیه ناکامل) باشند. درد می‌تواند در ناحیه سوپراپوبیک یا پرینه یا در ناحیه تناسلی خارجی وجود داشته باشد. علایم سیستمیک شامل تب، لرز، تهوع، استفراغ و نشانه‌های سپسیس (تاکی‌کاردی و کم‌فشاری خون) نیز ممکن است وجود داشته باشند. در معاینه فیزیکی باید پروستات را با ملایمت لمس کرد. نباید اقدام به ماساژ پروستات نمود که می‌تواند دردناک باشد؛ پروستات تندر، بزرگ و فرورونده است. در معاینه شکم، مثانه متسع و قابل لمس، نشانه احتباس ادرار است.

تشخیص پروستاتیت عفونی حاد

برای تشخیص پروستاتیت عفونی حاد می توان از کشت ادرار استفاده کرد. باید کشت از وسط جریان ادرار انجام گیرد. وجود بیش از ۱۰ گلبول سفید در هر میدان با بزرگ‌نمایی بالا به نفع مثبت بودن تشخیص است. لزوم انجام سایر آزمو‌ن‌های آزمایشگاهی (مثل CBC، سطح الکترولیت‌ها و کشت خون) بر اساس شدت تظاهرات مشخص می‌شود. اگر بیمار مثانه قابل لمس داشته باشد یا دچار علایم موید تخلیه ناکامل باشد، باید حجم ادرار باقی‌مانده مشخص گردد.

درمان پروستاتیت عفونی حاد

باید در حین ارزیابی درمان تجربی را آغاز نمود. بعد از آماده شدن نتایج کشت ادرار، می‌توان پوشش ضدمیکروبی را بر اساس ارگانیسم‌های جداشده اصلاح نمود. بیماران دچار ناخوشی خفیف تا متوسط را می‌توان به صورت سرپایی درمان کرد. بیماران شدیدا ناخوش یا دچار سپسیس ادراری، احتمالا نیازمند بستری در بیمارستان و آنتی‌‌بیوتیک‌های تزریقی هستند. پس از رفع تب، می‌توان درمان آنتی‌بیوتیکی را بر اساس نتایج کشت، تبدیل به درمان نمود. حداقل مدت درمان ۴ هفته است. البته نشان داده شده که مدت بهینه به خاطر امکان پایدار ماندن باکتری‌ها ۶ هفته است و ارزیابی مجدد در آن زمان توصیه می‌گردد.

اگر تب پایدار بماند یا دمای حداکثری بدن پس از ۳۶ ساعت کاهش نیابد، باید به آبسه پروستات شک کرد. باید مشاوره با اورولوژیست انجام گیرد؛ اگر این امر فورا میسر نباشد، می‌توان اقدام به تصویربرداری با CT ‌اسکن، MRI یا سونوگرافی ترانس‌رکتال نمود. آبسه پروستات نیازمند مشاوره اورولوژی جهت تخلیه است.

هیچ راهکار اختصاصی برای درمان ارگانیسم‌های گرم مثبت وجود ندارد ولی فلوئوروکینولون‌ها، پوشش کافی برای گرم‌مثبت‌ها و نیز پوشش‌ عالی برای گرم‌منفی‌ها ایجاد می‌کنند و به خوبی به پروستات نفوذ می‌نمایند. بهترین داروها برای درمان کلامیدیا تراکوماتیس و نایسریا گنوره، آزیترومایسین یا داکسی‌سیکلین هستند.

به نظر می‌رسد که بیماران دچار نقص ایمنی، به خصوص مبتلایان به دیابت قندی کنترل‌نشده، بیش از دیگران مستعد ابتلا به پروستاتیت باکتریال حاد و آبسه پروستات باشند. همان گونه که ذکر شد، درمان شامل تخلیه همراه با پوشش آنتی‌‌بیوتیکی وسیع‌الطیف است.

به ندرت، بیوپسی تحت هدایت سونوگرافی ترانس‌رکتال منجر به پروستاتیت باکتریال حاد و سپتی‌سمی می‌گردد. این بیماران غالبا آن قدر ناخوش هستند که باید در بیمارستان بستری شوند و درمان وریدی برای آنها آغاز گردد.

منبع: پزشکی بالینی

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک