اسکن هسته ای کلیه

[sbu_post_image]

 اسکن هسته ای

طب هسته ای رشته بالینی است که به موارد تشخیصی و درمانی مواد یا ایزوتوپ های رادیو اکتیو(یک یا چند اتم از یک عنصر شیمیایی با وزن اتمی متفاوت) مربوط می شود. ایزوتوپ رادیو اکتیو یک ایزوتوپ ناپایدار است که با ساطع کردن پرتو یا انرژی رو به زوال می گذارد و فرو می پاشد. به ایزوتوپ ها رادیو نوکلید نیز اطلاق می شود. مواد رادیو اکتیو را اندام های مشخصی از بدن تغلیظ می کنند و انتشارشان در بافت طبیعی از انتشار آن ها در بافت های بیمار متفاوت است. انتشار خاکستری رنگ یکسان و یکنواخت طبیعی است. اما نواحی تیره تر که نقاط داغ نامیده می شوند حاکی از زیادی فعالیت و نواحی روشن تر یا نقاط سرد نشاندهنده کمی فعالیت هستند.

تصویربرداری طب هسته ای در اوائل دهه 1950 میلادی با استفاده از اسکنر دارای خط سیر مستقیم آغاز شد. این نوع اسکنر در اواخر دهه 1960 میلادی بوسیله دوربین جرقه زن گاما، که بعد از درگذشت مخترع آن Hal Anger دوربین Anger نیز نامیده می شود، جایگزین گردید. دوربین جرقه زن گاما فوتون های ساطع شده از رادیو نوکلید را به سیگنالی تبدیل می کند که تصویری از انتشار رادیو نوکلید تشکیل می دهد.

دو نوع سیستم تصویر برداری عبارتند از: تصویر برداری مسطح(تخت) که تصاویر اکتسابی را از دو یا سه زاویه متفاوت نشان می دهد، و توموگرافی رایانه ای انتشار فوتون منفرد(SPECT) که در آن دوربین جرقه زن می چرخد و تصاویر را در یک قوس 180 درجه ای(برای تصویر برداری قلب) تا 360 درجه ای،با گرفتن 32 تصویر یا بیشتر ارائه می کند. SPECT در دهه 1980 در دسترس قرار گرفت.مزیت SPECT بر تصویربرداری مسطح اینست که با SPECT تصاویر حاصله بواسطه قرارگیری اندام ها،بافت،یا استخوان روی عضو تحت بررسی،مبهم و تار نمی شوند.

SPECT ،از سر آشکار ساز دوربین Anger متدوال که دارای سوراخ موازی هم راستاگر(بخشی از دوربین که فوتون ها را جذب می کند) است،بهره می برد، که ان را در یک قاب دوران کننده نصب می کنند. این دوربین در اطراف بیمار که روی میز مخصوص دراز کشیده است،دور می زند. همچنین در SPECT کیفیت تصاویر را پردازش رایانه ای بهبود بخشیده است.استفاده از دوربین تصویربرداری گاما با دو یا سه سر اشکار ساز حساسیت و وضوح سیستم SPECT را افزایش می دهد. با استفاده از فیلتر و باز سازی رایانه ای سه بعدی تصاویر، آنالیز داده ها می تواند ارزش تشخیصی زیادی داشته باشد. تصویربرداری طب هسته ای با بکارگیری رایانه های با سرعت بالا به سوی عصر جدیدی در حرکت است.

استفاده از رادیونوکلیدها همچون رادیوفارماکوتیکال ها بدون خطر تلقی می شود.راکسیون به این داروها شایع نیست و واکنش های ناخواسته نادر(رویداد آن از یک تا ده در 000/100 مورد تجویز دارو)هستند. رادیو نوکلید مورد استفاده در اکثر مطالعات تکنسیم 99m (Tc-99m) است که 70 درصد از پروسجرهای تصویربرداری هسته ای را شامل می شود. سایر رادیونوکلیدهای مورد استفاده در بررسی عملکرد،آناتومی و مورفولوژی اندام ها شامل سولفور کلوئید،آلبومین سرم نرمال توده ای، ید 123 و 125(I-125 و I-123)،تالیوم(T-201)، گزنون(X-133)، گلبول های سفید خون نشاندار شده با ایندیوم111(In-111) و گالیوم سیترات(Ga-67) می باشند.

علت اسکن هسته ای کلیه 

کشف بیماری پارانشیمی کلیه(به عبارت دیگر تومور، کیست ها،گلومرولونفریتانسداد مجاری ادراری،بررسی عملکرد کلیه پیوندی.

 اسکن هسته ای کلیه 

رادیو نوکلید را از راه خوراکی یا داخل وریدی تجویز می کنند. فاصله زمانی از موقع دادن ماده رادیواکتیو تا زمان تصویربرداری می تواند بر طبق ماده رادیو نوکلید مورد استفاده و اندام مورد بررسی متفاوت باشد.اسکن کلیه را به منظور ارزیابی عملکرد کلیه و پرفوزیون و به منظور کشف بیماریهای رنوواسکولار توام با مشکلات فیلتراسیون گلومرولی انجام می دهند. دو دارو ممکن است در تصویربرداری از کلیه استفاده شوند:فروزماید(Lasix) برای تعیین عملکرد دفعی کلیه، و کاپتوپریل برای شناسایی هیپرتانسیون رنوواسکولار.داروی مورد نظر به صورت داخل وریدی تزریق می شود. تصویربرداری بلافاصله بعد از تزریق داخل وریدی رادیوفارماکوتیکال انجام می شود.

مراقبتهای قبل از انجام اسکن هسته ای کلیه

محدودیت غذایی وجود ندارد. بیمار باید به خوبی دهیدراته شود. بیمار باید 30 دقیقه قبل از زمان شروع اسکن حداقل 2 یا 3 لیوان آب بیاشامد. دهیدراتاسیون می تواند منجر به نتایج کاذب اسکن هسته ای کلیه  شود. بیمار باید مثانه خود را قبل از اسکن خالی کند. در صورتی که بیمار IVP یا رنوگرام داشته است،اسکن را باید به مدت 24 ساعت به تعویق انداخت. بیمار باید در خلال تصویربرداری به مدت 30 دقیقه تا یک ساعت آرام و بی حرکت دراز بکشد. معمولا ترکیبی از تستهای تشخیصی کلیه وجود دارندکه به همراه اسکن رادیونوکلید به منظور تعیین علت اختلال کلیوی انجام می شوند. اسکن رادیونوکلید کلیه برای بیماریانی که به ماده حاجب حساسیت دارند،سودمند است.

برگرفته از سایت پرستاران

دکتر محسن وریانی

دکتر محسن وریانی متولد سال ۱۳۵۴ از منطقه چهاردانگه شهرستان ساری در استان مازندران است. تحصیلات ابتدایی و دبیرستان را در محل تولد سپری کردند. در سال 1373 با قبولی در رشته پزشکی وارد دانشگاه شهید بهشتی شدند. پس از اخذ مدرک دکترای عمومی و شرکت در امتحان تخصص در سال 1384 موفق به قبولی در رشته تخصصی جراحی کلیه و مجاری ادراری دانشگاه علوم پزشکی تهران گردید.

Call Now Buttonمشاوره و تماس
× مشاوره رایگان