post_image

کوتریموکسازول

کوتریموکسازول ۴۰۰/۸۰mg

نام ژنریک: کوتریموکسازول

واحد: ۴۰۰/۸۰ میلی گرمی

تعداد در هر بسته: ۱۰۰

شکل داروئی: خوراکی – قرص

یکی از آنتی بیوتیک های بسیار پرمصرف و مفید کوتریموکسازول است. کوتریموکسازول حاصل ترکیب تری متوپریم و سولفامتوکسازول است. کوتریموکسازول در درمان انواع خاصی از عفونت های باکتریایی همچون عفونت دستگاه ادراری، ریه، برونشیت، گوش و روده ها به کار می رود. کوتریموکسازول در اشکال قرص، تزریقی و سوسپانسیون در داروخانه یافت می شود. مطالعه‌ و درک‌ اطلاعات‌ ذیل‌ برای‌ شما بسیار سودمند می‌باشد. اگر به‌ نکته‌ای‌ نامفهوم‌ برخورد کردید یا به‌ اطلاعات ‌بیشتری‌ در مورد کوتریموکسازول نیاز دارید با پزشک‌ یا داروساز خود مشورت کنید. قبل از استفاده از کوتریموکسازول نکات زیر در نظر گرفته شود. کوتریموکسازول برای‌ بیماری فعلی‌ شما تجویز گردیده است، لذا از مصرف‌ کوتریموکسازول در موارد مشابه‌ یا توصیه‌ کوتریموکسازول به‌ دیگران‌ خودداری‌ کنید. در تصمیم‌گیری‌ برای‌ مصرف‌ یک‌ دارو باید خطرات‌ آن‌ در مقابل‌ فواید حاصل‌ از مصرف‌ دارو سنجیده‌ شود. در مورد کوتریموکسازول موارد ذیل باید در نظرگرفته شوند:

مصرف کوتریموکسازول

کوتریموکسازول معمولادو بار در شبانه روز و در فواصل منظم تجویز می شود. همراه داروی خوراکی حتما یک لیوان آب بنوشید. قبل از استفاده از سوسپانسیون دارو آن را تکان دهید. دستورات روی بسته دارو را به دقت مطالعه کنید. کوتریموکسازول را دقیقا مطابق دستور پزشک خود مصرف و از تغییر خودسرانه دوز دارو پرهیز کنید. حتی در صورت احساس بهبودی، کوتریموکسازول را تا انتها مصرف کنید، در غیر این صورت ممکن است دچار عود شدیدتر عفونت بشوید.

کوتریموکسازول فقط در صورت تشخیص پزشک، در اطفال قابل استفاده است. اصولاشیرخواران کوچک تر از ۳ ماه نباید کوتریموکسازول دریافت کنند، مگر با دستور پزشک. اگر باردار هستید، حتما با پزشک خود مشورت کنید؛ ممکن است وی داروی دیگری برای درمان عفونت شما تجویز کند. بهتر است کوتریموکسازول را با مقداری آب یا غذا مصرف نمایید که احتمال بروز مشکلاتی مانند تهوع و اسهال را کاهش می دهد ولی به هرحال با وجود اینکه می توان این دارو را با شکم خالی مصرف نمود ولی با غذا مصرف نمودن آن بهتر است. در طی مصرف کوتریموکسازول،باید مقدار زیادی مایعات مثل آب مصرف نمایید. کوتریموکسازول را دقیقا طبق دستور پزشک و سر زمان معین شده مصرف نمایید. حداقل دوره درمانی با کوتریموکسازول پنج روز می باشد که در بسیاری از موارد تعداد روزهای مصرف کوتریموکسازول بیشتر است. اگر کوتریموکسازول برای زمان طولانی تجویز شده باشداحتمال دارد پزشک شما برای چک نمودن کارکرد مناسب کوتریموکسازول ، برای شما دستور انجام آزمایش خون بدهد و یا فولیک اسید تجویز نماید.

عوارض کوتریموکسازول

هر دارو در کنار اثرات‌ مفید خود دارای یک سری اثرات ناخواسته می باشد. اگر چه‌ تمام این اثرات ناخواسته‌ در یک‌ فرد بروز نمی کند اما در صورت‌ بروز هر مشکلی به پزشک‌ خود مراجعه‌ کنید. عوارض‌ جانبی‌ کوتریموکسازول با آگاهی‌ از آن‌ و مشورت‌ با پزشک‌ قابل‌ پیش‌بینی‌ و قابل‌ رفع‌ می‌باشد. به‌ خاطر داشته‌ باشید که‌ عوارض‌ داروها به مراتب‌ کمتر از عوارض‌ عدم‌ مصرف‌ آنها می‌باشد.

در مورد کوتریموکسازول موارد ذیل باید در نظر گرفته شوند:

واکنش آالرژیک که شانس بروز آن بسیار نادر (کمتر از یک نفر در ۱۰،۰۰۰ نفر) می باشد. با علائمی مانند: سختی در تنفس، غش کردن، باد کردن صورت، زبان، دهان یا گلو که ممکن است قرمز و دارای درد شود ویا مشکل بلعیدن ایجاد نماید، درد قفسه سینه، جوشهای قرمز روی پوست.

عوارض شایعتر (بیش از یک مورد در ۱۰ نفر): افزایش غلظت پتاسیم خون که می تواند علائمی مثل ضربان تند تر قلب را ایجاد نماید.

عوارض شایع (البته کمتر از یک مورد در ۱۰ نفر): برفک یا کاندیدیازیس که عفونتی قارچی است و ممکن است دهان یا مهبل را درگیر کند.

عوارض نا شایع (کمتر از یک مورد در ۱۰۰ نفر): استفراغ

عوارض بسیار نادر (کمتر از یک مورد در ۱۰،۰۰۰ نفر): تب یا عفونتهای مکرر، خس خس کردن ناگهانی یا تنفس مشکل، زخم، تاول یا زخم تبخالی در دهان، یا دردناکی زبان، برآمدگی یا کهیر پوستی، تاول روی پوست یا داخل دهان یا بینی یا مهبل یا باسن، التهاب چشم که باعث درد و قرمزی می شود، بروز جوش یا آفتاب سوختگی هنگامی که در محیط باز هستید (حتی در روز ابری)، غلظت پایین سدیم خون، تغییرات در نتایج آزمایشات خونی، احساس ضعف، خستگی، بی میلی، کم خونی (با علائمی مثل پوست کم رنگ)، مشکلات قلبی، زردی (که در آن پوست و سفیدی چشم، زرد می شوند) این حال ممکن است همزمان با خونریزی و خونمردگی غیر مترقبه روی دهد، دل درد که ممکن است همراه با خون در مدفوع باشد، درد قفسه سینه، عضلات یا مفاصل و ضعف عضلانی، التهاب مفاصل، مشکل در ادرار نمودن، کمتر یا بیشتر از معمول ادرار نمودن، خون در ادرار یا کدری در ادرار، مشکل کلیوی، سردرد ناگهانی یا سختی در گردن که همراه با تب است، مشکل در کنترل حرکات، تشنج، لرزان یا دچار سرگیجه شدن، شنیدن صدای زنگ یا دیگر صداهای نامعمول در گوش، سوزن سوزن شدن یا احساس کرختی در دستان یا پاها، توهمات بینایی، افسردگی، درد ویا ضعف عضلانی در بیماران مبتلا به ویروس اچ آی وی.

عوارض دیگری که در بالا نیامده است ممکن است در برخی از بیماران بروز کنند لذا اگر متوجه عوارض جانبی دیگری شدید به پزشک خود اطلاع دهید.
کوتریموکسازول ممکن است سبب تهوع، استفراغ، ناراحتی معده، اسهال، کاهش اشتها، سردرد و سرگیجه شود. در صورت شدت یا علایم ذکر شده، با پزشک خود مشورت کنید. اما در صورت بروز علائمی چون تب، بثورات پوستی، خارش یا کهیر، تورم زبان، لثه ها یا صورت، تنفس مشکل، زردی پوست یا چشم ها، گلودرد یا زخم دهانی، کبودشدگی یا خون ریزی غیرمعمول، کاهش شنوایی، وزوزگوش و درد مفصلی، دارو را قطع و بلافاصله به پزشک خود مراجعه کنید.

