[sbu_post_image]
بیماری های کلیه و میزنای
کلیه ها نقشی اساسی در تصفیه ی خون و خارج کردن مواد زائد و آب اضافی بدن به عهده دارند. کلیه ها به آسانی بر اثر عفونت، تومور، یا کیست در میزنای یا خود کلیه متورم می شوند. این تورم یا بزرگ شدن می تواند بسیار دردناک باشد، ولی معمولاً تهدید کننده نیست. درد کلیه معمولاً در ناحیه ی کمر احساس می شود، و ممکن است ادرار خونی شود. مشکل شایع گرفتار کننده ی میزنای سنگ کلیه است، که می تواند با حرکت به طرف پایین میزنای باعث درد شدید شود.
درمان بیماری های کلیه و میزنای
نوشیدن روزانه حدود دو لیتر آب ادرار را رقیق نگه می دارد و خطر ایجاد سنگ کلیه و بروز عفونت را کاهش می دهد. تخلیه ی مثانه به محض احساس نیاز به دفع ادرار از تشکیل سنگ و رشد باکتری ها جلوگیری می کند.
لوله ادراری
لوله ی ادراری دستگاهی پیچیده برای رهایی بدن از مواد زائد است. عفونت های این دستگاه هم مردان را گرفتار می کند و هم زنان، گرچه عفونت میز راهی در مردان و عفونت مثانه در زنان شایع تر است. که این به سبب کوتاه تر بودن میز راه در زنان است.
علت بی اختیاری ادراری
اگر شما از نظر فشارخون، افزايش چربيهاي خون و قند کنترلهاي لازم را داشته باشيد، انتظار نداريم عوارض جدي روي سيستم ادراري و قسمت اعصاب خودکار ايجاد شود. وقتي سيستم عصبي خودکار مثانه خراب شود، مثانه سلامت خود را از دست ميدهد و عملا ماهيچه آن قدرت انقباضي براي تخليه ادرار ندارد، حتي وقتي پر شده و منبسط ميشود به دليل خرابي اعصاب آن منطقه، پيام پر شدن را به مغز مخابره نميکند و شما براي تخليه مثانه مراجعه نميکنيد و لذا کمتر به دستشويي ميرويد، در حالي که مثانهتان پر است و بياختيار ادرار ميکنيد. احتمال عفونت ادراري نيز در اين حالت افزايش مييابد و انواع عفونتهاي ادراري، چه عفونت مثانه، چه کليه و چه آبسههاي کليوي در فرد ديده ميشود.
در مراحل اوليهاي که فرد ديابتي با اختلال سيستم عصبي مثانه مواجه است با يکسري آموزشها و برنامه خاص کمکاش ميکنند. براي مثال، ميگويند هر 3 يا 4 ساعت يکبار حتي اگر احساس ادرار نداريد، به دستشويي برويد و با تحريک قسمتهاي تحتاني شکم، مثانه را وادار به تخليه کنيد. به اين افراد يکسري دارو هم ميدهند تا انقباضات عضلاني مثانهاش را تقويت کند. دقت کنيد با پيشرفت مشکل، حتي به جايي ميرسيم که مثانه عملا کارايي ندارد و بيمار با سونداژ متناوب هر 4 تا 6 ساعت يکبار بايد ادرارش را تخليه کند. پيشگيري از اين مشکل و کنترل قند خون منطقيترين و آسانترين روش است. احتمالا ميدانيد که سيستم عصبي خودکار در بدن ما مثانه و مجاري ادراري را عصبدهي ميکند و اين اعصاب در احساس پر شدن مثانه، احساس نياز به دفع ادرار و کمک به تخليه ادرار نقش اصلي دارند؛ اما شايد ندانيد که به مرور زمان، بيماري ديابت ميتواند روي سيستم عصبي خودکار تاثير بگذارد و کار اين سيستم را مختل کند.
در اوايل با به وجود آمدن اختلال در کار اين سيستم، فرد احساس ميکند ادرار کمتري دارد، يعني با اينکه مثانهاش پر است چون اين حس او کمتر شده براي تخليه ادرار ديرتر ميرود. کمکم با پيشرفت اختلال در کار اعصاب، تخليه مثانه هم دچار مشکل ميشود، يعني عضلات مثانه به خوبي نميتوانند منقبض شوند و ادرار را خالي کنند، در نتيجه مقداري از ادرار در مثانه باقي ميماند.
باقيمانده ادرار در مثانه به افزايش احتمال عفونت ادراري منجر ميشود. ديابت با مختل کردن کار اعصاب مثانه باعث ميشود تخليه ادرار مختل شود و به تدريج ادرار زيادتري در مثانه بماند و حجم مثانه افزايش يابد. فرد ديابتي در اين حالت دچار بياختياري ادرار ميشود چون مثانه پر شده بهصورت سرريز ادرار را نشت ميدهد، بدون آنکه فرد احساس کند مثانهاش پر است و يا براي تخليه ادرار مراجعه کند. براي پيشگيري از مختل شدن سيستم عصبي اين منطقه توصيه ميشود افراد ديابتي قند خونشان را تحت کنترل دقيق بگيرند.
روش های درمان شب ادراری
روش های درمان شب ادراری چیست؟ معمولاً قبل از 5 سالگی درمان توصیه نمی شود زیرا موارد زیادی ازاین ها خود به خود بهبود می یابند. حتی بعد از 6 سالگی نیز سالانه 5 درصد موارد به خودی خود بهبود می یابد.
سه شیوه رایج درمانی شامل بر
1) مشاوره روانپزشکی
2)
استفاده از هشداردهنده شب ادراری
3) مصرف دارو
جهت درمان شب ادراری در کودکان بالی سه سال در مشاوره روانپزشکی روش های زیر توصیه شده است: 1) استفاده از جدول ستاره: این روش با تقویت مسئولیت پذیری کودک سبب درمان مؤثر و تقریباً دائم کودک خواهد شد. در تهیه این جدول خود کودک باید مشارکت فعال داشته باشد به طوری که هر شب که خشک بود را با علامت ستاره در آن مشخص نماید. روش کار به این صورت است که جدولی در دو ستون ترسیم می شود. ستون اول شب های ماه را نشان می دهد و ستون دوم محل چسباندن ستاره ای برای هر شب که کودک خشک بوده است می باشد. در آخر هر ماه طبق قراری که بین والدین و فرزند مورد توافق قرار گرفته است، بر حسب تعداد ستاره ای که کودک پاداش گرفته، جایزه ای در خور (نه کمتر و نه بیشتر) به وی تعلق خواهد گرفت. با بیشتر شدن تعداد ستاره ها در هر ماه نسبت به ماه قبلی پیشرفت کودک در کنترل ادرار برای پزشک و والدین مشخص می شود و خود بیمار نیز تشویق خواهد شد. پیشرفت کودک هر چند ناچیز در هفته های بعدی نسبت به هفته های قبل مستحق دریافت پاداش چه به صورت مادی و چه به صورت کلامی است. 2) محدود ساختن مایعات قبل از خواب: مصرف مایعات به اندازه کافی برای کودک ضروری است اما از خوردن مایعات اضافی قبل از خواب باید ممانعت به عمل آید، چرا که احتمال شب ادراری را بیشتر خواهد کرد. 3) بیدار کردن شبانه کودک برای دفع ادرار: در خیلی از موارد اگر کودک را در ساعت 11-10 شب بیدار کنند که ادرار کند ممکن است تا صبح دیگر ادرار نکند و لباسش خشک بماند. 4) استفاده از هشداردهنده ها (شب زنگ ها): هشدار دهنده ها در اصل زنگ های حساس به ادرار هستند و با خیس شدن بستر زنگ می زنند و بیمار را بیدار می کنند که خود را تمیز و خشک نماید و دوباره بخوابد. بعضی زنگ ها به قدری حساس هستند که با قطره های اول ادرار به صدا در می آیند. این روش که تحت نام درمان با رفلکش شرطی نیز نامیده می شود یکی از قاطع ترین و مؤثرترین درمان ها به شمار می رود. در ایران این هشداردهنده ها به صورت جداگانه و یا به همراه تشکچه وجود دارد. 5) رفتار درمان و روان درمانی: روش های خاص رفتار درمانی و روان درمانی وجود دارد که باید توسط روانشناس یا روانپزشک صورت گیرد. سه نمونه از روش های رفتار درمانی شامل تربیت مثانه، جدول ستاره و استفاده از هشدار دهنده است. رفتار درمانی نیاز به همکاری نزدیک والدین، کودک و پزشک دارد و در صورت موفقیت اثر پایدار و دائمی تر دارد و اغلب بدون عود است. 6) دارو درمانی: گاهی به علت مشکلاتی که شب ادراری ایجاد می کند پزشک ناچار به استفاده از داروهای خاصی خواهد شد که در ادامه توضیح داده می شود.
منبع : کتاب راهنمای پزشکی خانواده- بیماری های کلیه و مجاری ادرار
