درمان سرطان پروستات

برای درمان سرطان پروستات روش های مختلفی وجود دارد که عبارتند از:

درمان انتظاری سرطان پروستات

در این روش درمان سرطان پروستات، سرطان پروستات بیمار به دقت مورد کنترل و پایش قرار می گیرد در واقع برای درمان بیمار از سیاست «مشاهده و انتظار» استفاده می شود. این روش در مواردی به کار می رود که سرطان پروستات در مراحل بسیار اولیه قرار دارد، به ویژه هنگامی که سن بیمار بالاتر و تومورپروستات وی کوچک است و انتظار می رود رشد بسیار آهسته داشته باشد، محدود به یک منطقه از پروستات باشد و نشانه یا مشکلات طبی ایجاد نکرده باشد. از آنکه سلول های سرطانی پروستات غالباً بسیار آهسته منتشر می شوند، بسیاری از مردان مسن تر ممکن است به درمان بیشتر نیاز نداشته باشند. البته معمولاً درمان انتظاری، معاینات روتین فیزیکی، شامل معاینه انگشتی رکتوم (DRE) و آزمایش PSA را شامل می شود.

درمان سرطان پروستات با جراحی

بعضی از گزینه های جراحی در سرطان پروستات عبارتند از:

پروستاتکتومی رادیکال

نوعی جراحی باز است که در آن تمام پروستات و مقداری از بافت اطراف آن برداشته می شود. در این نوع جراحی، برشی در ناحیه شکم یا بیضه داده می شود.

برداشتن پروستات از طریق پیشابراه

در روش TURP (transurethral resection of the prostate) بخشی از غده پروستات که پیشابراه را احاطه کرده است با استفاده از ابزار کوچکی که از طریق پیشابراه در داخل پروستات قرار می گیرد برداشته می شود. این روش به ایجاد برش نیاز ندارد.

سرما جراحی (کرایو سرجری؛ cryosurgery)

در این روش از منجمد کردن سلول های سرطانی به وسیله ی ابزاری فلزی و کوچک که در داخل تومور قرار می گیرد استفاده می شود.

درمان سرطان پروستات با داروهای ضد آندروژن

این داروها توانایی بدن برای ایجاد تستوسترون را مهار می کنند زیرا حتی پس از برداشتن بیضه ها، یا درمان با داروهای همسان (آنالوگ) LHRH، هنوز مقدار کمی تستوسترون در بدن تولید می شود. داروهای هورمونی ممکن است برای مدتی در خلال درمان مورد استفاده قرار بگیرند.

درمان سرطان پروستات با شیمی درمانی

شیمی درمانی عبارت است از استفاده از داروهایی که سلول های سرطانی را درمان می کنند. درمان اختصاصی سرطان پروستات به وسیله پزشک و بر اساس موارد زیر تعیین می شود: – سن، وضعیت کلی سلامتی و سابقه پزشکی بیمار – مرحله سرطان- تحمل بیمار نسبت به داروها و روش های خاص – انتظارات درباره سیر بیماری – اولویت مورد نظر بیمار.

غالباً شیمی درمانی، درمان اولیه سرطان پروستات نیست ولی می توان از آن در مواردی که سرطان پروستات به خارج از غده انتشار یافته است، یا همراه با سایر درمان ها استفاده کرد. بر اساس نظریه انجمن سرطان آمریکا، شیمی درمانی در سرطان زودرس پروستات بی تأثیر است و اگر چه ممکن است رشد تومور را آهسته کند و درد را کاهش دهد، برای درمان پیشرفته پروستات نیز از موفقیت محدودی بر خوردار است.

چگونگی شیمی درمانی و مدت آن به وسیله پزشک متخصص سرطان (انکولوژیست) مشخص می شود. شیمی درمانی ممکن است به صورت تزریق وریدی یا با استفاده از قرص انجام شود و معمولاً در آن ترکیبی از چند دارو استفاده می شود. شیمی درمانی معمولاً به صورت دوره ای انجام می شود. یعنی بیمار یک مدت تحت درمان قرار می گیرد و سپس مدتی از دارو استفاده نمی کند و دوباره مصرف دارو را آغاز می نماید.

شیمی درمانی ممکن است در منزل، بیمارستان، مطب پزشک و یا کلینیک انجام شود. ممکن است بستری نمودن بیمار در بیمارستان به منظور پایش درمان و کنترل عوارض شیمی درمانی ضرورت یابد.

پیشگیری از سرطان پروستات

۱_ به  مردان بالای ۴۰ سال برای غربالگری این بیماری، سالیانه آزمایش‌( PSA ‌از طریق آزمایش خون) و معاینه توسط پزشک توصیه می‌گردد.

۲ _ رعایت رژیم غذایی : بر اساس تحقیقات اخیر دیده‌شده‌است که مصرف بعضی از مواد غذایی مانند سلنیوم، ویتامین D، سویا، چای سبز، لیکوپن (ماده موجود در گوجه فرنگی ) در پیشگیری و حتی کاهش رشد این تومور موثر بوده است.

همچنین عدم مصرف بعضی غذاها مانند موادی قندی و نشاسته‌ای و چربیها به خصوص LDL یا همان چربی مضر، جهت پیشگیری در ابتلاء این بیماری توصیه می‌گردد.

۱ـ مصرف فیبرهای گیاهی(حاوی سلولز و همی‌سلولز) و پروتئین‌های گیاهی نظیر سویا به دلیل داشتن ایزوفلاونی به نام Genistein که مانع رشد سلول‌های سرطانی می‌شود.

۲ـ مصرف سبزیجات مانند انواع کلم‌ها(کلم گل، کلم پیچ، کلم تکمه و…) به دلیل داشتن ترکیباتی نظیر ایندول ـ کربونیل، گلوکاریک اسید(کلسیم‌ ـ ‌دی‌ ـ ‌‌گلوکارات) وسولفورافان.

۳ـ مصرف گوشت ماهی به دلیل وجود اسیدهای چرب امگا۳

۴ـ مصرف سلنیوم، ویتامین‌های D و E و عنصر روی.

تورم پروستات که به خصوص در افراد مسن، ناشی از بزرگ شدن غده پروستات می‌باشد، علائمی نظیر: مشکلات دفع ادرار، جریان ضعیف و منقطع بودن ادرار، تکرر ادرار به خصوص در شب، عدم توانایی دفع ادرار برای کوتاه مدت و احساس تخلیه نشدن کامل مثانه پس از خروج ادرار را به همراه دارد. علاوه بر موارد فوق چنانچه تورم پروستات بیش از حد طبیعی باشد، می‌تواند موجب اختلال در حرکات دودی معده(اسهال، یبوست)، نارسایی کلیه(مانند افزایش فشارخون و ضربان قلب، عفونت پرده‌های اطراف قلب، رنگ پریدگی بستر ناخن) و اختلالات عصبی گردد.

به منظور پیشگیری از تورم پروستات علاوه بر رعایت نکات ذکر شده، مصرف مواد غذایی حاوی مس و روی، اسیدهای آمینه گلایسین، آلانین، گلوتامین و رنگدانه لیکوپن (رنگ قرمز گوجه فرنگی) بسیار مؤثر و حائز اهمیت می‌باشد.

همانطور که بیان شد، علت التهاب پروستات، عوامل باکتریایی است. بنابراین مصرف آنتی بیوتیک‌هایی که طبق تجویز و با صلاحدید پزشک متخصص انجام می‌گیرد، می‌تواند در درمان این عارضه مفید باشند. هم‌چنین انجام ورزش‌های متناسب می‌تواند تأثیرگذاری داروها را افزایش دهد.

در کنار مصرف مواد غذایی مناسب برای پیشگیری از ابتلاء، چنانچه بیماری حاد شود، می‌توان از گیاهان دارویی مفید برای درمان اختلالات پروستات (به ویژه تورم) بهره جست. از جمله این گیاهان دارویی می‌توان به نخل اره‌ای ایرانی، گزنه، کدوی پوست کاغذی، کتان روغنی، شیرین بیان، قارچ گانودرما، جینسینگ آسیایی، تویا، سویا، ادریسی، دم‌اسب، ذرت، شبدر قرمز، چای سبز، انگور خرس، مِلون تلخ(خربزه وحشی)، بارهنگ(اسفرزه) آبی و خربزه درختی اشاره کرد که اینک به توضیح آنها می‌پردازیم:

۱ـ گزنه (انجره): گیاهی گرم و خشک که عمدتاً از پیکر رویشی آن(ساقه، برگ‌ و ریشه) برای درمان استفاده می‌شود. به منظور درمان تورم و التهاب پروستات می‌توان روزی سه نوبت در هر نوبت یک قاشق مرباخوری از پیکر رویشی خشک و خرد شده گزنه را در یک فنجان آب جوش دم کرده، پس از ۱۵ دقیقه میل نمود. هم‌چنین دم کرده ریشه گزنه نیز در درمان تورم پروستات بسیار مفید است.

۲ـ دانه‌های کدوی طبی (کدوی بذر برهنه): این گیاه، بومی ایران نبوده و در طی سالیان گذشته توسط دکتر رضا امیدبیگی وارد کشور گردیده که در همین جا می‌بایست از زحمات و خدمات ارزنده ایشان در جهت احیاء طب سنتی با استفاده از گیاهان دارویی اصلاح شده و کمک به حفظ عرصه‌های طبیعی کشور تشکر و قدردانی نمود. قسمت مورد استفاده این گیاه در درمان تورم پروستات و سوزش مجاری ادراری، دانه‌های بدون پوست می‌باشند که به صورت خام و یا فرآوری شده (روغن حاصل از دانه‌ها) مورد استفاده قرار می‌گیرند. افراد دچار چنین اختلالاتی می‌توانند روزی سه نوبت در هر نوبت بین ۱۰ تا ۱۵ عدد از دانه‌ها و یا در صورت دراختیار داشتن روغن آن، روزی سه نوبت در هر نوبت ۱۵ تا ۲۰ قطره از روغن را میل نمایند.

۳ـ نخل اره‌ای ایرانی: این گیاه نوعی نخل زینتی است که عموماً در شرایط آب و هوایی گرم رشد می‌یابد. قسمت مورد استفاده این گیاه میوه‌های رسیده سیاه مایل به آبی است که پس از خشک شدن استفاده می‌شود. این میوه معمولاً به صورت‌های ذیل استفاده می‌شود: میوه خام خشک، چای، پودر میوه خشک شده، قرص میوه خشک شده و تنتورهای مایع.

۳ـ شیرین بیان: گیاهی است با طبیعت گرم و خشک که ریشه و ریزوم‌ها، اندام دارویی آن محسوب می‌شوند. اگر چه کاربرد اصلی این گیاه، درمان اختلالات مربوط به سیستم گوارش نظیر زخم معده، زخم روده، زخم اثنی عشر و ورم معده و روده می‌باشد، اما در درمان تورم پروستات نیز مفید است. مصرف روزانه سه نوبت دم کرده پودر ریشه شیرین بیان، هر نوبت یک قاشق چای‌خوری در یک لیوان آب جوش و پس از ۱۵ دقیقه میل نمودن، جهت درمان بسیار مؤثر می‌باشد. درصورت موجود نبودن پودر می‌توان از جوشانده ریشه‌های خرد شده استفاده نمود.

۴ـ چای سبز: این گیاه به لحاظ دارا بودن ماده‌ کوئرسیتین که یک آنتی اکسیدان بسیار قوی می‌باشد، در درمان تورم پروستات مفید است. هم‌چنین به دلیل خاصیت ضد باکتریایی این ماده، از چای سبز در درمان التهاب پروستات نیز استفاده فراوانی می‌شود. جهت مصرف می‌توان روزانه سه نوبت، هر نوبت یک قاشق مرباخوری از چای سبز را در یک لیوان آب جوش دم کرده، پس از ۱۵ دقیقه میل نمود.

۵ـ کتان روغن: قسمت مورد استفاده این گیاه، دانه‌های آسیاب شده آن و یا روغن استخراج شده از دانه‌ها می‌باشد. لازم به ذکر است دانه‌های کتان دارای طبیعت گرم و تر می‌‌باشند. جهت مصرف می‌توان روزانه سه نوبت هر نوبت یک قاشق مرباخوری از پودر کتان و یا یک قاشق چای‌خوری روغن دانه‌ها را مصرف نمود.

۶ـ شبدر قرمز: دارای طبیعتی گرم و تر بوده و اندام مصرفی آن گل‌ها می‌باشند. مصرف سه نوبت در روز از دم کرده یک قاشق مرباخوری از گل‌های خشک شده آن و میل نمودن آن پس از ۱۵ دقیقه می‌تواند برای درمان تورم پروستات مفید باشد.

۷ـ دم اسب: گیاهی است که در نواحی معتدل و مرطوب جهان یافت می‌گردد. طبیعت این گیاه سرد و خشک است و اندام مصرفی آن پیکر رویشی گیاه می‌باشد. به لحاظ وجود ماده سیلیکا دراین گیاه، مصرف آن می‌تواند التهاب‌های پروستات و مشکلات ادراری را به حداقل برساند. مصرف روزانه دو گرم از پودر گیاه خشک شده دم اسب برای درمان التهاب پروستات توصیه شده است. مصرف بیشتر آن عوارضی نظیر افزایش فشارخون را به دنبال خواهد داشت.

منبع : متخصص ارولوژی تهران

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک