رسوبات در ادرار

رسوبات در ادرار طی آزمایش ادرار مشخص می‌شود و از ذرات میکروسکوپی متشکل از شن ریزه یا مخاط در ادرار ناشی می‌شوند. این ذرات شناور در ادرار انواع سلول‌ها متفاوت و هم چنین باقی مانده‌ای که از قسمت درونی دستگاه ادارای فروریخته‌اند را نیز در برمی‌گیرند. رسوب در ادرار می‌تواند در افراد مبتلا به عفونت دستگاه ادراری (UTI) (لینک به عفونت دستگاه ادراری) بیشتر باشد و ممکن است حاوی باکتری، گلبول‌های سفید خون و پروتئین باشد.

چه زمانی باید برای رسوب در ادرار به پزشک مراجعه کرد؟
اگر شما هرگونه درد هنگام ادرار کردن داشته باشید یا هرگونه خونریزی یا عدم شفافیت در ادرار را مشاهده می کنید، با پزشک خود تماس بگیرید. اگر باردار هستید و هر یک از علائم که در بالا ذکر شده است را مشاهده کردید، با پزشک متخصص زنان خود تماس بگیرید و به آنها نیز اطلاع دهید. اگر شما کاتتر ( لوله نازک، معمولاً بلند و قابل انعطاف و ساخته شده از مواد دارای کاربرد در پزشکی است ) داشته باشید و یا اگر از شخصی که دارای کاتتر هست مراقبت می کنید هرگاه تب بیش از ۱۰۰ درجه فارنهایت (۳۸ درجه سانتیگراد) را مشاهده نمودید، با پزشک خود تماس بگیرید زیرا این می تواند نشانه ای از عفونت باشد. پزشکتان ممکن است از شما بخواهد تست تجزیه شیمیایی ادرار را انجام دهید. ادرار شما باید روشن و بدون هیچگونه آلودگی قابل مشاهده باشد، بنابراین اگر متوجه شدید هر رسوب یا عدم شفافیت، به ویژه به همراه هر یک از علائم ذکر شده باشد، با پزشک خود تماس بگیرید.دکتر محسن وریانی متخصص اورولوژی، کلیه و مجاری ادراری، با سالها تجربه و تخصص آماده ارائه خدمات مشاورهای و درمان به شما و عزیزانتان می باشد. لطفا جهت کسب اطلاعات بیشتر و رزرو نوبت با شماره ۰۲۱۶۶۵۷۱۴۴۸  تماس حاصل فرمایید.

رسوب عادی در ادرار را چه چیزی در نظر می‌گیرند؟


ادرار سالم می‌تواند شامل مقدار کمی از رسوبات نامرئی باشد که متشکل از موارد زیر است:

  • مقادیر کمی از بافت
  • پروتئین
  • سلول‌های خون و پوست
  • بلورهای بی‌شکل

هنگامی رسوبات ادراری تبدیل به یک نگرانی می‌شوند اگر مواد زیر در آن وجود داشته باشد:

  •  رسوبات بیش از حد
  • سطوح بالایی از انواع خاصی از سلول‌ها
  • انواع خاصی از کریستال

مواد تشکیل دهنده رسوب در ادرار


ادرار به طور معمول باید روشن باشد و تیره نباشد، هر چند رنگ ممکن است متفاوت باشد. رسوب، یا ذرات، در ادرار شما می‌تواند ادرار را به نظر غیرشفاف و کدر سازد. در بسیاری از موارد، رسوب را می‌توان تنها با یک آزمایش بالینی مانند تجزیه شیمیایی ادرار تشخیص داد. رسوبات اغلب شامل موارد زیر می‌باشد:

  • ذرات میکروسکوپی
  • انواع متفاوت سلول‌ها
  • باقی مانده از دستگاه ادراری شما
  • موکوس

چه چیزی باعث رسوب ادرار می‌شود؟


تعدادی از شرایط وجود دارد که می‌تواند باعث رسوب در ادرار شما شود. یافتن علت اصلی آن بسیار اهمیت دارد تا بتواند به درستی درمان شود.

  • عفونت‌های دستگاه ادراری (UTI): مسیر معمول انتقال عفونت از طریق مجاری ادراری است و زنان به دلیل طول کوتاه بودن مجاری ادراری خود مستعد عفونت دستگاه ادرای هستند.علائم عفونت مجاری ادراری شامل ادرار دردناک، افزایش میزان ادرار و درد شکمی است.
  • سندرم مثانه دردناک: سندرم مثانه دردناک  که گاهی اوقات به عنوان عفونت ادراری (UTI) شناخته می شود، التهاب ناگهانی در مثانه شما است.
  • سنگ‌های مثانه: توده‌ای از مواد معدنی ته نشین شده که توسعه می‌یابد هنگامی که مواد معدنی در ادرار متمرکز و کریستالیزه شوند، منجر به تخلیه ناقص مثانه می‌شود.
  • دیابت: یک وضعیت متابولیک با میزان بالای قند خون مشخص شده است.دیابت اغلب منجر به مشکلات کلیوی می‌شود همچنین به از دست رفتن قند اضافی از طریق ادرار منجر می‌شود.این گلوکز اضافی (قند) بدن را در قالب رسوب در ادرار قرار می‌دهد.
  • هماتوری: اصطلاح پزشکی است که به حضور خون در ادرار اشاره می‌کند و شایع‌ترین علت رسوب در ادرار است. هماتوری علل مختلف دارد از جمله انفارکتوس کلیه، بیماری‌های کلیوی، ترومای سیستم ادراری یا استفاده بیش از حد کاتر مثانه یا سایر کاترهای ادراری می‌باشد.
  • شرایط کبدی: کبد در بسیاری از فرایندهای بیولوژیکی بدن دخالت دارد، برخی از آنها کبد را ترغیب می‌کند تا یک محصول جانبی به نام بیلی روبین تولید کند. این می‌تواند منجر به رسوب در ادرار شود.
  • عفونت مجاری ادراری وابسته به کاتتر (CAUTI): عفونت مجاری ادراری وابسته به کاتتر CAUTI یا عفونت‌های دستگاه ادراری UTI مرتبط با کاتتر هستند، اگر شما یک کاتر مداوم در درون مجرای ادراری دارید این عفونت شایع است.
  • کم آبی: از دست دادن آب بدن و کم آبی می‌تواند موجب مشکلات زیادی از جمله عوارض ادراری شود. کم آبی در بدن زمانی اتفاق می‌افتد که شما مایع بیشتری را از دست دهید نسبت به آبی شما مصرف می‌کنید.
  • عفونت مخمری یا قارچی: عفونت مخمری، به ویژه در ناحیه‌ی واژن، به سبب رشد بیش از حد کاندیدا، یک نوع قارچ است. نام دیگری برای این عفونت کاندیدیازیس است.
  • بارداری: ادرار کدر در دوران بارداری گاهی می‌تواند به علت هورمون‌ها باشد.همچنین می‌تواند نشانه ای از کم آبی یا عفونت‌های دستگاه ادراری UTI باشد. در هنگام بارداری، این امر بسیار مهم است که عفونت‌های دستگاه ادراری UTI را درمان نشده باقی نگذارید.
  • عفونت‌های انتقال یافته از طریق روابط جنسیSTIs : عفونت‌های انتقال یافته از طریق روابط جنسی (STIs) مختلف می‌تواند رسوب را در ادرار شما ایجاد کند. علائم STIs می‌تواند متنوع باشد اما می‌تواند شامل ادرار کدر، سوزش یا خارش در ناحیه تناسلی شما، تخلیه در ادرار غیر طبیعی، درد هنگام ادرار کردن و درد لگن باشد.
  • پروستاتیت: غده پروستات زیر مثانه قرار دارد و اسپرم تولید می‌کند.هنگامی که غده پروستات متورم یا ملتهب می‌شود، به آن پروستاتیت نامیده می‌شود.این اتفاق معمولا توسط باکتری‌هایی که از ادرار به پروستات منتقل می شوند، می‌افتد. اماهمچنین می‌تواند باعث آسیب عصبی در قسمت تحتانی دستگاه ادراری شما شود.

نشانه‌های رسوب در ادرار


رسوب در ادرار به طور معمول علامت یک وضعیت دیگر است. با توجه به علل متفاوت رسوبات در ادرار، نشانه شناسی از یک مورد به مورد دیگر متفاوت است. گفته می‌شود چندین نشانه متداول وجود دارد که اغلب همراه با رسوب در ادرار وجود دارد. این نشانه‌ها شامل:

  • رنگ ادرار صورتی یا قرمز
  • درد هنگام ادرار کردن
  • ادرار پر از کف، کف آلود، یا ادرار کدر
  • افزایش در تکرر ادرار
  • درد کمر (غیر معمول)

آزمایش برای بررسی رسوب در ادرار


آزمایش برای بررسی رسوب در ادرار

آزمایش بررسی رسوب در ادرار برای افرادی که دارای رسوب پایدار هستند، باید با روش ساده تجزیه شیمیایی ادرار و کشت شروع شود. این آزمایش برای بررسی شایع‌ترین علت رسوب در ادرار،که عفونت است، انجام می‌گیرد. یک آزمایش تجزیه شیمیایی ادرار حاوی چندین آزمایش است که می‌تواند به تعیین علت رسوب کمک کند. سطوح لکوسیت (گویچه‌های سفید) و نیتریت همراه با نتایج کشت، می‌تواند به تشخیص عفونت کمک کند.چگالی مخصوص یا میزان ادرار می‌تواند به تشخیص کمبود آب کمک کند. pH ادرار می‌تواند نوع خاص کریستال تشکیل شده را نشان دهد. پروتئین، بیلی روبین، کتون، گلوکز و گلبول‌های قرمز نیز در یک آزمایش تجزیه شیمیایی ادرار استاندارد تشخیص داده می‌شود.افرادی که دارای رسوب در ادرار هستند باید یک تجزیه و تحلیل میکروسکوپی از ادرار خود نیز انجام دهند. گاهی اوقات این شامل یک آزمایش ادرار استاندارد است؛ بار دیگر باید به طور جداگانه انجام داده شود. در این آزمایش، برای بدست آمدن رسوب، ادرار چرخانده می‌شود تا رسوب در ادرار ته نشین شود. پس از آن رسوب زیر میکروسکوپ قرار می‌گیرد و نوع و مقدار سلول‌ها، کست‌ها (توده غیرطبیعی سلول‌های مرده که در حفره بدن ایجاد می‌شود.) و کریستال‌ها تعیین می‌شود. در برخی از موسسات، آزمایش تعیین نوع ریسک سنگ کلیه نیز ممکن است انجام شود. این آزمایش ترکیب ادرار را که شامل الکترولیت‌های ادرار و سایر عناصر مانند کراتین ادرار، اسید اوریک و اگزالات ادرار است را ارزیابی می‌کند. این آزمایش می‌تواند تعیین کند که اگر احتمال تشکیل کریستال و سنگ وجود دارد، و اگر چنین باشد، چه نوع کریستال و سنگ ممکن است توسعه یابد. اغلب تغییر در مواد مغذی موجود در تغذیه یا مکمل‌ها می‌تواند ترکیب ادرار کودک را بهبود ببخشد. برای کودکان مبتلا به مشکلات کلیوی یا متابولیکی ممکن است نیاز به آزمایش دیگر برای تعیین علت اصلی مشکل باشد.

