انواع سنگ های ادراری ،آب و سنگ کلیه

[sbu_post_image]

آب و سنگ کلیه

چقدر آب خوردن مهم نيست . چقدر ادرار داشتن مهم است. ممکن است فردی در محيطی گرم زندگی کند يا فعاليت روزانه اش زياد باشد، روزی 5 تا پارچ هم آب بخورد ، ولی باز کافی نباشد. چون همه اين 8 ليوان آبی که می خورد، عرق می شود و چيزی از آن به ادرار نمی رسد تا رقيق شود.

اين فايده ای برای پيشگيری از سنگ کليه ندارد. برای همين بايد ملاک، ميزان ادرار باشد نه ميزان آبی که فرد می خورد. ما به بيماران توصيه می کنيم آنقدری آب بخورند که روزانه بيش از 2 ليتر ادرار داشته باشند. يا بعبارتی در طول خواب شبانه يک بار برای ادرار کردن به دستشويی بروند. بيماری که کليه سنگ ساز دارد، اگر احساس تشنگی کند و بعد آب بخورد، از قافله عقب مانده است. يعنی چنين بيمارانی نبايد هيچ وقت احساس تشنگی کنند و هميشه قبل از احساس تشنگی آب بخورند.

اين بيماران بايد شب ها هنگام خواب يک ليوان بالای سرشان باشد، موقع کار روی ميزشان يک ليوان آب باشد . يعنی برای دسترسی به آب نبايد بيمار مشکلی داشته باشد.

برخی آب چشمه خاصی را مصرف می کنند، يا فقط آب معدنی می خورند، اين سئوال شايعی در بين بيماران مبتلا به سنگ کليه است . اما اصلا” به چنين سئوالی اعتقاد نداريم. مگر تمام افرادی که از آب شهر استفاده می کنند، سنگ کليه توليد کرده اند که حالا اين بيماران آب شهر را استفاده نکنند.

تازه برعکس وقتی بيماران خودشان را به يک نوع آب خاص مثلا” آب فلان چشمه محدود می کنند، وقتی به آن آب دسترسی ندارند، کمتر آب می نوشند و همين می تواند زمينه ساز توليد سنگ کلیه شود. اما اصل مصرف آب نوع آن نيست، بلکه حجم و مقدار آن است که بايد زياد باشد. آب هندوانه و ماءالشعير و از اين قبيل درمان های سنتی هم اشکالی ندارند ولی آنها هم اصولا” از طريق افزايش حجم ادرار از سنگ سازی کليه جلوگيری می کنند. ما توصيه می کنيم ، بيماران هر داروی سنتی که سهل الوصول است، خيلی هم گران نيست، ضرری هم ندارد و مورد تائيد پزشکان است مصرف کنند، ولی در کنارش آب و مايعات زيادی بخورند.

انواع سنگ های ادراری

جنس سنگ های ادراری از چیست یا به عبارت دیگر ترکیبات تشکیل دهنده سنگ ها چه موادی هستند؟ به طور کلی سنگ های ادراری از لحاظ ترکیبات تشکیل دهنده ی خود بر چهار نوع تقسیم بندی می شوند.

سنگ های کلسیمی شامل سنگ های اگزالات کلسیمی و سنگ های فسفات کلسیمی .

سنگ های اسید اوریکی

سنگ های عفونی یا استراویت

سنگ های سیستین.

سنگ های کلسیمی

85 درصد سنگ ها از جنس کلسیم هستند که به صورت ترکیب اگزالات و یا فسفات کلسیم می باشند. سنگ های کلسیمی در مردها شایعترند. علت شیوع این نوع سنگ ها غیر محلول بودن اگزالات و یا فسفات کلسیم در حالت های یونی طبیعی در ادرار است. شایعترین علت ازدیاد کلسیم ادراری هیپرکلسی اوری (افزایش کلسیم ادراری) جذبی است. در این افراد روده به دلیل نامشخص پاسخ زیادی به ویتامین D نشان می دهد و کلسیم بیش از حد معمول از روده جذب می شود و از طرف دیگر بازجذب کلسیم از ادرار کمتر صورت می گیرد. بنابراین کلسیم خون و ادرار این افراد زیاد شده، رسوب کرده و تشکیل سنگ می دهند. اینگونه افراد باید با نظر پزشک معالج خود از رژیم کم کلسیم استفاده نمایند. از علل کمتر شایع افزایش کلسیم در ادرار، باید پرکاری غده ی پاراتیروئید، از دست دادن کلسیم در ادرار به علت نقص کلیه، افزایش اگزالات در ادرار و افزایش اسید اوریک ادرار را نام برد.

سنگ های اسید اوریکی

5تا8 درصد کل سنگ های ادراری را شامل می شوند. مهمترین محصولی که از سوخت و ساز پورین ها حاصل می شود اسید اوریک است. اسید اوریک در آب نامحلول بوده و بیشتر به صورت نمک اورات که محلول تر است از ادرار دفع می شود. افرادی که در اثر تعریق زیاد و یا عدم نوشیدن کافی آب و مایعات ادرار غلیظ دفع می کنند مستعد تشکیل سنگ اسید اوریکی هستند. 50 درصد افرادی که سنگ اسید اوریکی ساخته اند دچار بیماری نقرس هستند. در افرادی که دچار بیماری بدخیم غدد لنفاوی هستند، یا به دلیل بیماری بدخیم شیمی درمانی می شوند ویا از داروهای سالیسیلات و تیازید استفاده می کنند به دلیل دفع اسید اوریک بیشتر در ادرار مستعد ساختن سنگ های اسید اوریکی هستند. سنگ های اسیداوریکی به رنگ قرمز یا نارنجی می باشند و در مردها شایع ترند. سنگ های اسیداوریکی در افرادی که به طور مزمن نیازمند سوندهای مثانه می باشند نیز بیشتر دیده شده است.

سنگ های عفونی یا استراویت

15 تا 20 درصد کل سنگ های ادراری را تشکیل می دهند و در زنان 2 برابر مردان بوجود می آیند. هنوز مشخص نشده است که عفونت قبلی باعث ایجاد سنگ می شود، یا سنگ باعث ایجاد عفونت ادراری، به هر جهت در ادرار غیر عفونی اینگنه سنگ ها تشکیل نمی شوند. همچنین برای تشکیل این سنگ بایستی ادرار قلیایی باشد (یعنی اسیدیته ی بیشتر از 7). این سنگ ها می توانند آن قدر بزرگ شوند که لگنچه و کالیس ها را پرکرده و مانند یک شخ گوزن در کلیه جای بگیرند. جنس این سنگ ها فسفات آمونیوم، منیزیوم است.

سنگ های سیستین

این نوع سنگ ها نادرند (کمتر از 1 درصد). سنگ های سیستین به دلیل تغییرات ارثی در جذب روده ای و ترشح کلیوی نوعی اسید آمینه به نام سیستین ایجاد می شود. متیونین موجود در تخم مرغ و مصرف کم مایعات از عوامل مساعد کننده این نوع سنگ هستند. سنگ های سیستینی یکی از معمولی ترین انواع سنگ های کلیه در دوران کودکی و قبل از بلوغ می باشند. این سنگ ها لیمویی رنگ و براق هستند.

 

منبع : متخصص عمل سنگ کلیه

دکتر محسن وریانی

دکتر محسن وریانی متولد سال ۱۳۵۴ از منطقه چهاردانگه شهرستان ساری در استان مازندران است. تحصیلات ابتدایی و دبیرستان را در محل تولد سپری کردند. در سال 1373 با قبولی در رشته پزشکی وارد دانشگاه شهید بهشتی شدند. پس از اخذ مدرک دکترای عمومی و شرکت در امتحان تخصص در سال 1384 موفق به قبولی در رشته تخصصی جراحی کلیه و مجاری ادراری دانشگاه علوم پزشکی تهران گردید.

Call Now Buttonمشاوره و تماس
× مشاوره رایگان