وجود خون در منی ممکن است برای مردان نگران کننده باشد. اما خوشبختانه این وضعیت نشان دهنده ی مشکل خاصی نیست. وجود خون در منی برای مردان کمتر از 40 سال که هیچ علائم مرتبط و بیماری های زمنیه ای ندارند خود به خود برطرف میشود. اما برای مردان بالای چهل سال احتمال اینکه خون در منی نیاز به درمان داشته باشد بیشتر است.
چگونه بفهمیم که مایع منی حاوی خون است؟
مقدار خون داخل منی میتواند متفاوت باشد. خون در منی شما میتواند:
- قرمز روشن
- صورتی
- قهوه ای یا قهوه ای مایل به قرمز
- در برخی موارد ممکن است توده های کوچک (لخته) در خون وجود داشته باشند.
با توجه به این وجود خون در منی ممکن است علائم دیگری مانند خون در ادرار و درد هنگام دفع ادرار داشته باشید. مقدار خون در مایع منی به علت خونریزی شما بستگی دارد. همچنین ممکن است شما علائم زیر را تجربه کنید:
- درد هنگام انزال
- درد هنگام دفع ادرار
- حساسیت یا تورم در کیسه بیضه شما
- حساسیت در ناحیه کشاله ران
- درد در ناحیه کمر
- ادرار خونی
اگر در مایع منی خون وجود داشت باشد چه باید کرد؟
اگر در منی شما خون وجود دارد باید به پزشک مراجعه کنید و در باره مسائل زیر با او صحبت کنید:
- چه مقدار خون درمنی وجود دارد؟ آیا انزال شما بسیار قرمز است یا فقط لکه های قرمز در آن وجود دارد؟
- آیا قبلا هم متوجه وجود خون شده اید؟
- اولین بار چه زمانی متوجه خون شدید؟ آیا خون همیشه وجود دارد؟
- چند بار متوجه خون در مایع منی خود شده اید؟
- آیا احساس میکنید این وضعیت دلیل خاصی دارد؟
- آیا علائم دیگری هم دارید؟
دلایل وجود خون درمایع منی چیست؟
منی از یک سری لوله در مسیر مجرای ادرار برای انزال عبور میکند. مسائل مختلفی میتوانند باعث شکستن رگ های خونی در این مسیر و نفوذ خون به مایع منی شوند. در بسیاری از موارد علت دقیق خون در منی هرگز مشخص نمیشود. در بیشتر موارد خون در منی خطرناک نیست به خصوص اگر فرد مبتلا کمتر از 40 سال سن داشته باشد. در ادامه به برخی از علل احتمالی وجود خون در منی اشاره میکنیم.
التهاب
التهاب وزیکول های منی یکی از علل شایع منی خونی است. التهاب هر غده مجرا، لوله یا اندامی درگیر در اندام تناسلی مردانه میتواند باعث ایجاد خون در منی شما شود. از جمله:
- پروستاتیت (التهاب غده پروستات): میتواند باعث درد، مشکلات ادراری و اختلال عملکرد جنسی شود.
- اپیدیدیمیت (التهاب لوله ی پیچ خورده بیضه که اسپرم در آن ذخیره میشود): اغلب به دلیل عفونت باکتریایی از جمله عفونت های مقاربتی ( STIs ) مانند تبخال، سوزاک، یا کلامیدیا ایجاد میشود. علائم شامل: قرمزی یا تورم کیسه بیضه، درد و حساسیت یک طرف بیضه، ترشح و ادرار دردناک است.
- اورتریت ( التهاب مجرای ادرار): که میتواند باعث درد هنگام دفع ادرار، خارش یا سوزش در نزدیکی دهانه آلت تناسلی یا ترشحات آلت تناسلی شود.
التهاب همچنین میتواند ناشی از تحریک سنگ های پروستات، وزیکول های منی، مثانه یا مجرای ادرار باشد.
عفونت
درست مانند التهاب، عفونت در هر غده، مجرا، لوله یا اندام های ناحیه تناسلی مردانه میتواند باعث ایجاد خون در منی شود. بیماری های مقاربتی، عفونت های مقاربتی یا (STD) مانند کلامیدیا، سوزاک یا تبخال هم میتوانند باعث ایجاد خون در منی شوند. عفونت های ناشی از ویروس ها، باکتری ها یا قارچ ها هم میتوانند منجر به این بیماری شوند.
گرفتگی
هر یک از لوله ها یا مجاری ادرار در دستگاه تناسلی ممکن است دچار گرفتگی شوند. اگر مجرائی مانند مجرای انزال دچار گرفتگی شود رگ های خونی اطراف میتوانند گشاد شده و دچار شکستگی شوند. وضعیتی به نام BPH که باعث بزرگ شدن پروستات و درد مجرای ادرار میشود هم با وجود خون در منی مرتبط است. اگر پروستات شما بزرگ شده باشد میتواند به مجرای ادرار شما فشار وارد کند که ممکن است باعث خونی شدن منی شود.
تومورها و پولیپ ها
پولیپ های خوش خیم یا تومورهای بدخیم در پروستات، بیضه ها، اپیدیدیم یا وزیکول های منی میتوانند منجر به وجود خون در منی شوند. یک بررسی از بیش از 900 بیماری که در منی آن ها خون وجود داشت نشان داد که تنها 3.5% واقعا تومور داشتند. بیشتر این تومورها در پروستات بودند. با این حال خون در منی میتواند با سرطان بیضه، مثانه يا پروستات و سایر اندام های تناسلی و دستگاه ادراری مرتبط باشد. مردان به ویژه مردان مسن با عوامل خطر سرطان باید در صورت وجود خون در منی توسط پزشک معاینه شوند. سرطان اگر درمان نشود میتواند به وضعیت خطرناکی تبدیل شود.
مشکلات عروقی
تمام ساختارهای ظریف مرتبط با انزال، از پروستات گرفته تا لوله های کوچکی که اسپرم را حمل میکنند حاوی رگ های خونی هستند و ممکن اس دچار آسیب شوند و در نتیجه منی شما خونی شود. مشکلات عروقی در اندام تناسلی مردان مانند کیست های عروقی میتواند عامل وجود خون در منی باشد.
آسیب / مراحل پزشکی
برخورد ضربه مانند ضربه به بیضه حین ورزش میتواند منجر به خونی شدن منی شود. سایر آسیب های فیزیکی اندام های جنسی پس از شکستگی لگن، آسیب به بیضه ها، فعالیت جنسی شدید یا خود ارضایی و آسیب های دیگر میتوانند باعث ایجاد خون در منی شوند. آسیب میتواند باعث شکستن رگ های خونی و نفوذ خون به مایع منی شود.
وجود خون در مایع منی پس از درمان های پزشکی یک مشکل شایع است. یک روش پزشکی مانند معاینه پروستات یا بیوپسی یا وازکتومی میتواند باعث ایجاد خون در مایع منی شود. به عنوان مثال از هر پنج مرد، چهار مرد ممکن است به طور موقت پس از بیوپسی پروستات دچار منی خونی شوند. اقداماتی که به عنوان درمان مشکلات ادراری انجام میشود هم میتواند باعث آسیب خفیف شود که منجر به خونریزی موقت میشود. این وضعیت معمولا بعد از چند هفته برطرف میشود. پرتودرمانی، وازکتومی و تزریق برای هموروئید میتواند باعث منی خونی شود.
سایر عوامل
شرایطی که کل بدن شما را تحت تاثیر قرار میدهد میتواند باعث ایجاد خون در مایع منی شما شود. اینها عبارتند از فشار خون بالا و هموفیلی (اختلالی که به راحتی منجر به خونریزی بیش از حد میشود). سایر احتمالات شامل لوسمی و بیماری مزمن کبدی است. دلیل 15 درصد از موارد منی خونی مشخص نیست. بسیاری از موارد ابتلا به منی خونی خود به خود بهبود میابند.
تشخیص خون در مایع منی
پزشک برای تشخیص خون در منی درباره وضعیت سلامتی شما از جمله هر گونه فعالیت جنسی که اخیرا داشته اید سوال میکند. پزشک معاینه ی فیزیکی هم انجام میدهد که شامل معاینه ی اندام تناسلی از نظر وجود توده یا تورم و معاینه ی دیجیتال رکتوم برای بررسی پروستات از نظر تورم، حساسیت به لمس و یا سایر علائم است. پزشک همچنین ممکن است آزمایش های زیر را برای شما تجویز کند:
- معاینات فیزیکی: پزشک ممکن است شما را از نظر علائم دیگر از جمله تورم بیضه، قرمزی یا سایر علائم عفونت و التهاب معاینه کند.
- آزمایشات STI: از طریق آزمایش هایی از جمله آزمایش خون، پزشک شما بررسی میکند تا مطمئن شود که شما به بیماری های مقاربتی مبتلا هستید یا خیر. این بیماری ها میتوانند باعث خونریزی شوند.
- آزمایش ادرار: این آزمایش میتواند به تشخیص عفونت های باکتریایی یا سایر مشکلات ادرار کمک کند.
- آزمایش PSA : آنتی ژن های ایجاد شده در پروستات را آزمایش میکند و سلامت پروستات را بررسی میکند.
- تست های غربالگری مانند سونوگرافی، سی تی اسکن و ام آر آی که میتواند به تعیین محل گرفتگی کمک کند.
- سونوگرافی ترانس رکتال: که از یک قلم مبدل برای بررسی تومور ها و سایر مشکلات اطراف پروستات استفاده میکند.
مردان بالای 40 سال ممکن است برای معاینات نیاز به اورولوژیست داشته باشند.
افراد زیر 40 سال هم در صورتی که علائمشان با وجود درمان ادامه داشته باشد ممکن است لازم باشد به اورولوژیست مراجعه کنند.
درمان خون در مایع منی
با توجه به علت وجود خون در منی این امکان وجود دارد که خودتان را در خانه درمان کنید. اگر بیماری زمینه ای نیاز به درمان پزشکی داشته باشد با کمک پزشک میتوانید یک دوره درمانی مناسب برای آن تعیین کنید. درمان ها بیماری های شناخته شده را هدف قرار میدهند:
- آنتی بیوتیک ها برای عفونت ها استفاده میشوند.
- ممکن است برای برخی از انواع التهاب یک داروی ضد التهاب تجویز شود.
- اگر دلیل مشکل شما یک بیماری مقاربی باشد پزشک آن را درمان میکند.
- در مواردی که خون در مایع منی ناشی یک روش اورولوژی مانند بیوپسی پروستات باشد معمولا در عرض چند هفته خود به خود برطرف میشود.
درمان خانگی
اگر منی خونی ناشی از برخورد ضربه باشد با استراحت ساده مشکل شما حل میشود. اگر در کشاله ران دچار تورم شدید می توانید هر بار 10 تا 20 دقیقه یخ را روی آن ناحیه قرار دهید (نه بیشتر). در مردان جوانی که منی خونی یک یا دوبار اتفاق میفتد و هیچ گونه عارضه یا سابقه بیماری های خاص ندارند خود به خود و بدون نیاز به درمان برطرف میشود. اکثر موارد هماتوسپرمی خود به خود برطرف میشوند. مراقبت علائم خود باشید و در صورت بدتر شدن یا تداوم بیشتر از یک ماه به پزشک مراجعه کنید. اگر همچنان منی خونی دارید از پزشک خود بخواهید که شما را به یک متخصص اورولوژی ارجاع دهد. اورولوژیست میتواند به درمان علت زمینه ای که باعث خونی شدن منی شده کمک کند.
درمان پزشکی
اگر خون در مایع منی ناشی از عفونت باشد پزشک برای شما آنتی بیوتیک تجویز میکند. در صورتی که علت آن تورم باشد مصرف داروهای ضدالتهابی به شما کمک میکند.
اگر خون در مایع منی شما ناشی از گرفتگی در دستگاه تناسلی ادرای باشد ممکن است نیاز به جراحی داشته باشید. یکی از این جراحی ها میتواند جراحی سنگ مثانه یا برداشتن تومورها باشد.
اگر سرطان باعث ایجاد خون در منی شما شده باشد احتمالا پزشک شما را به یک متخصص اورولوژی معرفی میکند. اگر پزشک به سرطان پروستات یا شکل دیگری از سرطان مشکوک باشد ممکن است برای شما بیوپسی پروستات را تجویز کند. مردان جوان کم تر به سرطان پروستات مبتلا میشوند. تنها 0.6 تا 0.5 درصد از مردان کمتر از 45 سال به این بیماری مبتلا میشوند. اما برای همه ی مردانی که احتمال ابتلا به سرطان وجود دارد آزمایشی که احتمال ابتلا به سرطان پروستات را رد میکند مطمئن ترین مرحله در درمان منی خونی است.
آیا خون موجود در مایع منی بر باروری تاثیر میگذارد؟
یک نگرانی رایج در مورد منی خونی این است که ایا این مشکل میتواند بر باروری مردان تاثیر گذار باشد یا خیر. مطمئن باشید که اکثر علل خون در منی تاثیری در باروری نخواهد داشت. یک علت نادر که ممکن است بر باروری تاثیر بگذارد سرطان بیضه است.
سوالات پرتکرار
آیا خون در اسپرم از بین میرود؟
خونی در منی (هماتوسپرمی) میتواند ترسناک باشد اما علت این مشکل معمولا خطرناک نیست. به طور معمول خون درمنی خود به خود از بین میرود.
آیا وجود خون در اسپرم یک مشکل شایع است؟
وجود خون در مایع منی ممکن است برای شما عجیب باشد. این مشکل معمولا به ندرت رخ میدهد و به ندرت ممکن است نشان دهنده ی یک مشکل جدی باشد به خصوص در مردان زیر 40 سال.
چرا منی من قرمز است؟
قرمز بودن منی میتواند ناشی از التهاب پروستات یا غده هایی باشد که به تولید مایع منی کمک میکنند. درحالی که منی قرمز میتواند خطرناک باشد اما علت آن معمولا خطرناک نیست به ویژه در مردان جوان.
آیا خون در منی نگران کننده است؟
اگر چه وجود خون در مایع منی میتواند نگران کننده باشد اما معمولا نشانه ی یک مشکل جدی نیست. برای انجام آزمایش های مورد نیاز و اطمینان از بی خطر بودن این وضعیت به پزشک مراجعه کنید.
چه مدت طول میکشد تا هماتوسپرمی بهبود یاید؟
یکی از علل شایع هماتوسپرمی آسیب پاتروژنیک است، به ویژه پس از بیوپسی پروستات با هدایت اولتراسوند ترانس رکتال برای سرطان پروستات. در دو مطالعه مشخص شد که بیش از 80 درصد مردان تا چهار هفته بعد از بیوپسی پروستات منی خونی داشتند.
چگونه هماتوسپرمی را برطرف کنیم؟
هماتوسپرمی ناشی از عفونت های دستگاه تناسلی به شکل موثر با درمان های ضد ویروسی، آنتی بیوتیکی یا ضد انگلی مناسب درمان میشود. هماتوسپرمی ناشی از اختلالات بدخیم از جمله پروستات، بیضه و وزیکول منی با درمان قطعی مشکل اولیه برطرف میشود.
