[sbu_post_image]
عوارض بیماری های کلیه و مجاری ادرار
آیا ممکن است شب ادراری ناشی از بیماری های کلیه و مجاری ادرار باشد؟ همانگونه که در متن اشاره شد شب ادراری ممکن است وابسته به وجود یک بیماری (علل عضوی) در فرزند شما باشد، بنابراین حتماً باید وجود بیماری های کلیه و مجاری ادراری و دیگر بیماری ها در شخص مبتلا توسط پزشک رد شود.
آیا ممکن است شب ادراری نشانه کم ذهنی و کم هوشی فرزند من باشد؟ اکثر مبتلایان به شب ادراری از هوش طبیعی برخوردارند ولی در کودکانی که تکامل آنها کندتر است، به دست آوردن کنترل ادرار نیز ممکن است تأخیر داشته باشد. بدان معنی که بچه هایی که دیر راه می افتند، یا حرف زدن، خواندن، و نوشتن آن ها دچار تأخیر است، احتمال اینکه سیر کنترل ادرارشان نیز دیرتر اتفاق بیافتد وجود دارد.
علت ادرار خونی
با اولين نوبت آزمايش که خون در ادرار را نشان دهد هيچ وقت نبايد مارک خون در ادرار يا هماچوري را زد، حتماً بايد 2 تا آزمايش بخواهيم و فاصله بين دو آزمايش بايد حداقل يک تا 2 ماه باشد.
در نتيجه اينکه به بيمار توصيه نميکنيم اگر با اولين آزمايش آن را غير طبيعي ديد به فاصله کوتاهي آزمايش دوم را انجام دهد. اگر 2 نوبت خون در ادرار باشد و هيچ علائم همراهي نداشته باشد يعني پروتئين در ادرار نداشته باشد، علائم باليني فشار خون، سابقه ديابت و بيماريهايي که ميتواند مشکل کليوي به وجود بياورد را مريض نداشته باشد معمولاً فقط يک سونوگرافي در افراد جوان درخواست ميکنيم و بيشتر از اين جلو نميرويم، مگر اينکه تشخيص پزشک مشکل خاص باشد. اگرکه اين مشکلات وجود نداشته باشد و سونوگرافي مريض هم طبيعي باشد به فواصل بين 6 ماه تا 1 سال به مريض ميگوييم پيگيري کند آن هم با يک آزمايش ساده که اگر پروتئين در ادرارش اضافه شود يا علائم اضافي پيدا کند حتماً بايد به پزشک مراجعه کند که اين اطمينان حاصل شود مشکلي در مسائل کارکرد کليه به وجود نيايد. گاهي کراتينين وقتي به نزديک مقادير بالاي طبيعي ميرسد ميتواند از علائم کارکرد کم کليه باشد. در نتيجه وقتي کراتينين سرم درصد بالاي طبيعي است بايد به آن توجه داشت و دوباره درخواست آزمايش کرد که مبادا موردي از زيرچشم گم شود.» شيوع خون در ادرار در جامعه زياد است خصوصا در منطقه مديترانه که ايران هم جزو آن ميشود.
پیلونفریت به معنای التهاب در یک یا هر دو کلیه است که ناشی از عفونت باکتریای میباشد و شامل انواع پیلونفریت حاد و مزمن می باشد. عفونت مزمن کلیه نوعی عفونت است که به آرامی بروز کرده و ماه ها یا سال ها به طول می انجامد این عارضه منجر به تشکیل جوشگاه در کلیه و سر انجام از دست رفتن عمل کلیه می گردد.
خون در ادرار را باید جدی گرفت. این علامت، نشانه آن است که مخاط دستگاه ادراری در حال خونریزی است و جداره عروق ظریف آسیب دیدهاند، اما رنگ و نوع خونریزی نیز میتواند نشان دهد محل خونریزی کجا بوده است.
اگر خونریزی از قسمت فوقانی باشد خونریزی پررنگ خواهد بود. این نوع خونریزیها ممکن است به دلیل وجود سنگ کلیه باشد، ولی در این موارد هیچگاه خونریزی لختهای نخواهیم دید. عفونتهای داخل مثانه و پیشابراه یا وجود تومور در دستگاه ادراری تحتانی، موجب خــونریــزی لختــهای به رنـگ روشن مـیشود.