درمان رسوب در ادرار


درمان رسوب در ادرار

بسته به نوع علت تشکلیل رسوبات قابل مشاهده در ادرار، درمان متفاوت است. چند نمونه از درمان شامل موارد زیر است:

استفاده از آنتی بیوتیک ها برای درمان عفونت‌های دستگاه ادراری UTI

پزشک شما یک نمونه ادرار شما را تأیید می‌کند تا مطمئن شوید که عفونت‌های دستگاه ادراریUTI دارید.سپس آزمایشگاه میکروب‌ها را در یک ظرف برای مدت دو روز رشد می‌دهد تا مشخص شود که شما کدام نوع از باکتری دارید. به این عمل کشت سلولی گفته می‌شود. کشت سلولی به پزشک شما می‌گوید که کدام میکروب باعث عفونت شما می‌شود. پزشک شما احتمالا یکی از انواع آنتی بیوتیک‌های زیر را برای درمان این عفونت قبل از اینکه جواب کشت مجدد انجام گیرد، تجویز می‌کند:

  •  آمپی سیلین
  • سفتریاکسون (روسفین)
  • سفالکسین (کفلکس)
  • سیپروفلوکساسین (سیپرو)
  • فسفومایسین (مونورول)
  • لووفلوکسین (لواکویین)
  • نیتروفورانتوئین (ماکرودانتین، ماکروبید)
  • تریمتوپریم / سولفامتوکسازول (باکتریم، سپترو)

استفاده از داروهای خاص یا روش‌های جراحی برای درمان بیماری‌های کبدی

هر بیماری کبدی رژیم درمانی خاص خود را دارد. به طور مثال، هپاتیت نوع A در حالی که سیستم ایمنی بدن با عفونت مبارزه می‌کند و عفونت را برطرف می‌سازد. به مراقبت حمایتی و مجهز برای حفظ آب نیاز دارد. بیمارانی که مبتلا به سنگ کیسه صفرا هستند ممکن است نیاز به جراحی برای حذف کیسه صفرا داشته باشند. سایر بیماری‌ها ممکن است نیاز به مراقبت‌های پزشکی دراز مدت برای کنترل و به حداقل رساندن پیامدهای بیماری خود داشته باشند. در بیماران که مبتلا به سیروز کبدی می‌باشند و کسانی که در مرحله‌ی پایانی بیماری کبدی می‌باشند، ممکن است دارو برای کنترل میزان پروتئین جذب شده در رژیم غذایی نیاز به دارو داشته باشند. کبد افراد مبتلا به سیروز کبدی ممکن است قادر به متابولیسم مواد زائد نباشد، که منجر به افزایش سطح آمونیاک خون و آنسفالوپاتی کبدی (بی حالی، گیجی و کما) شوند. رژیم غذایی حاوی مقادیر کم سدیم و قرص‌های آب (دیورتیک‌ها) ممکن است لازم باشد که احتباس آب را به حداقل برسانید. در این بیماران با مقدار زیادی از مایعات آسیت (تجمع مایع در حفره صفاقی، باعث تورم شکمی می‌شود، آب آوردن شکم)، ممکن است مایع اضافی با استفاده از یک سوزن و سرنگ (پاراسنتز: آب کشی) برداشته شود. با استفاده از بی‌حسی‌های موضعی، یک سوزن از دیواره شکم وارد می‌شود و مایع خارج می‌شود. مایع آسیت می‌تواند خود به خود آلوده شود و پاراسنتز نیز ممکن است به عنوان یک تست تشخیصی عفونت استفاده شود. این عمل‌ها ممکن است برای درمان پرفشاری خون سیاهرگی و به حداقل رساندن خطر خونریزی نیاز باشد.

درمان و داروهای خاص برای درمان سنگ کلیه و مثانه

یک پزشک ممکن است داروهای خاصی را برای جلوگیری از سنگ کلسیم و اسید اوریک تجویز کند.این داروها مقدار اسید و قلیا را در ادرار کنترل می‌کنند، اسید و قلیا از عوامل کلیدی در تشکیل کریستال می‌باشند. داروهای آلوپورینول ممکن است در بعضی موارد برای هیپوریکوسوری ( اصطلاح پزشکی است که به علت وجود مقدار زیاد اسید اوریک در ادرار است.) مفید باشند. پزشکان معمولا سعی می‌کنند با تجویز برخی از دیورتیک‌ها (ادرار آور)، مانند هیدروکلروتیازید، هیپر کلسیوری (اصطلاح پزشکی است که به علت مقادیر بالای کلسیم در ادرار ایجاد می‌شود) را کنترل کنند و بنابراین از سنگ کلیه جلوگیری می‌کنند. این داروها میزان کلسیم را که توسط کلیه‌ها به داخل ادرار وارد می‌شود را کاهش می‌دهد و کلسیم را در استخوان‌ها ذخیره می‌کند. هنگامی که مصرف سدیم کم باشد این داروها بهتر نتیجه می‌دهد. به ندرت، بیماران با هیپر کلسیوریا داروهای سدیم سلولز فسفات را دریافت می‌کنند، که کلسیم را در روده متصل می‌کند و مانع از ورود آن به ادرار می‌شود.اگر سنگ‌های سیستین را نتوانند با نوشیدن مایعات زیاد کنترل کنند، یک پزشک ممکن است داروهایی مانند تولا و کوپرمین تجویز کند، که کمک به کاهش مقدار سیستئین در ادرار را می‌کنند. برای سنگ‌های استراویت (یکی از مواد معدنی سخت متشکل از فسفات و کلسیم که ممکن است در کلیه ایجاد شود باکتری ممکن است باعث ایجاد آن شود)که کاملا حذف شده‌اند، اولین خط پیشگیری این است که ادرار را از باکتری‌هایی که می‌توانند باعث عفونت شوند، محافظت کنند.ادرار بیمار به طور مرتب آزمایش می‌شود تا اطمینان حاصل شود که هیچ باکتری وجود ندارد.اگر سنگ‌های استراویت را نتوانند حذف کنند، پزشک ممکن است دارویی به نام استوهیدوکسامیک اسید (AHA) را تجویز کند. استوهیدوکسامیک اسید AHA به همراه داروهای طولانی مدت آنتی بیوتیک برای جلوگیری از عفونت که منجر به رشد سنگ می‌شود استفاده می‌شود.افرادی که مبتلا به هیپراتیروئیدیسم هستند گاهی سنگ‌های کلسیم را تولید می‌کنند. درمان در این موارد معمولا با جراحی برای حذف غده پاراتیروئید است که در گردن قرار دارد، انجام می‌گیرد.در بیشتر موارد، تنها یکی از غدد بزرگ است. از بین بردن غدد باعث درمان مشکل بیمار با هیپرتیروئیدیسم و سنگ کلیه می‌شود.

جلوگیری از رسوب در ادرار


جلوگیری از رسوب در ادرار

سطوح غیر عادی رسوب در ادرار اغلب نتیجه عدم تعادل در متابولیسم پروتئین، اختلالات کلیوی یا سایر شرایط بیولوژیکی است.با پیوستن به یک شیوه زندگی سالم که حاوی یک رژیم غذایی متعادل، ورزش منظم و نوشیدن مقدار زیادی آب است، می‌توانید این مشکلات را از ابتدا زمان به وجود آمدنشان، برطرف سازید.رژیم غذایی غنی از میوه‌ها و سبزیجات و غذاهایی که دارای مقدار فراوان آنتی اکسیدان هستند، را بخورید. آنها به تنظیم فرآیندهای متابولیک کمک می‌کنند، هم چنین سلامت و شادمانی را حفظ می‌کنند.

“کپی فقط با ذکر منبع و لینک بلامانع است.”

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک