۹ دقیقه

صفر تا صد بی اختیاری ادرار را بدانید

آنچه می خوانید...

صفر تا صد بی اختیاری ادرار را بدانید

بی اختیاری ادرار یک عارضه آزار دهنده و شایع در تمام دنیا می باشد که افراد زیادی را درگیر کرده است. ممکن است در ابتدا اینطور به نظر برسد که این عارضه تنها در افراد سالخورده و با بیماری های خاص اتفاق می افتد اما این یک باور غلط است. در مورد بی اختیاری ادرار سوالات متفاوتی مطرح می شود. چه میزان از نشت ادرار به معنا بی اختیاری ادرار است؟ تکرار نشت ادرار به چه مدت نشانه ابتلا به بی اختیاری ادراری است؟ بی اختیاری ادرار چه پیامد و عوارضی را در پی خواهد داشت؟

برای پاسخ به تمامی این سوالات و رسیدن به اطلاعات کامل در مورد عارضه بی اختیاری ادرار با ما همراه باشید. در اینجا توضیحات آقای دکتر محسن وریانی جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و فوق تخصص آندوسکوپی و لاپاراسکوپی را مشاهده می کنید.

بی اختیاری ادرار چیست؟

بی اختیاری ادراری به معنای از دست دادن کنترل ادرار و نشت ادرار می باشد. بی اختیاری ادرار می تواند به دنبال عطسه، سرفه، خنده و یا پس از ایجاد حس ادرار قبل از رسیدن به سرویس بهداشتی رخ دهد.

در اکثر موارد بی اختیاری ادراری به دنبال افزایش سن رخ می دهد. اگر بی ادراری اختیاری ادراری شما به میزانی است که فعالیت های روزانه شما را تحت تاثیر قرار می دهد حتما نیازمند بررسی بیشتری است. برای طی کردن مراحل درمان ضروری است تا به متخصص کلیه و مجاری ادراری مراجعه کنید.

 

 

در اکثر بیماران می توان با تغییر در سبک زندگی و درمان دارویی بی اختیاری ادرار را کاملا درمان کرد و یا از میزان آزار آن کاست.

بسیاری از افراد در طول زندگی خود حداقل یکبار نشتی ادرار را تجربه می کنند. اما عده ای ممکن است نشتی میزان کم تا متوسط ادرار را به طور تکرار پذیر و مداوم تجربه کنند.

انواع بی اختیاری ادراری

اما علت ابتلا به عارضه بی اختیاری ادرار چیست؟ بی اختیاری ادراری با توجه به دلایل ایجاد و شکل گیری آن به انواع مختلفی تقسیم می شود. انواع بی اختیاری ادرار عبارتند از:

بی اختیاری استرسی (SUI)

نشتی ادرار به دنبال فشار بر روی مثانه به وسیله سرفه، عطسه، خنده، ورزش یا بلند کردن اجسام سنگین از علائم و نشانه های بی اختیاری ادراری استرسی است.

بی اختیاری فوریتی

نشتی ادراری که به دنبال حس فوریت در ادرار کردن و در نهایت عدم کنترل ادرار قبل از رسیدن به سرویس بهداشتی صورت گیرد بی اختیاری فوریتی نامیده می شود.

بی اختیاری فوریتی می تواند به علت شرایطی مثل عفونت ادراری و یا گاهی به دنبال دلایل مهم تری مانند دیابت و ابتلا به بیماری های سیستم عصبی بروز پیدا کند.

بی اختیاری سرریزی (over flow)

بی اختیاری ادرار سرریزی می تواند به دنبال ادرار کردن مکرر یا قطره ای، به دلیل عدم تخلیه کامل مثانه رخ می دهد.

بی اختیاری عملکردی (functional)

زمانی که شرایط جسمی یا مغزی فرد منجر به این شود که زمان توالت رفتن را از دست بدهد فرد به بی اختیاری ادراری عملکردی مبتلاست. به طور مثال ابتلا به عارضه التهاب مفاصل موجب می شود تا فرد نتواند به موقع لباس خود را خارج کند و در نهایت منجر به بیماری اختیاری عملکردی می شود.

عوارض بی اختیاری ادرار

ابتلا به هر بیماری با عوارض و پیامدهایی همراه است. در صورتی که فرد به بی اختیاری ادرار مبتلا باشد و برای درمان اقدام نکند ممکن است به عارضه های دیگری مبتلا شود.

  • عفونت و زخم در اطراف ناحیه کشاله ران
  • خطر عفونت در اطراف ناحیه سیستم ادراری
  • ممکن است این فرد دچار بیماری زمینه ای باشد که ناشناخته است.
  • خطر افتادن شما به دنبال استفاده زیاد از سرویس بهداشتی را افزایش دهد.
  • تاثیرات منفی و مخرب بر فعالیت های اجتماعی و کار و روابط شخصی و زناشویی
  • ایجاد ضایعات قرمز رنگ به نام راش در اطراف ناحیه مجاری ادراری و ناحیه ژنیتال و ران

دلایل بی اختیاری ادرار

بی اختیاری ادرار یک علامت است نه یک بیماری. بی اختیاری ادراری می تواند به دلیل عادت روزانه، بیماری های زمینه ای، مشکلات جسمی رخ دهد. بی اختیاری ادراری را می توان به دو دسته دائمی و موقت تقسیم بندی کرد که دلایل ابتلا به هر کدام متفاوت است.

دلایل بی اختیاری ادراری موقتی

عوامل مختلفی در بروز بی اختیاری ادرار موقتی موثرند. ما در اینجا به مهم ترین موارد اشاره می کنیم:

تغذیه

مصرف بسیاری از نوشیدنی ها، خوراکی ها، داروها با افزایش حجم ادرار و تحریک پذیری مثانه می تواند موجب بی اختیاری ادراری شود. مصرف الکل، کافئین، شکلات، غذاهای حاوی ادویه، غذاهایی که مواد اسیدی یا شکر زیاد دارند در بی اختیاری ادراری موقتی موثرند.

مصرف برخی از مواد خوراکی مانند: فلفل قرمز، مصرف ویتامین سی، شیرین کننده های مصنوعی و نوشابه های گازدار

مصرف داروهای فشار خون داروهای شل کننده عضلات و داروهای خواب آور می تواند منجر به بی اختیاری ادرار موقتی شود.

عفونت سیستم ادراری یا UTI 

ابتلا به عفونت سیستم ادراری با تحریک مثانه می تواند موجب بی اختیاری ادراری شود.

یبوست

مدفوع سفت و فشرده در رکتوم می تواند با تحریک اعصاب مثانه منجر به بی اختیاری موقتی شود.

دلایل بی اختیاری ادراری مداوم

بی اختیاری ادراری مداوم در صورت ابتلا به بیماری های زمینه ای یا شرایط خاص رخ می دهد. انواع علل بی اختیاری ادرار مداوم می توان به موارد زیر اشاره کرد:

حاملگی

تغییرات هورمونی و وزن جنین موجب بی اختیاری ادراری استرسی در دوران بارداری برای بانوان می شود.

زایمان

زایمان طبیعی یا واژینال می تواند موجب ضعف عضلات کنترل کننده مثانه و هم چنین آسیب به اعصاب مثانه و بافت حمایتی اطراف مثانه و در نهایت بیرون زدگی کف لگن شود. با پرولاپس، مثانه، رحم، رکتوم و روده کوچک شل شده و وارد فضای واژن و در نهایت بی اختیاری ادراری دائمی می گردد.

تغییرات ناشی از افزایش سن

افزایش سن موجب کاهش ظرفیت مثانه و کاهش قدرت نگهداری آن می شود. همچنین موجب انقباضات نابجا و بی اختیاری ادرار می شود.

یائسگی

بعد از یائسگی کاهش هورمون استروژن رخ می دهد. این هورمون به استحکام بافت اطراف مجرا و مثانه کمک می کند. کاهش این هورمون موجب ضعف بافت نگهدارنده و در نهایت بی اختیاری ادرار می شود.

جراحی برداشتن رحم

در بانوان عضلات رحم به وسیله تعدادی از لیگامان و عضلات حمایت و نگهداری می شود. هر گونه جراحی که موجب آسیب به این بافت های حمایتی شود مانند: برداشتن رحم، می تواند تخریب این بافت حمایتی و در نهایت بی اختیاری ادراری شود.

بزرگی خوش خیم پروستات

بزرگی خوش خیم پروستات در به وجود آمدن بی اختیاری ادراری دائمی نقش بسزایی دارد.  در اینجا فیلم عمل جراحی بزرگی خوش خیم پروستات توسط آقای دکتر محسن وریانی متخصص کلیه و مجاری ادراری و فوق تخصص آندوسکوپی و لاپاراسکوپی را مشاهده می کنید.

 

 

 

بدخیمی یا سرطان پروستات

بی اختیاری استرسی، یا بی اختیاری فوریتی می تواند، همراه سرطان پروستات درمان نشده باشد، اما اغلب بی اختیاری ادراری، جز عوارض درمان جراحی سرطان پروستات می باشد.

