post_image

پروستاتیت باکتریال (عفونی) مزمن، یک عفونت باکتریال پایدار پروستات است که بیش از ۳ ماه طول بکشد. در کشت ادرار طی دوره ناخوشی مکررا یک سوش باکتریال خاص رشد می‌کند. یکی از پرسشنامه‌های رواسازی‌شده در دسترس، شاخص علایم پروستاتیت مزمن NIH محصول شبکه پژوهش‌های مشترک پروستاتیت مزمن (CPCRN) است.

علل پروستاتیت عفونی مزمن

اشریشیا ‌کولی شایع‌ترین ارگانیسمی است که باعث این بیماری می شود و از این بیماران جدا می‌شود ولی دیگر ارگانیسم‌های گرم منفی مثل کلبسیلا، پروتئوس و پسودومونا نیز شایع‌اند. پس از اشریشیا کولی‌، شایع‌ترین پاتوژنی که جدا می‌گردد، آنتروکوک‌های گرم مثبت هستند. پژوهش‌ها نشان می‌دهند که آن دسته از سوش‌های اشریشیا کولی که غالبا در پروستاتیت باکتریال مزمن دیده می‌شوند، دارای توان بیماری‌زایی بالاتر و تشکیل بیوفیلم بیشتری نسبت به سوش‌هایی هستند که در عفونت‌های بدون عارضه مجاری ادراری مشاهده می‌گردند؛ این امر می‌تواند دشواری درمان پروستاتیت باکتریال را توجیه کند. پاتوژنز پروستاتیت باکتریال مزمن به صورت علمی ثابت نشده است ولی تصور می‌گردد که عفونت از دیستال پیشابراه به سمت پروستات حرکت می‌کند. سایر احتمالات عبارتند از: کاشته شدن از سمت مثانه، روده، خون یا دستگاه لنفاوی. همراهی‌های مطرح‌شده عبارتند از: وجود پره‌پوس (ختنه نشدن)، فعالیت جنسی، هیپرپلازی خوش‌خیم پروستات، تنگی‌پیشابراه، هیپرتروفی گردن مثانه، سابقه استفاده از ابزار یا کاتتر و استعداد آناتومیک برای گسترش پس‌گرا (retrograde) از مجاری داخل پروستاتی.

علائم پروستاتیت عفونی مزمن

افراد دچار پروستاتیت باکتریال مزمن، برخلاف مردان مبتلا به پروستاتیت باکتریال حاد، ناخوش به نظر نمی‌رسند. آنها با عفونت راجعه یا عودکننده (relapsing) مجاری ادراری، اورتریت یا اپیدیدیمیت با همان سوش باکتریال نظاهر می‌کنند. بین‌ دوره‌های علامت‌دار پاتوژن‌های قابل شناسایی همچنان در آزمون‌های لوکالیزاسیون وجود دارند. ممکن است بیماران دچار علایم تحریکی حین ادرار کردن و درد بیضه، پرینه، کمر و گاه دیستال آلت تناسلی شوند. در معاینه فیزیکی بیماران معمولا تب ندارند و در معاینه رکتوم با انگشت پروستات ممکن است طبیعی، تندر یا فرورونده باشد.

تشخیص پروستاتیت عفونی مزمن

تشخیص مبتنی بر شرح‌ حال و معاینه فیزیکی، یک آزمون ادراری مثل آزمون ۲ لیوانی پیش و پس از ماساژ پروستات و کشت ادراری مثبت است.

درمان پروستاتیت عفونی مزمن

از آنجا که پروستاتیت باکتریال مزمن یک عفونت باکتریال است، باید یک آنتی‌بیوتیک مناسب با نفوذ بافتی خوب در پروستات را انتخاب نمود. بهترین غلظت بافتی از آن فلوئوروکینولون‌ها بوده است که به عنوان داروهای خط اول توصیه می‌گردند. هر چند کوتریموکسازول را هم می‌توان در نظر گرفت، ممکن است نفوذ بافتی آن چندان موثر نباشد و در بسیاری از نواحی ایالات متحده شواهدی از افزایش مقاومت اوروپاتوژنیک به این دارو وجود دارد. تسکین مناسب علایم پروستاتیت باکتریال مزمن توسط مشتقات پنی‌سیلین (که معمولا برای درمان پروستاتیت باکتریال حاد استفاده می‌شوند) نشان داده نشده است. داروهای خط دوم عبارتند از داکسی‌سیکلین، آزیترومایسین و کلاریترومایسین. معمولا ۶-۴ هفته درمان توصیه می‌شود؛ البته برای ریشه‌کنی ارگانیسم عامل و پیشگیری از عود، به خصوص در صورت پایداری علایم پس از پایان درمان ابتدایی، غالبا ۱۲-۶ هفته درمان لازم است. هیچ راهکاری برای درمان ارگانیسم‌های گرم‌مثبت وجود ندارد ولی سیپروفلوکساسین و لووفلوکساسین پوشش گرم‌مثبت کافی و نیز پوشش گرم منفی عالی دارند و هر دو دارو به خوبی به بافت پروستات نفوذ می‌کنند.

در مردانی که کشت در آنها مثبت باقی می‌ماند، باید درمان سرکوبگر آنتی‌بیوتیکی با دوز پایین (مثل فلوئوروکینولون‌ها) را به منظور پیشگیری از شعله‌ور شدن علایم مد نظر قرار داد.

بیماران مثبت از نظر ویروس نقص ایمنی انسانی (HIV) شایسته توجه ویژه‌ای هستند زیرا مستعد ابتلا به پاتوژن‌های دیگر از جمله سراشیا مارسسنس (Serratia marcescens)، سالمونلا تیفی، مایکوباکتریوم توبرکولوزیس و مایکوباکتریوم آویوم هستند. ارگانیسم‌های غیر باکتریال (مثل گونه‌های کاندیدا)، کریپتوکوک، هیستوپلاسما و آسپرژیلوس) را نیز باید در نظر گرفت.

درمان پیشنهادی برای بیماران مثبت از نظر HIV ، ۶-۴ هفته آنتی‌بیوتیک و سپس آنتی‌بیوتیک‌های سرکوبگر به مدت نامشخص است.

منبع: پزشکی بالینی

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک