بیماری های بیضه،تشخیص و رفع سرطان بیضه

[sbu_post_image]

بیماری های بیضه

عامل ايجاد بيماری واريکوسل

بيماری واريکوسل با واريسی شدن و گشادشدن عروق وريدی (سياهرگهای) بيضهظاهر می گردد که در دو گروه اوليه و ثانويه تقسيم بندی می گردد. در نوعاوليه، هيچ عامل ايجادکننده مشخصی وجود ندارد، گرچه تئوری اشکال در دريچههای لانه کبوتری وريدهای بيضه، طولانی بودن مسير اين وريدها و احتمال اثرفشاری ساير عروق و احشاء شکمی مطرح می باشد ولی هنوز علت مشخصی برای آنثابت نشده است. اين نوع عامل عمده واريکوسل است و 90درصد در سمت چپ میباشد. نوع ثانويه که بدنبال وجود عامل مشخص ايجادکننده انسداد در عروق داخلشکم ايجاد مي گردد درصد کمی از واريکوسل ها را شامل میشود و علتايجادکننده آن غالبا توده های شکمی، بخصوص تومورهای بدخيم می باشد که تشخيصآن مهم و حياتی است.

واریکوسل

درد کیسه ی بیضه ممکن است ناشی از واریکوسل باشد که معمولاً یک بیماری بدون درد است و تقریباً همیشه بیضه ی چپ را گرفتار می کند. اینگرفتاری ناشی از درست بسته نشدن دریچه ای در سیاهرگ بیضه است که باعث برگشت خون و تجمع آن در سیاهرگ می شود.

شرم و حیای اکثر بیماران مرد ایرانی در مراجعه به پزشکان اورولوژی جهت بیماریهای تناسلی متاسفانه باعث بروز مشکلات جبران ناپذیری مثل عقیمی میشود و بدنبال آن زندگی اکثر انها به خاطر مسایل بسیار ساده براحتی از هم میپاشد نمونه این بیماریها عبارتند از واریکوسل است .بیماری واریکوسل یا واریسی شدن عروق بیضه در 10درصد مردان بالغ مشاهده می گردد و شایعترین عامل ناباروری مردان می باشد و تنها درمان قطعی آن جراحی می باشد. نوع شدید یا درجه 3 آن معافیت دائمی پزشکی از خدمت سربازی خواهد داشت.

هیدروسل

گاهی در اثر التهاب، عفونت یا آسیب دیدگی مایعات در کیسه ی بیضه و به دور بیضه جمع می شوند. این حالت تورمی بدون درد ایجاد می کند.

تشخیص هیدروسل

از آنجا که مایع هیدروسل معمولا شفاف است، پزشک برای تشخیص آن از آزمایش عبور نور از میان کیسه بیضه استفاده می‌کند. گذر نور نشان‌دهنده وجود مایع شفاف است ولی تشخیص، قطعی نیست زیرا ممکن است حالت‌های دیگر همچون فتق نیز وجود داشته باشد. در صورتی که پزشک به ایجاد هیدروسل به علت وجود التهاب مشکوک باشد، آزمایش‌های خون و ادرار مشخص خواهند کرد که آیا علت هیدروسل التهاب اپیدیدیم است یا خیر؟در مواردی که مایع احاطه‌کننده بیضه‌ها، مانع لمس آنها ‌شود، از روش‌های تشخیصی دیگر نظیر سونوگرافی استفاده خواهد شد. سونوگرافی با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، برای ایجاد تصاویر اجزای داخل بدن انجام می‌شود و برای بررسی احتمال وجود توده یا علل دیگر تورم کیسه بیضه نیز به کار می‌رود. در پسر بچه‌ها معمولا هیدروسل طی یک سال به طور خود بخود محو می‌شود اما اگر پس از یک سال از بین نرفت یا به بزرگ شدن ادامه داد، به جراحی نیاز خواهد داشت. البته کشیدن مایع هیدروسل در بچه‌ها به دلیل خطر عفونت به هیچ‌وجه نباید انجام شود. در بزرگسالان نیز اغلب هیدروسل خودبخود از بین می‌رود و زمانی به درمان نیاز پیدا می‌کند که آنقدر بزرگ شود که غیرقابل تحمل یا بد شکل باشد.

تشخیص و رفع سرطان بیضه

بهترین زمان برای معاینه بیضه‌ها و محتویات كیسه بیضه، پس از یك استحمام سبك است. كیسه بیضه و بیضه‌ها و اطراف آن باید به ترتیب و آرام لمس می‌كند و احساس هر گونه عدم تقارن یا سفتی و درد غیرطبیعی باید به سرعت گزارش شود.
در بسیاری موارد در هنگام تشخیص این سرطان، فرد سابقه اخیری از ضربه یا آسیب به كیسه بیضه را ذكر می‌كند اما این شكایت بیش از آن‌كه بخواهد یك عامل سبب‌ساز تومور بیضه باشد، عامل برانگیزاننده توجه فرد برای مراجعه به پزشك است.
در مواردی با پیشرفت بیماری و انتشار آن به غدد لنفاوی شكم و لگن، علایمی مانند تورم شكم و كمردرد نیز بروز می‌كند.

در صورت شك به وجود توده بیضه، پس از انجام معاینات فیزیكی كامل به وسیله پزشك معالج و اخذ شرح حال و تاریخچه كامل از عوامل خطرزا، اقدام بعدی انجام سونوگرافی كیسه بیضه برای تشخیص دقیق است.
با احراز تومور بیضه عمل جراحی خارج سازی بیضه مبتلا به طور كامل از ناحیه كشاله ران انجام می‌گیرد. مسلما قبل از جراحی، اقدامات تشخیصی دیگر از جمله آزمایش خون و اندازه‌گیری سطح نشانگرهای غده سرطانی مرتبط با بیماری انجام می‌شود.
پس از مشخص شدن نوع آسیب‌شناسی بیماری، بیمار جهت اقدامات كامل‌تر كه ممكن است جراحی یا رادیوتراپی و شیمی درمانی باشد، ارجاع می‌شود.
نكته دیگری كه اهمیت دارد، آن است كه در بعضی از موارد سرطان بیضه، فرد مبتلا، زمینه ناباروری را ممكن است دارا باشد. بنابراین قبل از ارجاع فرد جهت درمان‌های كامل‌تر، انجام آزمایش‌های تعیین وضعیت باروری فرد و در صورت لزوم، ذخیره اسپرم در بانك اسپرم ضروری است. یادآوری این نكته خالی از لطف نیست كه سرطان بیضه از درمان پذیرترین بدخیمی‌هاست و میزان درمان قطعی آن رابطه مستقیمی با زمان تشخیص آن دارد. بنابراین به هیچ وجه نباید نسبت به علایم و مشكلات بیضه و كیسه بیضه بی‌تفاوت بود.

منبع : متخصص ارولوژی تهران و کتاب راهنمای پزشکی خانواده- بیماری های کلیه و مجاری ادرار