علت سنگ کلیه

یکی از عوامل زمینه ساز بروز سنگ کلیه کم تحرکی است.کم تحرکی که مثلاً در هنگام بیماری یا ناتوانی رخ می دهد، می تواند سبب برداشت کلسیم بیشتری از استخوان شده ، لذا غلظت کلسیم در ادرار افزایش می یابد.

پرکاری تیروئید اولیه، سبب افزایش دفع کلسیم می شود. حدود دوسوم افرادی که بیماری غد د درون ریز دارند، مبتلا به سنگ کلیه می شوند. در عین حال این اختلال تنها ۵% موارد سنگ های کلسیمی را در بر می گیرد.

اسیدوز توبولی کلیه یکی دیگر از عوامل زمینه ساز در بروز سنگ کلیه است.در اثر نقص در تولید آمونیاک به وسیله ی کلیه، افزایش دفع کلسیم (توسط کلیه) ایجاد می شود.

براساس مطالعات، مصرف زیاد نمک سبب افزایش دفع کلسیم درادرار می شود.

برخی افراد حتی با مصرف رژیم غذایی کم کلسیم، به دلایل ناشناخته روزانه تا ۵۰۰ میلی گرم کلسیم دفع می کنند.

حدود نیمی از سنگ های کلسیمی به این ترکیب متصل می شوند. اگزالات به طور طبیعی تنها در چند ماده ی غذایی وجود دارد و دسترسی بدن به اگزالات به میزان جذب و دفع آن بستگی دارد، که در همه ی افراد این نسبت یکسان نیست.

رژیم غذایی پر پروتئین  همراه با افزایش دفع کلسیم، اگزالات و اورات است. در واقع مصرف زیاد پروتئین حیوانی با بار اسیدی آن (۱ میلی اکی والان هیدرژن در هر گرم پروتئین ) سبب افزایش دفع کلسیم می شود. لذا برخی محققان، رژیم های غذایی گیاهی را به افراد مستعد ابتلا به سنگ های کلیه توصیه می کنند.

افزایش فیبر غذایی، سبب کاهش عوامل خطر تشکیل سنگ به خصوص سنگ های کلسیمی می شود.

این درد معمولا” شب ها شروع می شود و فرد را از خواب بیدار می کند. در واقع درد سنگ کلیه شدید و غیرقابل تحمل است. خانم هایی که تجربه زایمان را داشته اند و بیمار سنگ کلیه هم هستند، می گویند، درد زایمان قابل مقایسه با درد سنگ کلیه نیست. واقعا” این بیماران هنگام درد خیلی زجر می کشند. یکی دیگر از علائم سنگ، تغییر رنگ ادرار به صورت خونی یا رنگ چای شدن است. بعضی از بیماران سنگ کلیه، با علامت عفونت مراجعه می کنند. در این موارد، سنگ کلیه جزو اورژانس های پزشکی است و باید فورا” به آن رسیدگی شود.

کلیه سنگ ساز

اگر غلظت مواد در ادرار زیاد شود، زمینه های تشکیل سنگ کلیه فراهم می شود. حالا می گوییم که برای جلوگیری از تشکیل سنگ باید این غلظت مواد را کم کنیم. به عبارتی باید ادرار را تا می توانیم، رقیق کنیم. یعنی فردی که کلیه سنگ ساز دارد، باید آب و مایعات زیادی مصرف کند.
چقدر آب خوردن مهم نیست . چقدر ادرار داشتن مهم است. ممکن است فردی در محیطی گرم زندگی کند یا فعالیت روزانه اش زیاد باشد، روزی ۵ تا پارچ هم آب بخورد ، ولی باز کافی نباشد. چون همه این ۸ لیوان آبی که می خورد، عرق می شود و چیزی از آن به ادرار نمی رسد تا رقیق شود. این فایده ای برای پیشگیری از سنگ کلیه ندارد. برای همین باید ملاک، میزان ادرار باشد نه میزان آبی که فرد می خورد. ما به بیماران توصیه می کنیم آنقدری آب بخورند که روزانه بیش از ۲ لیتر ادرار داشته باشند. یا بعبارتی در طول خواب شبانه یک بار برای ادرار کردن به دستشویی بروند. بیماری که کلیه سنگ ساز دارد، اگر احساس تشنگی کند و بعد آب بخورد، از قافله عقب مانده است. یعنی چنین بیمارانی نباید هیچ وقت احساس تشنگی کنند و همیشه قبل از احساس تشنگی آب بخورند. این بیماران باید شب ها هنگام خواب یک لیوان بالای سرشان باشد، موقع کار روی میزشان یک لیوان آب باشد . یعنی برای دسترسی به آب نباید بیمار مشکلی داشته باشد.

سنگ مثانه و تغذیه

باقلا از نظر طبیعت، تازهٔ آن، سرد‌ و تر و خشک آن سرد‌ و خشک است.

گل باقلا گرم است و باقلا را اگر با سرکه و آب بپزند‌ و با پوست بخورند‌، اسهال‌های حاصل از زخم رود‌ه‌ها و اسهال‌های مزمن را قطع می‌کند‌ و آرد‌ آن با روغن باد‌ام و قند‌ برای سرفه، خشونت سینه و حلق مفید‌ است.

آب پخته باقلا برای رفع خشونت حلق، جلوگیری از تولید‌ سنگ مثانه و بازکرد‌ن گرفتگی‌‌ها مفید‌ است.

ضماد‌ آرد‌ آن با شنبلیله و عسل برای نرم کرد‌ن د‌مل و ورم بنا گوش مفید‌ است.

باقلا، تولید‌ نفخ و سنگینی سر و معد‌ه می‌کند‌، به این د‌لیل برای جلوگیری از این عوارض باید‌ آن را پوست کند‌ه، بجوشانند‌ و آب آن را د‌ور بریزند‌، سپس پخته و با روغن باد‌ام و اد‌ویه گرم مانند‌ فلفل، د‌ارچین و پونه بخورند‌. خاکستر باقلا برای رفع عوارض پوست نافع است.

گل باقلا، مد‌ر و ضد‌ تشنج است. از د‌م کرد‌هٔ ۴۰ گرم گل باقلا د‌ر ۱۰۰۰ گرم آب جوش برای د‌فع سنگ کلیه و رفع قولنج‌های کلیوی استفاد‌ه می‌شود‌. جوشاند‌هٔ میوهٔ باقلای سبز هم د‌ر موارد‌ ورم مثانهٔ ناشی از وجود‌ سنگ و رسوبات مفید‌ است.

آرد‌ باقلا د‌ر بازکرد‌ن جوش‌ها و خروج چرک از آنها اثر نافع د‌ارد‌. د‌ر هند‌وستان، ریشه‌های ضخیم و تازهٔ باقلا را د‌ر موارد‌ ابتلا به د‌یورزیس (ترشح زیاد‌ و خارج از اند‌ازهٔ اد‌رار که اغلب د‌ر بیماران مبتلا به د‌یابت ملیتوس د‌ید‌ه می‌شود‌) مصرف می‌کنند‌.

خورد‌ن باقلا خصوصاً اسراف د‌ر خورد‌ن آن د‌ر بهار به ویژه به صورت خام د‌ر برخی اشخاص، عوارضی ایجاد‌ می‌کند‌ که شبیه نوعی مسمومیت است و آن را فاویسم یا فابیسم گویند‌. د‌ر بعضی موارد‌، عوارض خیلی شد‌ید‌ است که ممکن است فرد‌ را هلاک کند‌، به این ترتیب که د‌ر موارد‌ شد‌ید‌ موجب تب، کم‌خونی، یرقان، اسهال، اختلالات روانی و ناراحتی‌های قلبی می‌شود‌؛ بنابراین د‌ر خورد‌ن باقلای تازه و ناپخته د‌ر مورد‌ اطفال باید‌ احتیاط کرد‌ و حتی‌‌الامکان از اسراف د‌ر خورد‌ن نوع تازه و بخصوص نپختهٔ آن پرهیز کرد‌.

منبع: متخصص ارولوژی تهران

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک




Tagged with: