نارسایی کلیه
تعریف بیماری مزمن کلیه :

به کاهش تدریجی و پیش رونده عملکرد کلیه در طی سالیان متوالی که منجر به نارسایی کلیه می‌شود گفته می‌شود.
در بدن انسان کلیه‌ها مسئول پاکسازی مواد زاید و خارج کردن آب اضافی می‌باشند همچنین کلیه‌ها هورمونهایی را می‌سازند که موجب قوی شدن استخوانها و فرآیند خون‌سازی می‌شوند.
هنگامی که عملکرد کلیه شما کاهش می‌یابد مواد زائد و آب اضافی در بدن شما تجمع می‌یابد، فشار خون بالا می‌رود، گلبولهای قرمز خون به مقدار کافی ساخته نمی‌شود و سلامتی شما به خطر می‌افتد. و به طور کلی کاهش عملکرد کلیه موجب اختلالاتی در سیستم اسکلتی، اعصاب، پوست، مفاصل و خون شما می‌شود. در این صورت شما نیاز به روشهای درمانی برای جایگزینی عملکرد کلیه‌تان هستید.
علایم نارسایی کلیه چیست؟
- بالا رفتن اوره خون که درنتیجه دهیدراتاسیون ناشی از اسهال واستفراغ ناشی می شود.
- تهوع
- کاهش وزن
- ادرار کف ا لود
- خون در ادرار
- بالا رفتن فسفات خون که موجب خارش ،تخریب استخوان و درد عضلانی می شود.
- بالا رفتن پتاسیم خون که موجب به هم خوردن ریتم ضربان قلب و فلج عضلانی می شود.
- تجمع اب در بدن که موجب تورم در پاها ، مچ پا ، دست و صورت و ادم ریه می شود.
- درد پشت وپهلو
- کم خونی که در نتیجه کاهش هورمون اریتروپویتین که توسط کلیه ها ساخته می شود ایجاد می شود .
- احساس خستگی وضعف
- احساس گیجی وکاهش اشتها
- اشکا ل در خواب

روشهای درمانی

همودیالیز
دستگاه همودیالیز، مواد سمی، مایعات اضافی، مواد زاید خون شما را پاکسازی می‌کند. در نتیجه فشار خون بدن کنترل می‌شود و تعادل سدیم، پتاسیم و کلسیم و بی کربنات بدن تنظیم می‌شود.
بدین ترتیب همودیالیز جایگزین قسمتی از عملکرد کلیه‌تان می‌شود. دارو، رژیم غذایی و محدودیت مایعات معمولاً مورد احتیاج است.

رژیم غذایی همودیالیز
برای مؤثر بودن عملکرد دیالیز، بیماران باید در رژیم غذایی خود موارد زیر را رعایت کنند:
• مصرف متعادل منابع پروتئینی مثل گوشت، مرغ، ماهی
• کنترل مقدار پتاسیم غذایی
پتاسیم یک مادۀ معدنی است که در نمک‌های جایگزین، در میوه‌هایی مثل موز و پرتقال، سبزیجات، شکلات و آجیل‌ها وجود دارد. مصرف زیاد پتاسیم برای قلب شما خطرناک است.
• محدود کردن نوشیدنی‌ها. مصرف زیاد مایعات در زمانیکه عملکرد کلیه‌های شما کم می‌باشدموجب تورم بافتی و منجر به افزایش فشار خون مشکلات قلبی می‌شود.
• پرهیز از مصرف نمک
• محدود کردن مصرف شیر، پنیر، آجیل، حبوبات، نوشابه زیرا مواد فوق دارای مقدار زیاد فسفر هستند.
روش درمانی دیالیز صفاقی
دیالیز صفاقی یک روش دیگر برای خروج مایعات و مواد زائد اضافی از بدن می‌باشد این روش دیالیز از طریق شکم و غشای پریتوئن صورت می‌گیرد.
چگونه دیالیز صفاقی عمل می‌کند؟
در این روش، محلول دیالیز که شامل مخلوطی از مواد معدنی و قند که در آب حل شده‌است از طریق کاتتر وارد شکم می‌شود. قند محلول که دکستروز نامیده می‌شود موجب کشیده شدن مواد شیمیایی و آب اضافی از عروق نازک غشای پریتوئن شما به داخل محلول دیالیز می‌شود.
بعد از چند ساعت، محلول دیالیز را از طریق تیوپی از شکم شما خارج می‌کنند و بدین ترتیب مواد زاید و آب اضافی خون شما از بدنتان از طریق این فرآیند تعویض خارج می‌شود.

روش درمان پیوند کلیه
در این روش یک کلیۀ سالم از شخص دیگر به بدن شما پیوند می‌شود که این کلیه می‌تواند به جای کلیۀ نارسایی که در بدن شما وجود داشت عمل کند.
پیوند کلیه می‌تواند کلیۀ از یک اهداء کننده زنده و یا کلیۀ اهداء کننده‌ای که به تازگی فوت کرده است صورت گیرد.
اهداء کننده زنده می‌تواند از فامیل یا غریبه باشد.
در افراد گیرنده پیوند و دهندۀ پیوند کلیه موارد زیر چک می‌شود.
• گروه خونی
• HLA
• Cross-Match Antigen

عوارض احتمالی پیوند کلیه
علیرغم بررسی موارد فوق در افراد دهندۀ کلیه و گیرنده ممکن است رد پیوند کلیه توسط بدن صورت گیرد که علت شایع برای رد پیوند می‌تواند عدم استفاده از داروهای تجویز شده می‌باشد.
پزشکان برای جلوگیری از رد پیوند توسط سیستم ایمنی بدن از داروهای ایمونوساپرسیو استفاده می‌کنند این داروها باید تا موقعی که عملکرد کلیه‌ طبیعی شود مورد استفاده قرار گیرد.
از عوارض داروهای ایمونوساپرسیو مستعد شدن بدن شما برای عفونتهای ویروسی و باکتریال می‌باشد بنابراین در این مدت زمان مراقبت بیشتری برای پیشگیری از بیماریها نیاز دارید.

رژیم غذایی پیوند کلیه
محدودیت‌های مواد غذایی در پیوند کلیه نسبت به همودیالیز کمتر می‌باشد. اگرچه شما هنوز باید رژیم غذایی داشته باشید.
این رژیم توسط پزشکتان با توجه به داروهای مصرفی، فشار خون، وزن شما تغییر می‌کند.

منبع:unrc

دکتر محسن وریانی، متخصص ارولوژی
آدرس: تهران، میدان توحید، ابتدای ستارخان، نبش کوثر یک