[sbu_post_image]
سنگهاي کليه، تودههاي معدني سختي هستند که در کليه تشکيل ميشوند و ممکن است در کليه، حالب، مثانه و پيشابراه ديده شوند. جنس اين سنگها نيز با هم متفاوت و ممکن است از کريستالهاي اگزالات کلسيم، فسفات کلسيم، اسيد اوريک يا سيستئين باشد. از نظر اندازه نيز سنگها با هم متفاوتند، طوري که گاهي به کوچکي شن و سنگريزهاند و گاهي بزرگ و حتي شاخهدار، به شکل شاخ گوزن هستند و حتي ممکن است حجم لگنچه کليه را نيز پر کنند.
اين سنگها از شايعترين علل وجود خون در ادرار و بروز دردهاي شکمي، درد پهلوها و درد منطقه کشاله ران محسوب ميشوند. ايجاد سنگ نيز معمولاً از تشکيل قطعه بسيار کوچکي از مواد معدني در کليه آغاز ميشود که اين قطعه و قطعات مشابه ممکن است همراه با ادرار از کليهها دفع شوند يا در کليهها باقي بمانند که در حالت دوم، به عنوان يک هسته مرکزي عمل و مواد معدني به تدريج روي آن رسوب ميکنند و منجر به افزايش حجمش ميشوند. ضمن اينکه در بسياري از موارد، قطعات کوچک اوليه به هم متصل ميشوند و قطعات بزرگتري را ايجاد ميکنند.
طرز تشکيل سنگ کليه
عوامل متعددي مانند عوامل ارثي، رژيم غذايي، داروها، آب و هوا، شرايط محيط کار، شيوه زندگي و مشکلات طبي خاص با ايجاد تغييراتي در ادرار، زمينهساز تشکيل سنگ کليه ميشوند. اين سنگها معمولاً بر اثر به هم خوردن تعادل ميان آب و املاح و ساير مواد موجود در ادرار به وجود ميآيند. سنگها معمولاً يا بر اثر کاهش حجم ادرار، يا بر اثر افزايش مواد تشکيلدهنده سنگها به وجود ميآيند. نوع اين تغييرات تعادلي نيز با ارزيابي انواع سنگهاي ايجادشده، قابل تشخيص خواهد بود.
عوارض سنگ کليه
ابتلاي به سنگ کليه ممکن است باعث بروز مشکلاتي از اين قبيل شود:
افزايش خطر ابتلا به عفونتهاي ادراري يا تشديد عفونتهاي موجود.
آسيبهاي کليوي، که در موارد خاص ممکن است حتي کار به نارسايي حاد کليه بکشد.
پيشگيري از ابتلا به سنگهاي کليه به ويژه در کساني که تنها يک کليه دارند و بيماران دچار نقص سيستم ايمني و افرادي که کليههاي پيوندي دارند، از اهميت و حساسيت خاصي برخوردار است.
درمان سنگ کلیه
حمام یا بخار آب گرم و مصرف مایعات در صورت عدم منع مفید است. بیماران باید رژیم غذایی را رعایت کنند و در طول روز هر یک الی دو لیتر آب بنوشند، از فعالیت زیاد بپرهیزند، با مشاهده اولین عفونت ادراری به پزشک مراجعه کنند، هر چند وقت یک بار آزمایش ادرار انجام دهندو مراقب افزایش میزان اوره و کراتیین و نیتروژن اوره خون خود باشند.
در صورتی که سنگ بزرگتر از یک سانتیمتر باشد از عمل جراحی استفاده میکنند. برای درمان از لیزر، ESWL، TUL، سیستوسکوپی، نفرولیتوتومی و کمولیز استفاده میکنند.
هنگام ایجاد درد حاد (اغلب ناشی از گیرکردن سنگ در مجاری) مسکنهای مخدر و غیراستروئیدی مفید هستند. معمولاً در چنین مواقعی اساس درمان انتظار برای دفع سنگ از طریق جریان ادرار است.