خونـــریزی همیشــه با چشم مسلح قابـل رویت نیسـت و گاهی فقط در آزمایش ادراری و زیر میکروسکوپ دیده میشود. خونریزی میتواند به دلایل دیگری از جمله بالا بودن کلسیم در ادرار، اسیداوریک زیاد و کریستال اوری باشد.
عوارض گلومرولونفریت
عوارض گلومرولونفریت عبارتند از: نارسایی حاد کلیه، نارسایی مزمن کلیه، افزایش فشار خون، سندرم نفروتیک. درمان گلومرولونفریت به حاد یا مزمن بودن آن، علت زمینه ای بیماری و نوع و شدت علایم بستگی دارد. بعضی از انواع گلومرولونفریت حاد به ویژه در صورتی که به دنبال عفونت استرپتوکوکی ایجاد شده باشند اغلب خود به خود و بدون نیاز به درمان، طی مدت 6 تا 8 هفته برطرف می شوند. برای کنترل افزایش فشار خون، استفاده از داروهای مُدر، مهارکننده های آنزیم مبدل آنژیوتانسین (ACEI)، داروهای مسدود کننده ی کانال کلسیم و داروهای مسدود کننده ی بتا توصیه می شود. در مواردی که در اثر عفونت استرپتوکوکی یا باکتریایی، لوپوس یا التهاب عروقی (واسکولیت)، نفروپاتی IgA، و سندرم گودپاسپر ایجاد شده اند می توان با درمان آنها، گلومرونفریت را درمان نمود. در صورت بروز نارسایی حاد کلیه، دیالیز موقت موجب حذف مایع اضافی بدن و کنترل فشار خون می شود. در نارسایی مزمن کلیه باید از دیالیز دایمی یا پیوند کلیه استفاده نمود.
نکته: محدود کردن مقدار نمک طعام مصرفی، پروتئین و پتاسیم، و در صورت ابتلا به دیابت، کنترل وزن و کنترل فشار خون و مقدار قند خون، موجب آهسته شدن سرعت آسیب کلیوی در گلومرولونفریت می شود.
(به انگلیسی: Glomerulonephritis) نوعی بیماری کلیوی(معمولا هردو کلیه باهم) است که مشخصهٔ آن التهاب گلومرولها، یا رگهای خونی کوچک در کلیهها میباشد. این حالت ممکن است همراه یا بدون هماچوری(وجود خون در ادرار) و پروتئینوری(وجود پروتئین در ادرار) بوده و یا به عنوان یک سندرم نفروتیک، سندرم نفریتیک، نارسایی حاد یا مزمن کلیوی عارض گردد. تشخیص الگوی گلومرونفریت(GN) مهم است، زیرا نتایج و درمان در انواع مختلف دارای تفاوت خواهدبود. علل اولیه آنهایی هستند که به خود کلیه مربوط هستند، در حالی که علل ثانویه با برخی عفونتها (باکتریایی، ویروسی یا انگلی پاتوژن)، مواد مخدر، اختلالات سیستمیک یا دیابت در ارتباط است.
علل بیماری گلومرولونفریت
گلومرولونفریت حاد به دنبال یك عفونت استرپتوككی رخ میدهد. شایعترین مكانهای عفونت عبارتند از گلو و پوست. علایم كلیوی معمولاً 3-2 هفته بعد از عفونت استرپتوككی رخ میدهند. گلومرولونفریت مزمن نادر است و امكان دارد دلایلی غیر از گلومرولونفریت حاد داشته باشد. سایر علل شناخته شده عبارتند از لوپوس، عفونتهای ویروسی، آندوكاردیت باكتریایی. گاهی علت آن ناشناخته است.
علایم شایع گلومرولونفریت
گلومرلونفریت خفیف هیچ علامتی ایجاد نمیكند و تشخیص آن تنها با آزمایش ادرار میسر میشود. گلومرولونفریت شدید علایم زیر را ایجاد میكند:
۱. ادرار تیره یا كمی قرمز
۲. احساس كسالت
۳. خوابآلودگی
۴. تهوع یا استفراغ
۵. سردرد
۶. گاهی تب
۷. بیاشتهایی
۸. كاهش ادرار
۹. تنگی نفس
۱۰. بالارفتن فشار خون
۱۱. وجود پروتئین در ادرار
۱۲. اختلال بینایی (به علت بالا بودن فشار خون)
جمعشدن مایع در بدن، خصوصاً پف كردن چشمها و ورم مچ پا
منبع : کتاب راهنمای پزشکی خانواده- بیماری های کلیه و مجاری ادرار، متخصص ارولوژی تهران
