پروستات

پروستات(prostate)، واژه ای است یونانی به معنی« آنچه که قبل از هرچیز دیگری ایستاده یا قرار گرفته است». پروستات، غده ای است که در جنس مذکر، گردن مثانه را احاطه می کند و در عمیق ترین بخش پیشابراه(لوله خارجکننده ادرار از مثانه)قرار دارد و مایعی ترشح می کند که به قسمتی از مایع منی تبدیل می شود. غده پروستات به اندازه بلوط و تاحدودی مخروطی است و ساختاری سخت دارد و در حفره لگن، زیر بخش تحتانی ارتفاع عانه(سمفیزپوبیس، مفصل به وجود آمده از به هم پیوستن جسم های استخوان های عانه در وسط و توده ای ضخیم ازغضروف لیفی)، در جلوی راست رروده(رکتوم) واقع است و از همین قسمت(راست روده) است که به وسیله انگشت فرد معاینه کننده لمس می شود(به ویژه در صورتی که بزرگ شده باشد).

پروستات بافتی غده ای و عضلانی دارد و در هنگام خارج کردن مایع منی منقبض می شود. بافت عضلانی، به جلو رانده شدن مایع پروستات و اسپرم تولید شده به وسیله بیضه کمک می کند.* مایع ترشح شده از پروستات حاوینفسفاتاز قلیایی»(فسفاتازآلکالن) اسید سیتریک، آنتی ژن اختصاصی پروستات(PSA ) و آنزیم های پروتئولیتیک مختلف است.* پروستات از قاعده، نوک، رأس، سطح قدامی(پیشین)، دوسطح خلفی(پشتی) و دو سطح جانبی تشکیل می شود.

علائم بزرگ‌شدن پروستات

پروستاتی که بزرگ شده‌است می‌تواند به قسمت خروجی مثانه و به ابتدای پیشابراه فشار وارد کند. این اتفاق منجر به ایجاد مشکلاتی در ادرار کردن می‌شود. جریان ادرار آهسته‌شده و تکرر ادرار ایجاد می‌شود که به خصوص بیشتر در شبها رخ می‌دهد. ممکن است احتباس ادراری روی دهد. مشکلات جدی‌تری مانند عفونت مجاری ادراری و یا انسداد کامل پیشابراه و آسیب به کلیه‌ها نیز در مواردی ممکن است ایجاد شود.

این بیماری بسیار شایع است. نیمی‌از مردانی که بالای ۵۰ سال دارند علائمی‌از بزرگی پروستات را نشان می‌دهند اما ۱۰% آنان به مداخلات دارویی و جراحی نیاز پیدا می‌کنند. بزرگی پروستات با معایناتی که پزشک انجام می‌دهد تشخیص داده می‌شود.

این بیماری کاملا خوش‌خیم است و ارتباطی با سرطان پروستات ندارد.

 

آنتی‌ژن اختصاصی پروستات

پروستات پروتئینی را تولید می‌کند که آنتی‌ژن اختصاصی پروستات(PSA) نامیده می‌شود. این پروتئین وارد مایع انزالی می‌شود و در زمان مناسب به حفظ حالت مایع منی کمک می‌کند و مانع لخته شدن آن می‌شود.

PSA که خاصیت آنزیمی دارد، به شکل یک گلیکوپروتئین به وسیله سلول‌های پوشاننده خوشه‌های غددی و مجاری پروستات تولید می‌شود. میزان این پروتئین را می‌توان در خون نیز اندازه گرفت. آزمایش میزان PSA در خون برای شناسایی سرطان پروستات مورد استفاده قرار می‌گیرد.

التهاب در غده پروستات را پروستاتیت می‌گویند. پروستاتیت انواع مختلفی از التهاب پروستات وجود دارد که هر یک علل و عواقب متفاوتی دارند. دو نوع کمتر شایع این بیماری، پروستاتیت حاد و مزمن باکتریایی با آنتی‌بیوتیک درمان می‌شوند.

 پروستاتیت حاد که ناشی از باکتری‌هاست، ممکن است با این علایم بروز کند: احساس بیماری، تب و لرز، درد عضلانی، کمر درد، درد در ناحیه لگنی هنگام ادرار کردن، تکرر ادرار، ناتوانی در تخلیه ادرار

 علائم بزرگی پروستات

سوزش ادرار.
مشکلدر ادرار کردن، تمایل به دفعات متعدد ادرار و ادرار قطره ای همراه با تأخیر.
نیاز مدام به ادرار کردن، جهش متناوب ادرار، جهش ضعیف، قطرات همراه با تأخیر و تمایل به ادرار در تمام طول شب.PSA   (آنتی ژن مخصوص پروستات) باعث تشخیص یک آدنوم پروستاتی نمی‌شود.این آنتی ژن برای تشخیص سرطان مفید است اما برای تشخیص آدنوم هیچ کارایی ندارد.
با این حال، در عمل اگر کسی مشکوک به آدنوم باشد از PSA  برای او استفاده می‌شود. این آزمایش برای تشخیص احتمالی سرطان پروستات انجام می‌شود. در واقع، برای اطمینان خاطر بیمار صورت می‌گیرد.

درمان بیماری پروستات

بیماری پروستات فقط زمانیکه منجر به بروز علائم شدید شود یا اینکه سبب بروز اختلال در عملکرد کلیه ها و مجاری ادراری شود. باید تحت درمان قرار گیرد. تنها وجود یک پروستات بزرگ دلیل بر درمان نیست. اگر بزرگی پروستات وجود دارد اما علامتی نباشد ممکن است تنها نیاز به انتظار باشد. البته باید در طی این مدت فرد تحت نظارت دقیق پزشک بوده و سالانه یک یا دو بار مورد معاینه قرار گیرد. گاهی اوقات ممکن است علائم بدون درمان بهبود یابند. اما در صورت تشدید علایم نسبت به قبل حتماً باید به پزشک مراجعه نمود.

-درمان دارویی که به تحلیل رفتن بافت پروستات یا شل شدن عضلات کمک می‌کند.

-جراحی برای برداشتن بافت اضافی پروستات و کاهش فشار بر پیشابراه، انجام می‌شود.

-اتساع با بادکنک که در آن بادکنک در داخل پیشابراه قرار داده می‌شود و متورم می‌شود تا پیشابراه را گشاد نماید.

-درمانهای جدید شامل جراحی لیزری، منجمد کردن بافت پروستات و درمان گرمایی با میکروویو (حرارت دادن بافت پروستات با میکروویو) می‌باشد.

منبع : راهنمای پزشکی خانواده- پروستات و بیماری های آن،دکتر پروستات تهران

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک




Tagged with: