پروستات

پروستات(prostate)، واژه ای است یونانی به معنی« آنچه که قبل از هرچیز دیگری ایستاده یا قرار گرفته است». پروستات، غده ای است که در جنس مذکر، گردن مثانه را احاطه می کند و در عمیق ترین بخش پیشابراه(لوله خارجکننده ادرار از مثانه)قرار دارد و مایعی ترشح می کند که به قسمتی از مایع منی تبدیل می شود. غده پروستات به اندازه بلوط و تاحدودی مخروطی است و ساختاری سخت دارد و در حفره لگن، زیر بخش تحتانی ارتفاع عانه(سمفیزپوبیس، مفصل به وجود آمده از به هم پیوستن جسم های استخوان های عانه در وسط و توده ای ضخیم ازغضروف لیفی)، در جلوی راست رروده(رکتوم) واقع است و از همین قسمت(راست روده) است که به وسیله انگشت فرد معاینه کننده لمس می شود(به ویژه در صورتی که بزرگ شده باشد).

پروستات بافتی غده ای و عضلانی دارد و در هنگام خارج کردن مایع منی منقبض می شود. بافت عضلانی، به جلو رانده شدن مایع پروستات و اسپرم تولید شده به وسیله بیضه کمک می کند.* مایع ترشح شده از پروستات حاوینفسفاتاز قلیایی»(فسفاتازآلکالن) اسید سیتریک، آنتی ژن اختصاصی پروستات(PSA ) و آنزیم های پروتئولیتیک مختلف است.* پروستات از قاعده، نوک، رأس، سطح قدامی(پیشین)، دوسطح خلفی(پشتی) و دو سطح جانبی تشکیل می شود.

علائم بزرگ‌شدن پروستات

پروستاتی که بزرگ شده‌است می‌تواند به قسمت خروجی مثانه و به ابتدای پیشابراه فشار وارد کند. این اتفاق منجر به ایجاد مشکلاتی در ادرار کردن می‌شود. جریان ادرار آهسته‌شده و تکرر ادرار ایجاد می‌شود که به خصوص بیشتر در شبها رخ می‌دهد. ممکن است احتباس ادراری روی دهد. مشکلات جدی‌تری مانند عفونت مجاری ادراری و یا انسداد کامل پیشابراه و آسیب به کلیه‌ها نیز در مواردی ممکن است ایجاد شود.

این بیماری بسیار شایع است. نیمی‌از مردانی که بالای ۵۰ سال دارند علائمی‌از بزرگی پروستات را نشان می‌دهند اما ۱۰% آنان به مداخلات دارویی و جراحی نیاز پیدا می‌کنند. بزرگی پروستات با معایناتی که پزشک انجام می‌دهد تشخیص داده می‌شود.

این بیماری کاملا خوش‌خیم است و ارتباطی با سرطان پروستات ندارد.

 

آنتی‌ژن اختصاصی پروستات

پروستات پروتئینی را تولید می‌کند که آنتی‌ژن اختصاصی پروستات(PSA) نامیده می‌شود. این پروتئین وارد مایع انزالی می‌شود و در زمان مناسب به حفظ حالت مایع منی کمک می‌کند و مانع لخته شدن آن می‌شود.

PSA که خاصیت آنزیمی دارد، به شکل یک گلیکوپروتئین به وسیله سلول‌های پوشاننده خوشه‌های غددی و مجاری پروستات تولید می‌شود. میزان این پروتئین را می‌توان در خون نیز اندازه گرفت. آزمایش میزان PSA در خون برای شناسایی سرطان پروستات مورد استفاده قرار می‌گیرد.

التهاب در غده پروستات را پروستاتیت می‌گویند. پروستاتیت انواع مختلفی از التهاب پروستات وجود دارد که هر یک علل و عواقب متفاوتی دارند. دو نوع کمتر شایع این بیماری، پروستاتیت حاد و مزمن باکتریایی با آنتی‌بیوتیک درمان می‌شوند.

 پروستاتیت حاد که ناشی از باکتری‌هاست، ممکن است با این علایم بروز کند: احساس بیماری، تب

پروستاتیت

پروستاتیت عفونت پروستات است که بیماری ویژه مردان جوان بین ۲۰ تا ۴۰ سالگی است.

نوع حاد این بیماری با تب و لرز، درد استخوانی و درد تمام بدن تظاهر می‌کند. سوزش ادرار، تکرر ادرار، سخت ادرار کردن، کدر شدن ادرار و احساس سنگینی در ناحیه زیر بیضه‌ها و داخل مقعد از علایم اختصاصی آن است. پروستاتیت حاد ممکن است منجر به بند آمدن کامل ادرار شود.

برای درمان معمولا نیاز است بیمار در بیمارستان بستری شود و آنتی بیوتیک از راه ورید برای وی تزریق شود. بیماری در عرض چند روز پس از درمان مناسب بهبود می‌یابد.

ممکن است پروستاتیت حاد تبدیل به پروستاتیت مزمن یا آبسه پروستات شود.

آبسه پروستات نیاز به جراحی برای تخلیه آبسه دارد.

عفونت پروستات

در این عارضه در ناحیه لگن، پروستات و آلت تناسلی درد حس می‌شود و ممکن است در هنگام ادرار کردن هم فرد دچار مشکل شود. علایمی از التهاب یا باکتری در فرد وجود ندارد. این عارضه با روش‌های مختلف مانند فیزیوتراپی، روا‌ن‌درمانی، داروهای آنتی‌هیستامین، داروهای ضداضطراب، داروهای مهارکننده گیرنده آلفای سمپاتیک و غیره مورد درمان قرار گرفته است.

علل پروستاتیت کاملا روشن نیست،‌ نظریه‌های بسیاری در این مورد وجود ندارد. پروستاتیت باکتریایی ممکن است نتیجه برگشت به عقب ادرار به درون پروستات باشد. این ادرار عفونی ممکن است نتیجه عفونت اخیر مثانه، ناهنجاری مجاری ادراری یا سوند زدن یا وارد کردن وسیله‌های دیگر به داخل مجرای ادرار باشد. از آن جایی که علل پروستاتیت چندان روشن نیست علایم انواع مختلف آن ممکن است بسیار مشابه باشد و هم بیمار و هم پزشک را با دردسر زیادی روبه‌رو کند.

علت سرطان پروستات

سرطان پروستات عبارت است از رشد سلول‌های بدخیم در داخل پروستات. سرطان پروستات یکی از شایع‌ترین سرطان‌ها در مردان در کشورهای غربی است. بهتر است بدانید احتمال بروز این سرطان با افزایش سن افزایش می‌یابد به طوری که می‌توان گفت احتمال این که یک مرد ۵۰ ساله تا آخر عمرش از نظر بافت شناختی به سرطان پروستات مبتلا شود نسبتا زیاد است اما اکثر آنها در طول عمر از نظر بالینی بدون علامت باقی می‌مانند و تا پایان عمر هیچ مشکلی برای شخص مبتلا ایجاد نمی‌کنند.

علت سرطان پروستات نیز مانند اغلب سرطان‌ها ناشناخته است.

بهتر است بدانید خطر ابتلا به سرطان پروستات در افرادی که سابقه فامیلی این بیماری را دارند بیشتر است. این مردان حتی اگر هیچ علامتی از بیماری نداشته باشند باید از سن ۴۵ سالگی به بعد به طور نظم تحت بررسی و معاینه قرار گیرند. برخی محققان نشان داده‌اند مصرف چربی زیاد در رژیم غذایی شانس ابتلا به سرطان پروستات را افزایش می‌دهد.

منبع: متخصص پروستات تهران

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک