رنال کولیک

[sbu_post_image]

هنگام ويزيت بيمار در مطب، درمانگاه و يا اورژانس بارها با بيماراني مواجه مي شويم كه با شكايت درد كليه يا كليه ها مراجعه می نمایند و در برخي موارد نيز تشخيص را دقيق تر بيان نموده و مي گويند كه سنگ كليه داريم! اما در ويزيت اين بيماران چه نكاتي را بايد مد نظر داشت تا اولاً مطمئن شويم منشاء درد آنها كليوي است و دوم اينكه از چه اقدامات پاراكلينيكي كمك بگيريم تا به تشخيص برسيم و سوم اينكه چه مواردي نياز به ارجاع و يا مشاوره دارند ؟علت ايجاد درداتيولوژي ايجاد درد در بيماراني كه داراي سنگ سيستم ادراري هستند از نظر فيزيوپاتولوژيك كمي پيچيده است ولي تئوريهايي كه بيشتر در اين زمينه قابل قبو لند عبارتند از التهاب، هايپرپريستالتیسم و يا اتساع حالب و سيستم پيلو كاليس و افزایش فشار داخل لومن كه محصول انسداد ناشي از حركت سنگ مي باشند .

خصوصيات درد و علائم همراه درد ناشي از سنگ سيستم ادراري ( Renal colic )معمولا شديدترين دردي است كه فرد در طول زندگي تجربه كرده است و معمولا به صورت حاد و acute onset آغاز مي شود محل درد ارتباط مستقيمي با محل سنگ ندارد و ممكن است درد در محل زاويه costovertebral يا كوادرانهاي تحتاني شكم، كشاله ران و ناحيه اينگوينال و يا بيضه ها يا لابياها حس شود يا انتشار يابد.علائم همراه بصورت حالت تهوع واستفراغ، هماچوري( ميكروسكوپيك يا گروس)، سوزش ادرار، تكرر ادرارو… ممكن است وجود داشته باشند كه در شرح حال بايد مد نظر قرار گيرند.
در سابقه پزشكي بيمار بايد در مورد سابقه دردهاي مشابه يا سنگهاي ادراري، بيماريهاي زمينه اي( مانند بيماريهاي استخواني، روده اي، متابوليك، نقرس و… ) ، سابقه اعمال جراحي، سابقه مصرف داروها وسابقه فاميلي سنگ هاي ادراري از بيمار سوال نمود.

تشخیص سنگ کلیه

درنگاه اول بيمار دچار رنال كوليك بيقرار است واز درد به خود مي پيچيد. تمايل بيمار به بيحركت بودن بايد شك به مشكلات اسكلتي عضلاني ويا پريتونيت را برانگيزد. از نظر علائم حياتي نكته بسيار حائز اهميت گرفتن درجه حرارت بدن بيمار است كه در صورت وجود تب به همراه سنگ وانسداد يك اورژانس اورولوژي مطرح است. پس از معاينه قلـب وريه ها، معاينه شكم داراي اهميت فوق العاده زيادي مي باشد.
در معاينه شكم بايستي در مشاهده وجود هرگونه اسكار جراحي، برجستگي يا غير قرينه بودن شكم مورد توجه قرار گيرد. سمع اپيگاستر از نظر وجود بروئي ناشي از مشكلات عروق كليوي و وجود صداهاي روده اي بايد مد نظر باشد. در لمس، نرم بودن شكم، وجود تندرنس وريباند تندرينس، لمس توده به ويژه در نقطه مك بورني و ساير معاينات مربوط به بررسي پريتوان مي بايست انجام گردند. در صورت وجود هرگونه تندرنس يا ساير علائم تحريك پريتوان جهت رد مسائل مهمي نظر آپانديست يا پاتولوژيهاي تخمدان مشاوره جراحي عمومي بايد مد نظر باشد.

تشخيص هاي افتراقي

بيماريهايي نظير آپانديسيت، آبسه آپانديكولار، ‌كيست هاي بزرگ تخمدان، پارگي كيست تخمدان، تورشن كيست تخمدان، حاملگي خارج رحمي، تورشن بيضه، پريتونيت، آمبولي مزانتر ، ديورتيكوليت، ولولوس، سنگها ومشكلات كيسه صفرا و كبد ، دردهاي گوارشي با منشا معده و دئودنوم، پانكراتيت ، انسداد روده، هرني اينگوينال، اپيديديم اركيت، بيماريهاي ايسكميك قلب نظير MI ، پريكارديت، آمبولي ريه وساير پاتولوژيهاي مربوط به ديافراگم و پلور، مشكلات عروقي كليه وآئورت نظير دايسكشن، آمبولی، آنوريسم و… مي بايست در تشخيص اقتراقي مد نظر قرار گيرند.

درمان رنال كوليك

در اين حالت كه احتمالاً به علت انسداد مجراي ادراري بر اثر سنگ يا به علت همراهي سنگ با عفونت ادراري روي داده است، گزينه هاي زير پيش رو خواهند بود:
سنگ شكن: سنگ شكن از امواج صوتي استفاده ميكند كه به راحتي از بافتهاي بدن ميگذرد و داراي قدرت كافي براي شكستن سنگ كليه است. در اين روش، سنگها به قطعات ريز شكسته و همراه با ادرار از مجاري ادراري دفع ميشوند. اين امواج بي خطرند و بيمار، آنها را حس نميكند، اما از آنجا كه توليد هر موج با صداي بلندي همراه است، براي محافظت از گوشهاي بيمار از گوشي استفاده ميشود. از عوارض اين روش ميتوان به وجود خون در ادرار، كبودي پشت و شكم و احساس ناراحتي در زمان عبور سنگهاي شكسته شده از مجاري ادراري اشاره كرد. علاوه بر آن، ممكن است سنگها در مرحله اول به طور كامل خرد نشوند كه در اين صورت، بايد مجدداً از دستگاه سنگ شكن يا از ساير روشهاي خارج كردن سنگ كه توضيح داده خواهد شد، استفاده كرد.
شايد بتوان گفت كه اين روش جزء عموميترين روشهاي درمان طبي سنگهاي كليه است. استفاده از اين روش در مواردي كه سنگ كليه خيلي بزرگ باشد، كارگشا نخواهد بود.

خارج كردن يا خرد كردن سنگ از طريق پوست:

اگر سنگ شكن كارساز نباشد يا سنگ خيلي بزرگ باشد، از اين روش استفاده ميشود. در اين روش، لوله نازكي به نام نفروسكوپ از طريق برش كوچكي كه در ناحيه پشت بيمار ايجاد شده وارد كليه ميشود. سپس با استفاده از آن، سنگ را خارج (ليتوتومي) يا آن را خرد ميكنند و سپس خارج ميسازند (ليتوتريپسي).

يوتروسكوپي:

جراح در اين روش، لوله تلسكوپ نازكي را به نام يوتروسكوپ از طريق مجراي ادراري به محل استقرار سنگ هدايت ميكند و ميكوشد تا با بهره گيري از اين ابزار دقيق، سنگ را به طور كامل خارج سازد يا براي راحتي كار، ابتدا آن را با استفاده از امواج فراصوت، ليزر يا تكنيك الكتروهيدروليك بشكند و سپس خارج كند. گاهي ممكن است بيمار، نيازمند استفاده از لولههاي توخالي كوچكي (موسوم به استنت حالب) باشد كه در حالب جاگذاري ميشود و آن را براي عبور ادرار و خرده هاي سنگ باز نگه ميدارند. اين كار اغلب براي درمان سنگهايي به كار ميرود كه از كليه ها وارد حالب شدهاند.

جراحي باز:

جراح در اين روش، برشي را در پهلوي بيمار ايجاد ميكند و از اين طريق با دسترسي به كليه ها اقدام به خارج ساختن سنگ يا سنگها مينمايد. اين، آخرين گزينه براي درمان سنگها است و در موارد معدودي مورد استفاده قرار ميگيرد.

منابع: ایران سلامت، سایت بیمارستان امام خمینی پلدختر

دکتر محسن وریانی

دکتر محسن وریانی متولد سال ۱۳۵۴ از منطقه چهاردانگه شهرستان ساری در استان مازندران است. تحصیلات ابتدایی و دبیرستان را در محل تولد سپری کردند. در سال 1373 با قبولی در رشته پزشکی وارد دانشگاه شهید بهشتی شدند. پس از اخذ مدرک دکترای عمومی و شرکت در امتحان تخصص در سال 1384 موفق به قبولی در رشته تخصصی جراحی کلیه و مجاری ادراری دانشگاه علوم پزشکی تهران گردید.

Call Now Buttonمشاوره و تماس
× مشاوره رایگان