آلرژی و منع مصرف:

در صورت داشتن سابقة هر گونه واکنش غیرعادی یا آلرژیک به قرص کوتریموکسازول یا داروهای تشکیل دهنده آن یعنی سولفامتوکسازول و تری متوپریم، یا داشتن آلرژی به داروهای خانواده سولفونامید ها، که به عنوان مثال سولفونیل اوره ها مثل گلی بن کلامید و گلی کلازید را می توان از این دسته نام برد، یا مدر های تیازیدی مثل هیدروکلروتیازید و همچنین در صورت داشتن حساسیت به هر ماده دیگری مانند غذاها، مواد نگهدارنده، مواد جانبی یا رنگها، به پزشک خود اطلاع دهید.

حاملگی:

مصرف کوتریموکسازول در بارداری ممنوع است مگر با تشخیص پزشک . در صورت بارداری یا قصد بار دار شدن حتما به پزشک خود اطلاع دهید.

شیردهی:

 مصرف کوتریموکسازول در مادرانی که به نوزاد خود شیر می دهند ممنوع است .

مصرف کوتریموکسازول همراه با سایر داروها:

اگر قبل یا همزمان با کوتریموکسازول ، هر داروی بدون نسخه، گیاهی یا مکمل ویتامینی یا غذایی را مصرف کرده ویا مصرف می نمایید، به پزشک یا داروساز اطلاع دهید. مخصوصا مهم است که پزشک شما از مصرف داروهای زیر اطلاع داشته باشد:

داروهای مدر (ادرار آور)، پیریمتامین، سیکلوسپورین، رقیق کننده های خون مثل وارفارین، فنی توئین، داروهای ضد دیابت خانواده سولفونیل اوره ها (مانند گلی بن کلامید،گلی کلازید،گلی‌پیزید یا تولبوتامید)،داروهایی که برای درمان مشکلات ضربان قلب بکار می روند مثل دیگوکسین و پروکائینامید، آمانتادین، داروهای ضد ویروس اچ آی وی (بیماری ایدز) مانند زیدوودین و لامیوودین، داروهایی که غلظت پتاسیم خون را بالا می برند مثل بعضی داروهای مدر و استروئیدها مانند پردنیزولون و نیز دیگوکسین، متوترکسیت.

سایر بیماریها:

حضور سایر بیماریها و مشکلات پزشکی می تواند مصرف کوتریموکسازول را تحت تأثیر قرار دهد. مطمئن شوید که هر گونه مشکل پزشکی دیگر خود مخصوصا موارد آمده در ذیل را به پزشک خود اطلاع دهید:

هرگونه مشکل یا بیماری کبدی یا بیماری کلیوی یا خونی، آلرژی شدید یا آسم، سابقه واکنشهای آلرژیک پوستی مانند سندرم استیون جانسون یا سندرم لی‍ِل که در آنها تاولهایی روی پوست، دهان، چشمها و نواحی تناسلی بروز می کند، اگر به شما گفته اند که یک مشکل خونی نادر به نام پورفیریا که می تواند پوست یا سیستم عصبی شما را تحت تاثیر قرار دهد دارید، کمبود فولیک اسید بدن که ممکن است باعث کمرنگ شدن پوست و احساس خستگی و ضعف و نفس نفس زدن در شما گردد ( کم خونی)، سابقه زردی (با علائمی مثل زرد شدن پوست و سفیدی چشم)، داشتن مشکل فنیل کتونوریا در حالی که تحت رژیم درمانی خاصی برای این مشکل نیستید، سن بالا، کم بودن وزن بدن به طور غیر نرمال یا سوء تغذیه، غلظت خونی بالای پتاسیم.

 دوز فراموش شده کوتریموکسازول :

اگر مصرف یک دوز از کوتریموکسازول را فراموش کردید، به محض به یاد آوردن، آنرا مصرف نمایید. اگر نزدیک زمان دوز بعدی به یاد آوردید، از مصرف دوز فراموش شده منصرف شده و به رژیم منظم قبلی برگردید. هرگز دوز کوتریموکسازول را دو برابر نکنید.

هشدار ها و احتیاطات:

به محض بروز جوش پوستی به پزشک خود مراجعه نمایید.

کوتریموکسازول برای درمان بعضی عفونتهای میکروبی تجویز می شود و اصلا در عفونتهای ویروسی کاربردی ندارد. رعایت نکردن دستور پزشک در مورد نحوه مصرف کوتریموکسازول یا کامل نکردن دوره درمان، اثر بخشی درمان سریع را کاهش داده و باعث احتمال گسترش باکتری های مقاوم به کوتریموکسازول یا بعضی دیگر از داروهای آنتی بیوتیک می گردد. اگر اسهالی که با مصرف بعضی از آنتی بیوتیکها بروز می‌نماید بروز کرد و بیش از دوماه پس از مصرف آخرین دوز دارو ادامه داشت، سریعا به پزشک مراجعه شود.

شرایط نگهداری:

 در دمای زیر ۳۰ درجه سانتیگراد۲، دور از نور و رطوبت و دور از دسترس و دید اطفال نگهداری شود. کوتریموکسازول را از گرما و نور مستقیم حفظ کنید و کوتریموکسازول را در دستشویی، نزدیک ظرفشویی و دیگر مکانهای مرطوب نگذارید زیرا حرارت و رطوبت می تواند باعث تجزیه دارو شود. داروهای تاریخ مصرف گذشته یا داروهایی را که دیگر نیاز ندارید، نگهداری نکنید.

۱٫ کوتریموکسازول ممکن است باعث حساسیت پوست شما به آفتاب گردد. پس سعی کنید حین درمان با کوتریموکسازول از قرار گرفتن غیرضروری در برابر نور آفتاب پرهیز کرده، لباس مناسب بپوشید و از عینک آفتابی و کرم های ضد آفتاب استفاده نمایید.

۲٫ در مدت درمان با کوتریموکسازول مایعات فراوان بنوشید.

۳٫ کوتریموکسازول همانند سایر آنتی بیوتیک ها تاثیری بر بیماری های ویروسی از قبیل آنفلوآنزا یا سرماخوردگی ندارد.

۴٫ در صورت تجویز طولانی مدت کوتریموکسازول، لازم است بسته به تشخیص پزشک معالج، در فواصل منظم سلول های خون شما آزمایش شود.

۵ . کوتریموکسازول نباید در بیماران مبتلابه نارسایی شدید کبدی یا نارسایی شدید کلیوی، اختلالات خون، فاویسم، افراد با سابقه شناخته شده حساسیت به سولفونامیدها یا تری متوپریم و شیرخواران کوچک تر از ۶ هفته استفاده شود.

۶ . کوتریموکسازول ممکن است موجب ناراحتی معده شود، در این صورت کوتریموکسازول را پس از غذا همراه یک لیوان آب بنوشید.

۷٫ کوتریموکسازول با فنی توئین، پیریمتامین و متوترکسات تداخل دارد. کمبود اسید فولیک که با مصرف فنی توئین ایجاد می شود، با استفاده از کوتریموکسازول تشدید می گردد.

۸ . مصرف همزمان کوتریموکسازول و سیکلوسپورین، خطر صدمه به کلیه را افزایش می دهد.

۹٫ کوتریموکسازول می تواند اثرات سولفونیل اوره ها مثل گلی بنکلامید (داروی دیابت) و عوامل ضدانعقاد خون همچون وارفارین را تشدید کند.

۱۰٫ کوتریموکسازول را در بسته مخصوص آن، کاملاپوشیده و دور از دسترس اطفال نگهدارید. قرص ها باید در دمای اتاق، دور از نور مستقیم، حرارت زیاد و رطوبت نگهداری شود. سوسپانسیون را در یخچال نگهداری، اما از منجمد کردن کوتریموکسازول پرهیز کنید.

منبع : جام جم و سبحان دارو

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک