هماچوری یا وجود خون در ادرار

وجود خون در ادرار یا هماچوری ممکن است با چشم دیده شود(ماکروسکوپیک) یا تنها هنگامی که ادرار زیر میکروسکوپ آزمایش می‌شود، آشکار شود. هماچوری اغلب هنگامی کشف می‌شود که آزمایش ادرار به علل دیگری نظیر تست غربالگری در زمان معاینات بالینی روتین، درخواست شود.

مشاهده  خون در ادرار همانند خونریزی از هر مجرای دیگر بدن مهم است . هرچند اکثریت موارد بیماری بسیار مهم در پس این علامت نمی باشد ولی اگر پزشک و بیمار به این علامت بی توجه باشند ممکن است بیماری مهمی از قلم بافتد لذا تمام بیماران با این علامت بایستی بررسی شوند.

اگر در آزمایش ادرار فرد بالغ زیر میکروسکوپ بیش از ۳ گلبول قرمز و یا در کودکان بیش از ۳ گلبول قرمز دیده شود غیر طبیعی است. البته اگر تعداد این گلبول های قرمز به بیش از ۵۰ عدد برسد تازه بیمار متوجه تغییر رنگ ادرار خود خواهد شد که ادرار صورتی بسیار کمرنگ میشود.

 چه دلایلی برای وجود خون در ادرار وجود دارد ؟

هماچوری از طیف گسترده‌ای از مشکلات کلیوی یا مجاری ادراری نظیر عفونت، سنگ‌ها، کیست‌ها یا تومورها ناشی می‌شود. با این وجود، بسیاری از افراد دارای هماچوری علیرغم بررسی‌های دقیق، مدرکی دال بر هیچ کدام از این مشکلات را ندارند.

این افراد حالتی تحت عنوان هماچوری خوش خیم دارند که همراه آسیب کلیوی نیست. هماچوری خوش خیم دو فرم دارد، عودکننده(تک گیر) و فامیلی (ارثی). هماچوری عودکننده خوش خیم معمولاً در اطفال دیده می‌شود ولی ممکن است تا اواخر زندگی مشخص نشود.

 بر اساس سن و جنس دلایل و بیماریهای متعددی باعث خون شاشی یا هماچوری میشوند. سنگ های ادراری، تومورهای کلیه یا تومورهای مثانه، بیماریهای رماتیسمی، دارو ها، ضربه، تصادف، فعالیت سنگین، التهابات ، جراحی یا دستکاری، جسم خارجی، بیماری پلی کیستیک کلیه، پس زدن پیوند کلیه، رادیو تراپی و شیمی درمانی، بیماری های خود ایمنی، بیماری عروقی، آمبولی شریانی یا ترومبوز وریدی از جمله این بیماریها هستند.

برای تشخیص هماچوری همانطور که ذکر گردید سن و جنس و علاوه بر آن علایم همراه مهم هستند و وظیفه پزشک جمع بندی این موارد و با استفاده از آزمایشات مناسب، رسیدن به تشخیص هماچوری است.

همراهی لخته خون بی شکل و نداشتن سوزش ادرار و درد و تب در فرد بیش از ۵۰ سال بخصوص در مردان سیگاری میتواند نشانه سرطان مثانه باشد. در حالیکه وجود سوزش ادرار و تکرر ادرار در فرد جوان بخصوص خانمها میتواند نشانه عفونت ساده مثانه باشد.

بیماران مبتلا به یک بیماری زمینه میتواند هماچوری علامت درگیری کلیه توسط بیماری اصلی باشد( لوپوس، لوسمی، لنفوم، دیابت، …). وجود تورم بدن، کاهش یا افزایش بیش از اندازه ادرار، مصرف دارو ، بیماری زمینه نشانگر التهابات کلیه(گلومرولونفریت، اینتراستیشیل نفریت، نفریت دارویی…) است.

مصرف بعضی داروها با صدمات کلیوی همراه است  که میتواند هماچوری علامت آن باشد(متیسیلین، جنتامایسین، مسکن های غیر استروییدی…). تب و لرز ، بی حالی شدید، تغییر رنگ ادرار و درد پهلو میتواند نشانگر عفونت کلیوی باشد(پیلونفریت). درد شدید و غیر قابل تحمل و کولیکی همراه تغیر رنگ ادرار با یا بدون سوزش ادرار در مرد جوان میتواند نشانه سنگ ادراری در حالب باشد.

 تغییر رنگ ادرار همیشه بخاطر خون در ادرار نیست. غذا ها مثلا لبو ، شکلات ها، پاستیل ، کیک،یا غذا های حاوی رنگ مصنوعی، بعضی از دارو ها مثل نیتروفورانتویین ، ریفامپین، مترونیدازول، بیماریهای کبدی مثل هپاتیت و یرقان باعث تغییر رنگ ادرار میشوند.

 بهر حال بایستی این علامت توسط متخصص بررسی مناسب شود و پس از آن درمان مناسب نیز دریافت کنند

منبع: پزشکان

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک




Tagged with: