[sbu_post_image]
مثانه عصبی
مثانه عصبی یکی از اختلالات عملکرد مثانه میباشد که بدنبال آسیب سیستم عصبی ایجاد میشود. براساس محل درگیری و نوع درگیری عصبی به دو نوع تقسیم میگردد:
– مثانه بیش فعال یا انقباضی
– مثانه شل
کسانی که مثانه بیش فعال مبتلا هستند، بسیار کم یا اصلاً کنترلی به عملکرد مثانه ندارند. مثانه بطور خودبه خود و مکرر تخلیه میگردد و تخلیه بطور کامل انجام نمیگیرد. به همین دلیل خطر ابتلا به عفونتهای ادراری در این افراد افزایش مییابد.
مثانه شل خصوصیات متفاوتی دارد. در این افراد قسمتی از سیستم عصبی که وظیفه خبررسانی به مغز هنگام پرشدن مثانه، را دارد، دچار اختلال شدهاست در نتیجه با افزایش اندازه و ظرفیت مثانه روبرو خواهیم شد. زمانی که فشار ادرار در مثانه به اندازهای برسد که ماهیچههای دریچه خروجی ادرار توانایی غلبه بر آن را نداشته باشد، ادرار شروع به ریزش میکند. در این نوع اختلال مثانه نیز مانند مثانه انقباضی، مثانه بطور کامل تخلیه نمیگردد.
مثانه بیش فعال (Overactive bladder)
اگر روزانه 8 بار یا بیشتر یا در هنگام شب بیشتر از دو بار جهت دفع ادرار به توالت میروید احتمالاً به مثانه بیش فعال مبتلا هستید.
عفونت مثانه
معمولاً به وسيله آزمايش هاى تشخيصى مانند آزمايش ادرار، سيستوسكوپى و سونوگرافى انجام مى گيرد. در عين حال درمان دارويى هم صورت گرفته و از آنتى بيوتيك ها و داروهاى ضداسپاسم استفاده مى شود. انتظار مى رود كه با درمان به موقع، عفونت در كمتر از دو هفته خوب شود اما عود آن هم شايع است. ناكافى بودن درمان مى تواند سبب عفونت مزمن مجارى ادرار و نهايتاً نارسايى كليه شود
عوارض پرکاری مثانه
افزایش خطر زمین خوردن و شکستگیها
افزایش خطر بستری شدن در بیمارستان
ابتلا به افسردگی
تاثیر پرکاری مثانه بر کیفیت زندگی
پرکاری مثانه تاثیر قابل ملاحظهای بر کیفیت زندگی فرد دارد و زندگی روزمره را از جنبههای گوناگون تحت تاثیر قرار میدهد که شامل: جنبههای روانی، اجتماعی، وابستگی، شغلی، جنسی و جسمی است.
از منظر روان شناسی، افراد مبتلا به پرکاری مثانه ممکن است:
اعتماد به نفس خود را از دست بدهند و از این که بر دوش خانواده و دوستانشان باری هستند، احساس گناه کنند.
آنها هم چنین از بوی ادرار میترسند.
این افراد ممکن است ارتباطات اجتماعی خود را کاهش داده و مسافرتهایشان را به مناطقی که دستشویی ندارند محدود کنند.
لباسهای زیر خاصی میپوشند و از رختخوابهای محافظ استفاده میکنند. هم چنین ممکن است لباس زیاد و تیره بپوشند تا لباسهای زیر محافظ خود را پنهان کنند.
موجب غیبت فرد از محل کار و کاهش بازدهی و محدودکردن یا توقف فعالیتهای بدنی فرد میشود.
تاثیر منفی بر روابط جنسی فرد دارد و مبتلایان به خاطر ترس از نشت یا بوی ادرار از داشتن روابط جنسی اجتناب میکنند.
تاثیر سم بوتولینوم بر پرکاری مثانه
اگرچه در حال حاضر تزریق سم بوتولینوم به مثانه به وسیله FDA تایید نشده، اما در کنترل پرکاری مثانه مقاوم به درمانهای استاندارد، به صورت تاییدنشده به کار میرود.
نتایج یک بررسی نشان داد که تزریق سم بوتولینوم به درون مثانه نسبت به دارونما ارجحیت دارد.
دوزهای پایین سم بوتولینوم (100 تا 150 واحد) اثرات سودمندی دارد، اما دوزهای بالاتر (300 واحد) موثرتر هستند.
عفونت در مثانه يا كليهها. علايم در اين حالت عبارتند از كمردرد، تب و استفراغ
انسداد ادراري
عفونت مثانه در زنان عبارت است از التهاب یا عفونت مثانه
ديابت و بیماری مثانه
تنها با کنترل قند خونتان ميتوانيد از پديد آمدن اين روند تخريبي و افتادن در اين چرخه معيوب پيشگيري کنيد.
وقتي که فردي به ديابت مبتلا ميشود به مرور زمان اين بيماري روي سيستم عصبي خودکار که به مثانه و مجاري ادرار عصبدهي ميکند و احساس پر شدن و يا تخليه ادرار را به وجود ميآورد، تاثير ميگذارد. براي همين فرد احساس ادرار کمتري ميکند، يعني با اينکه مثانهاش پر است اما براي تخليه ادرار نميرود. حتي با گذشت زمان تخليه مثانه هم دچار مشکل ميشود و عضلات مثانه به خوبي نميتوانند منقبض شوند و ادرار را تخليه کنند. به همين دليل ادرار در مثانه باقي ميماند. موضوع ناراحتکننده ديگري که در پي اين باقي ماندن ادرار در مثانه پيش ميآيد، بالا رفتن احتمال عفونت ادراري است.
افراد ديابتي (به خصوص آنها که کنترل مناسبي روي قند خونشان ندارند) بدون اينکه هيچ علامتي را گزارش کنند مبتلا به عفونت ادراري هستند، البته در بعضي از آنها نيز علامتهاي سوزش ادرار و تکرر ادرار و تب ديده ميشود. اتفاق ديگري که در اثر تخريب سيستم عصبرساني مثانه ميافتد آن است که به تدريج و در اثر باقي ماندن ادرار در مثانه، حجم آن زياد ميشود و نوعي بياختياري ادرار ايجاد ميشود. مثانه آن قدر پر ميشود که به صورت سرريز، نشت ادرار دارد و اين در حالي است که فرد مشکلي را احساس نميکند و مراجعه به پزشک ندارد.
حتما پس از مطالعه اين مطلب ميپرسيد حالا که داستان تخريب به اينجا رسيده است و يک فرد ديابتي قادر به تخليه کامل ادرار نيست چه بايد بکند؟ در مراحل اوليه با برخي آموزشها به فرد توصيه ميکنيم هر 3،4 ساعت يک بار حتي اگر هم حس ادرار ندارد به دستشويي برود و با تحريک قسمتهاي تحتاني شکم مثانه را تحريک به تخليه کند. البته برخي داروها نيز تجويز ميشود که به مثانه کمک ميکند تخليه انجام دهد. اما باز هم نکتهاي که بايد مدام به خود يادآوري کنيد کنترل مرتب قند خون است، چراکه هم در پيشگيري و هم در درمان بسيار موثر واقع ميشود. شما با اين اقدام حتي ميتوانيد به بدنتان کمک کنيد که از عوارض تدريجي ديابت رها شود.
التهاب مثانه (سيستيت)
التهاب مثانه در اثر عفونت ايجاد مىشود. باکترى معمولاً از طريق پيشابراه وارد مثانه مىشود. در نتيجه عفونت مثانه به علت کوتاهتر بودن پيشابراه در زنان بيسيار شايعتر است. بنابراين تعجبى ندارد که عفونت مثانه و معمولاً در اثر آميزش جنسى و بهدليل وارد شدن فشار به پيشابراه که ممکن است باکترىها را بهطرف بالا و مثانه براند، ايجاد شود. اين عارضه اغلب هنگام حاملگى بهدليل فشار جنين روى مثانه و ايجاد انسداد موقتى نيز بروز مىکند. عفونتهاى مثانه در مردان نادر هستند و در صورت بروز اغلب با عفونتهاى غدّه پروستات يا سنگهاى مثانه همراه هستند.
تشخیص عفونت مثانه
بررسی اولیه تشخیصی عبارتند از: آزمایش ادرار (که معمولا طبیعی است) و معاینه لگن.
برای تشخیص این بیماری، باید بیماریهایی که علایمی شبیه این بیماری را دارند (مثل عفونت مثانه، مشکلات کلیوی، عفونتهای مجرای تناسلی، آندومتریوز و بیماریهای آمیزشی) از نظر پزشک رد شوند
اگر سایر بررسیها منفی باشند، اغلب، انجام سیستوسکوپی توصیه میشود. در این روش از یک وسیله باریک که سر آن منبع نورانی قرار دارد، برای دیدن داخل مثانه استفاده میشود. همراه با انجام آن نمونهبرداری نیز انجام میگیرد تا احیاناً اگر سرطان وجود داشته باشد مشخص شود. یک مزیت دیگر سیستوسکوپی این است که با انجام آن، غالبا علایم تخفیف مییابند، زیرا در سیستوسکپی، مثانه با آب پر و متسع میشود و ظرفیت آن افزایش مییابد.
عفونت مثانه درد و سوزش هنگام دفع ادرار و تمايل مکرر به دفع ادرار به مقدار اندک است. شما اغلب يک درد سوزشى را زير ناف در محلى که مثانه قرار دارد، احساس مىکنيد. تب و ادرار خونى شايع نيستند و در صورت بروز لازم است فوراً به پزشک مراجعه شود.
درمان عفونت مثانه
مقادير زيادى آب بنوشيد و مثانه خود را تا حد امکان خالى کنيد. مصرف محلول نصف قاشق چايخورى جوش شيرين در نصف ليوان آب هر ۳ تا ۴ ساعت ممکن است به قليائى کردن ادرار شما کمک کند. اين درمان را بيش از ۴۸ ساعت ادامه ندهيد. پزشک ممکن است آنتىبيوتيک تجويز کند که فوراً علائم را برطرف مىکند. پزشک ممکن است يک مسکن ادرارى نيز تجويز کند که تنها تا زمان وجود سوزش ادرار مصرف مىشود. عفونتهاى مثانه در مردان انجام آزمايشهائى را براى کشف علت زمينهاى عفونت الزامى مىسازد.
منبع : پزشک مثانه تهران