انسداد مجرا ادراری

هر گونه تومور یا سنگی که در مسیر مجرای ادراری قرار گرفته و آن را مسدود سازد، می تواند منجر به بی اختیاری over flow یا سرریزی ادراری شود.

اختلالات نورولوژی یا عصبی

بیماری هایی مانند: ام اس، پارکینسون، سکته مغزی، تومور مغزی، صدمه به ستون مهره ها می توانند صدمه به اعصاب مثانه و در نهایت بی اختیاری ادراری را در پی داشته باشد.

ریسک فاکتورهای ابتلا به بی اختیاری ادراری

عواملی خطر ابتلا به بی اختیاری ادراری را افزایش می دهد که در زیر به تعدادی از آن ها اشاره می کنیم:

جنسیت: زنان به دلایل یائسگی، حاملگی و زایمان بیش از مردان در معرض ابتلا به بی اختیاری ادراری قرار می گیرند.

سن: افزایش سن منجر به شلی عضلات کف لگن و شلی بافت های نگه دارنده اطراف مثانه به مجرا و در نهایت بی اختیاری ادراری می شود.

افزایش وزن: افزایش وزن با فشار روی مثانه عضلات نگه دارنده اطراف آن را تحت تاثیر قرار داده و منجر به بی اختیاری ادراری می شود.

سیگار کشیدن: مصرف سیگار و تنباکو خطر ابتلا به بی اختیاری ادراری را افزایش می دهد.

سابقه خانوادگی: احتمال ابتلا به بی اختیاری ادراری در افرادی که سابقه خانوادگی یا اختلالات نرولوژی مانند دیابت دارند بیش از سایر افراد است.

پیشگیری

همیشه پیشگیری ارزان ترین و بهترین راه برای رسیدن به سلامتی کامل است. بی اختیاری ادراری هم مانند سایر بیماری ها و عارضه ها روش های پیشگیری را دارد. در اینجا به مهم ترین و کارآمدترین نکات پیشگیری از ابتلا به بی اختیاری ادراری اشاره می کنیم:

  • همواره وزن خود را در حالت نرمال حفظ کنید.
  • از استعمال دخانیات و سیگار خودداری کنید.
  • از مصرف مواد غذایی محرک های مثانه مانند: کافئین و الکل بپرهیزید.
  • انجام ورزش عضلات کف لگن در استحکام بافت عضلات این ناحیه موثر است.
  • مصرف بیشتر فیبر با جلوگیری از ایجاد یبوست در کنترل اختیار ادراری نقش بسزایی دارد.

درمان بی اختیاری ادراری

برای درمان قطعی بی اختیاری ادراری لازم است تا به بهترین متخصص کلیه و محاری ادراری مراجعه کنید. در ابتدا با گرفتن شرح حال از بیماری علت ابتلا بعه این عارضه بررسی می شود. درمان بی اختیاری ادراری موارد مفصلی دارد که در مقالات بعدی به آن پرداخته می شود.

 

ما در این مقاله سعی کردیم آگاهی مختصر و مفیدی در مورد یکی از عارضه های شایع در میان بانوان و حتی آقایان اشاره کنیم. شما می توانید با انجام چکاپ های سالانه از وضعیت سلامت بدن خود مطلع شوید. تشخیص به موقع در رسیدن به درمان قطعی تاثیر بسزایی دارد.

در صورت وجود هر گونه علائم و نشانه از بیماری بی اختیاری ادراری به بهترین متخصص کلیه و مجاری ادراری در تهران مراجعه کنید و روند درمان را دنبال کنید. شما می توانید با انجام تحقیقات کافی برای انتخاب پزشک متخصص خود با آگاهی اقدام کنید.

خوشبختانه این بیماری درمان قطعی دارد و با توجه به شدت عارضه، طول دوره درمان متفاوت است. لازم است برای رسیدن به نتیجه ای رضایتبخش صبور باشید و با همراهی پزشک متخصص کلیه و مجاری ادراری خود مراحل درمانی را به صورت کامل پیگیری کنید.

 

 

دکتر محسن وریانی

دکتر محسن وریانی متولد سال ۱۳۵۴ از منطقه چهاردانگه شهرستان ساری در استان مازندران است. تحصیلات ابتدایی و دبیرستان را در محل تولد سپری کردند. در سال 1373 با قبولی در رشته پزشکی وارد دانشگاه شهید بهشتی شدند. پس از اخذ مدرک دکترای عمومی و شرکت در امتحان تخصص در سال 1384 موفق به قبولی در رشته تخصصی جراحی کلیه و مجاری ادراری دانشگاه علوم پزشکی تهران گردید.