post_image

پروستاتیت می‌تواند از یک وضعیت بالینی مشخص در شکل‌ حاد خود تا یک وضعیت پیچیده و ناتوان‌کننده در صورت مزمن شدن متغیر باشد و غالبا از علل استیصال پزشک معالج و بیمار به شمار می‌رود. پروستاتیت به ۴ دسته تقسیم می‌شود: باکتریال حاد، باکتریال مزمن، پروستاتیت مزمن (سندرم درد مزمن لگن) و بدون علامت.

شیوع پروستاتیت حدود ۲/۸ (دامنه: ۷/۹-۲/۲) است. پروستاتیت مسوول ۸% مراجعات به اورولوژیست‌ها و تا ۱% مراجعات به پزشکان مراقبت‌های اولیه است. در سال ۲۰۰۰، هزینه تشخیص و درمان پروستاتیت (غیر از هزینه‌های دارویی) در ایالات متحده حدود ۸۴ میلیون دلار بوده است. مردان مبتلا به پروستاتیت مزمن دچار اختلال در حیطه‌های روحی و جسمی کیفیت زندگی از نظر سلامت می‌شوند (که از طریق پرسشنامه‌های رواسازی‌شده سنجیده می‌شود). در سال ۲۰۰۲، حدود ۱۴ از مردانی که ادعای پزشکی ابتلا به پروستاتیت داشتند، از کار غیبت کردند. این آمار به‌وضوح تاثیر گسترده پروستاتیت بر کیفیت زندگی بیمار و تاثیر اقتصادی آن را نشان می‌دهد.

تشخیص پروستاتیت

تشخیص پروستاتیت باکتریال حاد و مزمن عمدتا بر شرح حال، معاینه فیزیکی، کشت ادرار و آزمایش نمونه ادرار پیش و پس از ماساژ پروستات مبتنی است. تشخیص‌های افتراقی پروستاتیت عبارتنداز: سیستیت حاد، هیپرپلازی خوش‌خیم پروستات، سنگ‌های مجاری ادراری، سرطان مثانه، آبسه پروستات، فیستول روده به مثانه و جسم‌ خارجی داخل مجاری ادراری. اساس درمان، رژیم آنتی‌بیوتیکی است.

سندرم درد مزمن لگن، مشکلی چالش‌برانگیز‌تر به شمار می‌آید که تا حدی بدین خاطر است که پاتولوژی آن چندان درک نشده است. تشخیص آن غالبا مبتنی بر رد دیگر بیماری‌های اورولوژیک (مثل اختلال کارکرد ادرار کردن و سرطان مثانه) همراه با تظاهر خاص این بیماری است. داروهای شایع مورد استفاده عبارتند از داروهای ضدمیکروبی، آلفا بلوکرها و داروهای ضد التهاب، ولی ‌تاثیر این داروها در کارآزمایی‌های بالینی مورد تایید قرار نگرفته است. مطالعات کوچک حمایت اندکی از مصرف درمان‌های غیردارویی کرده‌اند. پروستاتیت بدون علامت یک یافته اتفاقی در بیمارانی است که به خاطر مشکلات اورولوژیک دیگر تحت ارزیابی قرار دارند.

پروستاتیت بیماری گسترده‌ای است که ۴ مقوله بالینی را در بر می‌گیرد که عبارتند از ناخوشی‌ حاد نیازمند توجه فوری (پروستاتیت باکتریال حاد)، دو بیماری مزمن (پروستاتیت باکتریال مزمن و سندرم درد مزمن لگن) و یک یافته اتفاقی (پروستاتیت بدون علامت) که حین ارزیابی و درمان سایر بیماری‌های اورولوژیک شناسایی می‌شود.

آزمون‌های تشخیصی پروستاتیت

آزمون‌های تشخیصی متعددی برای افتراق و طبقه‌بندی ۴ نوع پروستاتیت در دسترس است که عبارتند از: آزمون‌های لوکالیزاسیون و تحریک ترشحات پروستات با استفاده از آزمون‌های ۲ لیوانی پیش و پس از ماساژ پروستات و ۴ لیوانی میرز– استامی (Meares- Stamey؛ جدول ۱) و رنگ‌آمیزی گرم و کشت ادرار. در صورت شک به انسداد، اندازه‌گیری ادرار باقی‌مانده پس از تخلیه کردن توصیه می‌شود.

بررسی مایع منی، سطح آنتی‌ژن اختصاصی پروستات (PSA) و بیوپسی تحت هدایت سونوگرافی ترانس‌رکتال در ارزیابی بیماران مبتلا به پروستاتیت به طور اختصاصی توصیه نمی‌گردند؛ البته این آزمون‌ها ممکن است در بیماران تحت ارزیابی برای سایر مشکلات اورولوژیک انجام شده باشند. به همین ترتیب تصویربرداری تنها در رد دیگر تشخیص‌های اورولوژیک و هنگامی که بیمار دچار پروستاتیت باکتریال حاد به درمان ضد میکروبی ابتدایی پاسخ مناسبی نمی‌دهد، نقش دارد. سایر آزمون‌های آزمایشگاهی مثل شمارش کامل سلول‌های خون (CBC)، سطح الکترولیت‌ها و کشت خون روتین نیستند ولی در صورت لزوم در بیماری که به طور سیسمتیک ناخوش به نظر می‌رسد یا ممکن است دچار اختلال کارکرد کلیه باشد و درمان ضدمیکروبی برای وی در نظر گرفته شده باشد، می‌توانند انجام گیرند.

نقش آزمون‌های ویژه هر مورد، برای تشخیص و درمان پروستاتیت در قسمت مربوط به هر یک از ۴ دسته NIH بیشتر مورد بحث قرار می‌گیرد.

منبع: پزشکی بالینی

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک