بیماری های کلیه و علت بیماری های کلیه

بیماری های کلیه

بیماری های کلیوی را عمدتا به دو دسته تقسیم میکنند. بیماری های مزمن کلیوی و آسیب حاد کلیه. عبارت بیماری های مزمن کلیوی یا به اختصار CKD به مشکلاتی اطلاق می شود که دائم کلیه ها را درگیر می سازد و ماهیتی پیش رونده دارد.

به عبارت دیگر این دسته از بیماری ها به مرور زمان ممکن است بدتر شوند. اگر این آسیب ها بیش از حد پیشرفت کند، خطر از کار افتادن دائمی کلیه بالا خواهد رفت.

در این صورت برای زنده نگهداشتن فرد بیمار به فراخور حال باید از دیالیز یا پیوند کلیه کمک گرفت. بروز بیماری های مزمن کلیوی روندی خاموش دارد و معلول بیماری های گوناگون دیگری است.

در این میان توجه به این نکته بسیار مهم است که مهم ترین علل بروز این دسته از بیماری ها دیابت و فشار خون است.

علت بیماری های کلیه

دسته دوم بیماری های کلیوی، آسیب حاد کلیه یا به اختصارAKI است. این بیماری پیش از این به نارسایی حاد کلیه معروف بود؛ اما سال 2005 از سوی جامعه نفرولوژی و سایر انجمن ها و سازمان های وابسته به مطالعات در زمینه کلیه و بیماری های آن عبارت نارسایی حاد کلیه عبارتی ناکافی و مبهم تشخیص داده شد.

به همین دلیل تصمیم بر این شد که برای پوشش تمامی طیف اختلالات عملکرد کلیه، این عبارت حذف و به جای آن از عبارت آسیب حاد کلیه استفاده شود. به این ترتیب، عبارت جدید شامل تغییرات خفیف در کارکرد کلیه تا شرایط وخیمی مانند نیاز به دیالیز می شود؛ البته در صورتی که تحت شرایط خاصی بروز کند.

تشخيص عفونت كليه

در آزمايش خون افزايش گلبولهاي سفيد وجود دارد.

در آزمايش ادرار ، گلبولهاي سفيد و باكتري و گلبولهاي قرمز و كست گلبولهاي سفيد و نوتروفيلهاي درشت ديده مي‌شود (زير ميكروسكوپ)

كشت ادرار همواره مثبت است و معمولا رشد قابل توجه عامل بيماري را (در محيط كشت) نشان مي‌دهد. كشت خون در 3/1 بيماران مثبت است.

در موارد مشكوك يا عارضه دار از سي‌تي‌اسكن و سونوگرافي استفاده مي‌شود. در اين بيماران بيشترين توجه به تشخيص انسداد سيستم ادراري بوسيله سنگ و … است و سونوگرافي براي اين منظور مفيد است.

عفونت كليه در اثر هجوم باكتري به كليه اتفاق افتاده و به نام پيلونفريت معروف است و شامل انواع پيلونفريت حاد و مزمن و پيلونفريت آمفيزماتو مي‌باشد. بعضي اوقات عفونت كليه به شكل آبسه كليه مي‌باشد.

محقق جوان علوم پزشكي كشورمان براي نخستين بار از افزايش غلظت ادراري فاكتور مهاركننده مهاجرت ماكروفاژها براي تشخيص عفونت كليه در مراحل اوليه استفاده كرد.

پژوهشي كه در جشنواره رازي ارائه شد، بررسي غلظت ادراري فاكتور مهاركننده مهاجرت ماكروفاژها در كودكان مبتلا به عفونت ادراري بود.وي گفت: يكي از مشكلاتي كه ما در كودكان با آن مواجه هستيم عفونت ادراري راجعه است كه بسته به شرايط سني كودك فراواني متفاوتي دارد و اين عفونت ادراري خطراتي را براي كليه‌هاي كودك به دنبال دارد.

يكي از علل شايع از دست رفتن كليه كودكان، عفونت‌هاي ادراري دوران كودكي است. عاملي كه در اين موارد بسيار خطرناك است عدم تشخيص در موقع عفونت كليه‌ها و مثانه است كه با آسيب به بافت كليه‌ها، كاهش عملكرد آن و در نهايت پيوند كليه را به دنبال دارد.مشاور معاون تحقيقات دانشگاه علوم پزشكي ايران تصريح كرد: تنها راه تشخيص اين عفونت در مراحل اوليه تصويربرداري هسته‌اي است كه اين روش علاوه بر هزينه بر بودن در سطح كشور نيز محدود است.

تشخيص عفونت مزمن كليه

ممكن است آزمايش ادرار كاملا طبيعي باشد در صورتيكه عفونت فعال باشد و باكتري در ادرار وجود داشته باشد كشت مثبت مي‌شود. تشخيص با راديوگرافي ساده شكم و با ديدن كليه‌هاي كوچك شده و حدود نامنظم كليه داده مي‌شود. همچنين در اوروگرافي وريدي ، اختلال در ترشح ماده حاجب وجود دارد و اسكار كليه مشاهده مي‌شود.

درمان عفونت كليه

درمان با سيپروفلوكساسين يا افلوكساسين و يا كوتريموكسازول صورت مي‌گيرد و پس از انجام آزمونهاي حساسيت ميكروب به اين داروها (آنتي بيوگرام) در صورت لزوم دارو عوض شده و درمان 10 تا 14 روز ادامه مي‌يابد. در صورتي كه بيمار بدحال باشد در بيمارستان بستري شده و تزريق آنتي‌بيوتيك انجام مي‌شود.

و بعد از 5-3 روز آنتي‌بيوتيك خوراكي داده مي‌شود و تا 14 روز ادامه پيدا مي‌كند. اگر كشت خون بيمار مثبت باشد دوره درمان طولاني‌تر خواهد بود.

در صورت وجود آبسه كليه ، انسداد مسير ادراري و يا اختلال دستگاه ادراري اين عوامل بايد برطرف شود.

تخریب کلیه غیر قابل برگشت است. البته با شناسایی اختلال ساختمانی دستگاه ادراری و رفع آن و پیشگیری از عفونتهای مکرر می‌توان از آسیب بیشتر کلیه جلوگیری کرد. در صورت موفق نبودن درمان طبی ، درمان به کمک جراحی و رفع اختلال زمینه‌ای صورت می‌گیرد.درمان با سیپروفلوکساسین یا افلوکساسین و یا کوتریموکسازول صورت می‌گیرد و پس از انجام آزمونهای حساسیت میکروب به این داروها (آنتی بیوگرام) در صورت لزوم دارو عوض شده و درمان 10 تا 14 روز ادامه می‌یابد. در صورتی که بیمار بدحال باشد در بیمارستان بستری شده و تزریق آنتی‌بیوتیک انجام می‌شود. و بعد از 5-3 روز آنتی‌بیوتیک خوراکی داده می‌شود و تا 14 روز ادامه پیدا می‌کند. اگر کشت خون بیمار مثبت باشد دوره درمان طولانی‌تر خواهد بود.
در صورت وجود آبسه کلیه ، انسداد مسیر ادراری و یا اختلال دستگاه ادراری این عوامل باید برطرف شود.

عوارض عفونت کلیه

پیلونفریت حاد در بالغین معمولا اسکار (اثر جوش‌خوردگی و ترمیم) کلیوی یا آسیب پایدار بر جای نمی‌گذارد ولی در کودکان به علت عدم تکامل رشد کلیه ، عفونت کلیه می‌تواند اسکار ایجاد کند و بطور دائم عملکرد کلیه را مختل کند.

پیشگیری از عفونت ادراری

– مقدار زیادی آب بنوشید، روزانه حداقل 8 لیوان .

– هیچگاه احساس دفع ادرار را نادیده نگیرید و سعی کنید هر بار مثانه را کاملاً خالی کنید.

– بعد از اجابت مزاج، موضع را از جلو به عقب تمیز کنید تا از ورود باکتری‌های مدفوع به پیشابراه پیشگیری شود.

– پیش از مقاربت جنسی و بعد از آن ادرار کنید و دستگاه تناسلی را بشویید.

– از فرآورده‌های بهداشتی مخصوص دستگاه تناسلی (اسپری یا پودر) و صابون‌های قوی خودداری کنید، زیرا پیشابراه و دستگاه تناسلی را تحریک می‌کند و محیط کشت مناسبی برای رشد باکتری‌ها خواهد بود.

– لباس های زیر خود را از نوع نخی انتخاب کنید و از جوراب شلواری‌هایی که قسمت بالای آن نخی است استفاده کنید.

– به جای استفاده از وان حمام بهتر است دوش گرفته شود.

– از کافئین پرهیز کنید، زیرا باعث تحریک مثانه می‌شود.

منبع : متخصص اورولوژی تهران

دکتر محسن وریانی

دکتر محسن وریانی متولد سال ۱۳۵۴ از منطقه چهاردانگه شهرستان ساری در استان مازندران است. تحصیلات ابتدایی و دبیرستان را در محل تولد سپری کردند. در سال 1373 با قبولی در رشته پزشکی وارد دانشگاه شهید بهشتی شدند. پس از اخذ مدرک دکترای عمومی و شرکت در امتحان تخصص در سال 1384 موفق به قبولی در رشته تخصصی جراحی کلیه و مجاری ادراری دانشگاه علوم پزشکی تهران گردید.

مطالب مرتبط

مشاوره و تماس
×مشاوره رایگان