post_image

از جایگذاری سوند ادراری در مردان برای مقاصد تشخیصی و درمانی استفاده می گردد .

  •     در جنبه درمانی میتوان از سوند برای کاهش فشار مثانه در بیماران دچار حبس (احتباس) ادراری حاد یا مزمن در نتیجه وضعیتهایی چون گرفتگی (انسداد) مجاری ادراری زیر مثانه یا مثانه نوروژنیک استفاده نمود.
  •     در مبتلایان به هماچوری آشکار ممکن است سوندگذاری و سپس شست و شو برای خارج کردن خون و لخته ها از مثانه لازم گردد.
  •     در جنبه تشخیصی میتوان از جایگذاری سوند ادراری جهت گرفتن نمونه ادرار غیرآلوده برای آزمونهای میکروب شناختی ، اندازه گیری برونده ادراری در بیماران به شدت ناخوش یا طی اقدامات جراحی و یا اندازه گیری حجم ادرار باقیمانده پس از ادرار کردن در صورت عدم دسترسی به روشهای غیرتهاجمی ( مثل سونوگرافی ) استفاده کرد.

نباید از سوند گذاری به عنوان درمان روتین بی اختیاری ادراری استفاده نمود. در صورت امکان باید از اقدامات کمتر تهاجمی ( مثل پد بی اختیاری ، سوندگذاری متناوب یا سوندهای پوشاننده پنیس ( Penile-sheath catheters ) بهره گرفت تا از ایجاد عوارض ناشی از سوند پایدار جلوگیری به عمل آید. به علاوه در برخی بیماران ، جراحی برای تصحیح بی اختیاری یا استفاده از داروهای ضد موسکارینی می تواند مفید باشد.

موارد منع استفاده سوند ادراری

تنها موارد منع استفاده مطلق جایگذاری سوند ادراری عبارت است از :

  •   آسیب به پیشابراه ( چه تایید شده و چه مشکوک )

آسیبب به پیشابراه معمولا در بیمارانی وجود دارد که دچار ترومای قابل ملاحظه به لگن یا شکستگی لگن شد ه اند. یافته های فیزیکی مرتبط با آسیب به پیشابراه عبارتند از :

  •     وجود خون در مئاتوس پیشابراه و هماچوری آشکار ( که در بیش از ۹۰ موارد گسیختگی پیشابراه یافت می شود )
  •     هماتوم پرینه و بالا بودن ( high riding ) غده پروستات

ممکن است بالا بودن غده پروستات در اثر وجود هماتوم بزرگ لگن مخفی شود یا در صورتی که بیمار به خاطر تندرنس ناحیه ، مایل به انجام معاینه دقیق نباشد ، نادیده گرفته شود . در صورت شک به آسیب به پیشابراه ، استفاده از اورتروگرافی رتروگراد قبل از سوندگذاری اجباری است.

موارد منع استفاده نسبی جایگذاری سوند ادراری عبارتند از :

  •     تنگی پیشابراه
  •     جراحی اخیر پیشابراه یا مثانه

منبع: آموزش پرستاری

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک